کارخانه تولید اخبار جعلی چگونه کار می‌کند؟

وجود اخبار جعلی چیز جدیدی نیست، اما اینترنت و رسانه‌های اجتماعی راه‌های ایجاد و انتشار آن را تغییر داده اند. انتشار اخبار جعلی یک فرآیند چند مرحله‌ای است که شامل ساخت یا کپی کردن محتوایی که دیگران تولید کرده‌اند و انتقال آن به عنوان خبر واقعی و بعد استفاده از رسانه‌های اجتماعی برای جلب توجه هرچه بیشتر به آن است. این بخش نحوه عملکرد ارائه منتشر کنندگان اخبار جعلی را توضیح داده است.

کد خبر: ۵۰۲۶۱۴

تاریخ: ۰۷ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۷:۱۴

ایران اکونومیستپلاس- فاطمه کریمخان: کسانی که وب‌سایت‌های خبری جعلی را راه‌اندازی می‌کنند، می‌خواهند تا جایی که ممکن است بازدیدکنندگان بیشتری برای سایت‌هایشان داشته باشند. در حالی که برخی ممکن است بخواهند بازدیدکنندگانشان محتوا را ببینند و بر جهت گیری سیاسی آنها تاثیر بگذارند، برخی دیگر فقط می‌خواهند کاربران اینترنت روی لینک‌های سایت آنها کلیک کنند، این کلیک‌ها اغلب کاربران را به وب‌سایتی می‌برد که در آن کاربران محتوای بیشتری شامل محتوای ایدئولوژیک یا غیر ایدئولوژیک و همین طور تبلیغ می‌بینند. این بازدیدها برای صاحب سایت درآمد تبلیغاتی ایجاد می‌کند، پس ماجرا به همین سادگی است که شما کلیک می‌کنید، فروشنده محتوای دروغ و جعلی پول دار می‌شود.

برای راه اندازی این کارخانه درآمد زایی چه کار می‌کنند؟ اول، ایجاد یک سایت

اولین قدم برای ایجاد یک کارخانه اخبار جعلی ایجاد یک وب سایت است که در آن اخبار جعلی ارائه یا جمع آوری می‌شود. کافی است یک نام دامنه ثبت کنند و یک سرویس میزبان وب پیدا کنند، هر دوی اینها با سالی چند صد هزار تومان تا یکی دو میلیون تومان ممکن می‌شود. برد سازندگان این سایت‌ها در آن است که نام آدرس اینترنتی و همین طور شکل و قیافه سایت را شبیه یک سایت معتبر که به آن عادت دارید طراحی کنند.

آدرسی مثل www.isnas.ir می‌تواند به خوبی کار را راه بیاندازد، اگر طراحی آن هم مشابه طراحی سایت اصلی باشد، احتمالا این که خواننده ناشی بفهمد صفحه ای غیر از صفحه یک خبرگزاری رسمی‌ را باز کرده بسیار کم است. علت دست زدن به این ترفند هم روشن است، احتمال این که روی سایتی با آدرس www.droghgo.ir  که با رنگ های تند و سر و شکل عجیب و غریب اقدام به انتشار  محتوا می‌کند کلیک کنید بسیار کم است، پس در گام اول، منتشر کنندگان اخبار جعلی سعی می‌کنند سر و شکل دکه را شبه یک فروشگاه واقعی کنند.

حالا که دکه راه افتاد، باید چیزی در آن فروخت، وقت کپی کردن است

بخش زیادی از محتوایی که در وب سایت های انتشار اخبار جعلی آرشیو شده سرقتی هستند، آنها برای کپی کردن و بازنشر این اطلاعات پولی به کسی پرداخت نمی‌کنند، ممکن است در میان آنها اطلاعات درست و مقالات به درد بخوری به قلم آدم های واقعی هم وجود داشته باشد اما موضوع اصلی این است که مالکیت این محتوا متعلق به سایت بازنشر کننده آن نیست، اینها همان دور چین سینی غذایی هستند که قرار است جلوی شما گذاشته شود.

بیشتر محتوای این سایت‌ها را اخبار حوادث و گزارش های بزرگنمایی شده و اخبار زرد تشکیل می‌دهند. داستان‌های خبری با عناوین هیجان‌انگیز و دراماتیک که خوانندگان را ترغیب می‌کنند تا برای خواندن بیشتر کلیک کنند، buzzfeed  و بالاترین و سایت‎هایی که جایگاه محتوا را به صورت مشارکتی تعیین می‌کنند در صدر تامی‌ن کننده‌های محتوای سایت های اخبار جعلی هستند.

حالا که آرشیو پر شد و سر و شکل سایت درست شد، وقت گرفتن تبلیغ است

تمام این زحمت ها برای پول در آوردن کشیده شده، نه؟ حالا وقتش است که نتیجه را ببنیم، تبلیغ روی سایت های اینترنتی معمولا بر اساس ورودی سایت یعنی تعداد کسانی که صفحه سایت را می‌بینند و مدت زمانی که روی صفحه سایت باقی می‌مانند قیمت گذاری می‌شود بنابراین هر چه تعداد کسانی که روی لینک‌های سایت کلیک می‌کنند بیشتر باشد و زمان بیشتری برای بالا و پایین کردن سایت صرف کنند قیمت تبلیغات هم بیشتر می‌شود، صاحب سایت جعلی تنها باید آماری از این که ورودی سایت چقدر است و مردم چقدر روی صفحه سایت می‌مانند ارائه دهد تا بتواند تبلیغ بگیرد.

کار گاهی از این هم راحت تر است، صاحبان سایت بخش هایی از صفحه اصلی را به یک واسطه می‌دهند و واسطه آن بخش ها را به شرکت هایی که به دنبال انتشار تبلیغ هستند می‌فروشد، می‌توان گفت که صاحبان سایت اغلب کنترل چندانی روی آنچه که در سایت تبلیغ می‌شود ندارند، آنها فقط ماه به ماه ورودی حساب های بانکی شان را کنترل می‌کنند!

درآمد صاحبان سایت ها به این مساله بستگی دارد که چقدر می‌توانند مخاطب جدید اضافه کنند و چقدر می‌توانند مخاطب را روی صفحه نگه دارند و با استفاده از کوکی ها اطلاعات مربوط به آنها را جمع کنند و شرکت های تبلیغاتی یا واسطه ها و دلالان بفروشند. برای این کار باید مطمئن شوند که ورودی سایت کم نمی‌شود و در حال رشد است و برای کسب چنین اطمی‌نانی باید هر روز مطالب محیرالعقول تری منتشر کنند، دعوای روزنامه های نیویورکی بر سر انتشار داستان های عجیب و غریب برای افزایش فروش را به یاد دارید؟ وضعیت تکرار همان دعوا در فضای آنلاین است.

مرحله بعد ورود به شبکه های اجتماعی

برای تضمین ورود مخاطبان به سایت‌ها، فقط داشتن سایت کافی نیست، باید آن را در جایی که مردم به صورت روزمره به آن سر می‌زنند ارائه کرد و اینجا گام چهارم برداشته می‌شود، حضور در شبکه های اجتماعی

حضور سایت‌های انتشار اخبار جعلی در شبکه های اجتماعی یک تجارت دو سر برد است، از یک طرف مردم هر چه بیشتر احساس کنند در شبکه های اجتماعی «با خبر» می‌شوند و چیزهای جدید می‌بینند بیشتر به شبکه‌ها سر می‌زنند، از طرف دیگر شبکه ها هر چه بیشتر ورودی و کاربر داشته باشند می‌توانند تبلیغ بیشتری بفروشند، اطلاعات بیشتری جمع آوری کنند و درآمد بیشتری کسب کنند. پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی از اخبار جعلی سود می‌برند، پست‌های تکان‌دهنده، هیجان‌انگیز و پرطرفدار باعث جذب کاربران می‌شود. هر چیز هیجان انگیزی خوانندگان را به خود جذب می‌کند و مطالب نادرست معمولاً هیجان انگیز هستند. تحقیقات زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد ورودی وب سایت های انتشار اخبار جعلی بیشتر از آنکه از طریق جست و جو در موتورهای جست و جویی مانند گوگل باشد از طریق ورود از شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها تامی‌ن می‌شود. آدم ها بین اخبار خانوادگی و عکس های دوستانانشان یک تیتر یا یک خبر کوتاه شده را در فیس بوک می‌بینند، روی آن کلیک می‌کنند، مرورگر وب آنها به صفحه سایتی می‌رود که داستان جعلی در آن منتشر شده است. برای این کار صاحبان سایت های اخبار جعلی باید در شبکه های اجتماعی حضور فعالی داشته باشند، و خوب، همین طور هم هست.

حساب‌های سایت های انتشار اخبار جعلی در شبکه‌های اجتماعی می‌توانند با مخاطبان و مردم عادی ارتباط بگیرند و از این طریق با اعتماد سازی ضریب نفوذ خود را افزایش دهند و وقتی لینک یک مطلب را منتشر می‌کنند کلیک های بیشتری دریافت کنند. شاخص‌های محبوبیت در پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی، پست، نظرات، و اشتراک گذاری دوباره است – هر چیزی که نشان می‌دهد چند نفر محتوای خاصی را دیده یا با آن تعامل داشته‌اند. تعامل برقرار کردن با حساب هایی که اخبار و اطلاعات جعلی منتشر می‌کنند باعث می‌شود تعداد بیشتر کاربر واقعی درگیر محتوای جعلی شوند و تعداد کلیک ها افزایش پیدا کند. اگر مقدار تعامل با احساب جعلی خیلی زیاد باشد شبکه های اجتماعی آن را به عنوان محتوای داغ به کسانی که حساب را دنبال نمی‌کنند هم پیشنهاد می‌دهند و مخاطبان باز هم بیشتر می‌شوند.

مالکان سایت های اخبار جعلی همان طور که محتوای دیگران را می‌دزدند می‌توانند هویت دیگران را هم بدزدند، آنها می‌توانند با اسم و تصویر افراد شناخته شده حساب درست کنند و بعد از این که با تعداد قابل ملاحظه ای از کاربران واقعی ارتباط گرفتند شروع به انتشار محتوا و اخبار جعلی کنند.

گروه های خانوادگی و دوستانه یکی از بهترین جاها برای انتشار محتوای جعلی توسط افراد ناآشنا یا کمتر آشناست، حساب جعلی به نام یک شهروند معمولی که مدت ها عکس حیوان خانگی اش را منتشر می‌کند یا در مورد داستان های زندگی روزمره اش می‌نوسد گزینه ای ایده آل برای انتشار محتوای جعلی یا به اشتراک گذاشتن لینک یک خبر جعلی است.

و در آخر، راه های تضمین درآمد

مرحله آخر انتشار اخبار جعلی تضمین در آمد است، این کافی نیست که با انتشار خبر دست دادن وزیر خارجه ایران با یک زن در سفر خارجی هزاران ورودی به وب سایت بگیرید، این ورودی ها باید دوباره برگردند و دیگران را هم با خودشان بیاورند، بنابراین سایت‌های جعلی احتیاج دارند که اولا مطالب آنها در صدها صفحه اینترنتی دیگر هم منتشر شود تا مخاطبان دیگر را هم به صفحه اصلی بیاورد و بعد هم احتیاج دارند که هر روز از این دست مطالب تولید کنند و گروهی از مردم را قانع کنند که هر روز مطالب آنها را با دیگران به اشتراک بگذارند. به همین دلیل است که پشت هر سایت انتشار اخبار جعلی معروفی معمولا صدها صفحه اینترنتی دیگر هم هست که محتوای آن را کپی و باز نشر می‌کنند و کلیک ها را به سایت اصلی هدایت می‌کنند.

مدل ساخت کارخانه انتشار اخبار جعلی بسیار راحت و کاربردی است، نه سرمایه نیاز دارد و نه تخصص، تنها چیزی که نیاز است مقداری توجه است، سنجیدن جهت باد و حدس زدن این که مردم با دیدن چه ادعایی وسوسه خواهند شد، کمک می‌کند یک تجارت چند ده می‌لیون تومانی راه بیاندازید، اگر این وسط کارتان گرفت و یک سرمایه گذار برای انتشار مطالب سیاسی جعلی هم پیدا کردید، دیگر درهای موفقیت به رویتان باز شده و بخشی از بازی پروپاگاندا و هدایت افکار شده اید.