دو بار سعی و خطا کردم

ساخت دستگاه استخراج گرمایی با هزینه شخصی

کارشناس پژوهشی پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی که موفق به ثبت اختراع ‏دستگاه ‏‏«استخراج ‏گرمایی با ستون جاذب» شده است، گفت: این دستگاه را با ابزار ساده و هزینه شخصی ساختم، اگر امکانات داشتم ‏می‌توانستم قطعات را متناسب با سیستم دستگاه بسازم که باعث افزایش کارایی و کیفیت دستگاه می‌شود.

کد خبر: ۵۰۳۴۵۶

تاریخ: ۰۸ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۷:۱۶

به گزارش گروه علم و آموزش ایران اکونومیست، داود جاهدی وایقان از پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی دستگاه «استخراج ‏گرمایی با ستون جاذب برای استخراج و جداسازی ترکیبات فرار و نیمه فرار از بافت جامدات» را تولید و ثبت اختراع کرده است.‏

وی در این باره توضیح داد: دستگاه استخراج گرمایی با ‏ستون جاذب (‏Thermal extraction device with adsorbent column‏) یکی از تجهیزات ‏آزمایشگاهی مرتبط به ‏آماده سازی نمونه است که می تواند ترکیبات فرار و نیمه‌فرار ارای که پایداری دمایی را از بافت ‏جامدات جدا ‏کرده و روی جاذب جمع کند. هدف از ساخت این دستگاه، کاهش مصرف حلال آلی و رفع مشکل از دست رفتن ترکیبات استخراج شده و ‏امکان ذخیر آن برای تکرار آنالیز با دستگاه کروماتوگرافی گازی است.

جاهدی، در خصوص بخش های تشکیل دهنده دستگاه و روش کار آن اظهار داشت: دستگاه استخراج ‏گرمایی طراحی شده، متشکل از یک بخش جذب کننده و یک بخش جمع آوری کننده است؛ در بخش جمع ‏آوری کننده از ستون حاوی جاذب استفاده شده و برای افزایش پتانسیل جذب دمای ستون حاوی جاذب، با ‏استفاده از خنک کننده، دما کاهش می یابد. ‏

نمونه اولیه دستگاه استخراج گرمایی برای اولین بار در نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی، فن آوری و فن ‏بازار سال ۱۳۹۷ ارائه و ارزیابی و داری سطح آمادگی فناوری (Technology readiness level)‏ ۶ و امسال به عنوان اختراع ثبت شد.‏

وی در گفت و گو با خبرنگار گروه علم و آموزش ایران اکونومیست در مورد مشکلات برای ساخت دستگاه اظهار داشت: این دستگاه را در خانه و با ابزار ساده کارگاهی و با هزینه شخصی تهیه کردم. برخی از قطعات آن را طراحی و در ‏ساخت آنها از امکانات کارگاهی کارگاه های موجود در سطح شهر استفاده کردم.

با توجه به اینکه امکانات کارگاهی پیشرفته ‏تر در اختیار نداشتم، اغلب سعی کردم قطعات دستگاه از قبیل کلید و شیرهای کنترل را به آماده از بازار انتخاب و در دستگاه استفاده کنم. این مشکل باعث شد برخی قطعات که در بازار بود با سایر قطعات دستگاه ‏هماهنگی نداشته باشد و کیفیت و کارایی دستگاه کاهش یابد.

جاهدی ادامه داد: در ساخت این دستگاه حداقل دو بار سعی خطا کردم. دفعه اول که دستگاه را تهیه کردم، برخی بخش های ‏دستگاه کارایی خوبی نداشت و مجبور شدم تغییرات اساسی در طرح ایجاد کنم. با وجود هزینه ها ناراحت ‏نبودم؛ چون این یک روال عادی است و تمام کارخانه ها در دنیا هرینه می‌کنند و هر سال نمونه جدید و ارتقایافته ‏محصولات خود را ارائه می کنند. دستگاه ما هم باز به ارتقای و بهبود نیاز دارد. ‏

وی گفت: در ساخت دستگاه فوق برخی سیستم های کنترلی دقیق از قبیل ترمومتر فوق العاده حساس و فلومتر حساس نیاز بود که با توجه به مشکلات مالی امکان خرید آنها را نداشتم. امکانات کارگاهی از قبیل دستگاه تراش سی ان سی/ ‏CNC‏ و فضای مناسب ‏کارگاهی هم نیاز است.

به گفته جاهدی در ساخت این دستگاه تحریم ها مانعی ایجاد نکرد؛ مواد اولیه داخل کشور موجود است. با بهره گیری از ‏امکانات داخل کشور می توان این دستگاه را به صورت بهینه شده صنعتی تهیه کرد. ‏تنها مشکل گرانی مواد اولیه است؛ با وجود قیمت تمام شده این محصول نسبت به نمونه مشابه خارجی ‏مقرون به صرفه است.