کاربرد تصاویر ماهواره‌ای از مدیریت بحران و تعیین خسارت تا افزایش عملکرد مزارع کشاورزی

به اعتقاد محققان بهترین زمان مدیریت بحران، در زمان آرامش است؛ از این رو می‌توان با استفاده از فناوری‌های سنجش از دور و تصاویر ماهواره‌ای علاوه بر مدیریت بحران‌های لحظه‌ای چون سیل و زلزله، به کشاورزان برای افزایش سطح عملکرد یاری رساند.

کد خبر: ۴۹۹۷۴۵

تاریخ: ۰۳ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۰:۲۹

به گزارش ایران اکونومیست، دکتر بهروز ارسطو، عضو ستاد هوشمندسازی کشاورزی ایران و از محققان سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در نشست آنلاین سازمان فضایی با موضوع "کاربردهای ماهواره‌های سنجش از دور در پایش مخاطرات"، گفت: بشر از ابتدای ورود به زمین برای شناسایی پدیده‌ها با دو چالش "به شمارش آوردن" و "برقراری ارتباط با دیگران" مواجه بوده است و نقطه اوج این دو جریان ارتباطی در سال ۱۹۷۰ یعنی زمانی که فرآیند ارتباطات و اطلاعات با یکدیگر پیوند خوردند، بوده است.

وی ادامه داد: با ارسال ماهواره به فضا، امکان پدیده شماری از طریق پردازش تصاویر ماهواره‌ای فراهم شد، ولی به تدریج دنیا با ادبیات جدیدی چون تغییر اقلیم و مخاطرات طبیعی مواجه شد.

ارسطو ادامه داد: از سوی دیگر با افزایش دمای جهانی، بشر با فراوانی پدیده‌های طبیعی چون سیل‌ها، خشکسالی‌ها و طوفان‌ها مواجه شد؛ از این رو به فکر مدیریت مخاطرات افتاد.

این عضو سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، با بیان اینکه برای مدیریت بحران دو رویکرد "مدیریت خطرپذیری" و "مدیریت بحران" مطرح شد، اظهار کرد: مدیریت بحران قدمت ۲۰۰ ساله در دنیا دارد و در این رویکرد بعد از رخداد بحران‌های طبیعی، به دنبال مدیریت آن می‌روند، ولی در حال حاضر محققان به این نتیجه رسیده‌اند که مدیریت خطرپذیری اثربخشی بالاتری در کاهش عوارض ناشی از مخاطرات طبیعی دارد؛ چرا که در مدیریت خطرپذیری به دنبال اقدامات پیشگیرانه برای مواجهه با مخاطرات طبیعی هستیم.

وی راهکارهای مدیریت خطرپذیری را شامل راهکارهایی چون پیش‌بینی و هشدار سریع دانست و اضافه کرد: راهکارهای مدیریت بحران، بیشتر معطوف به پس از رخدادهای مخاطرات است؛ ولی در مدیریت خطرپذیری رویکردها مربوط به قبل از وقوع می‌شود و با استفاده از فناوری‌هایی چون سنجش از دور و تصاویر ماهواره‌ای نقشه مخاطرات استخراج و بر اساس آن برنامه‌ریزی می‌شود.

وی با اشاره به مزایای استفاده از تصاویر ماهواره‌ای برای کاهش اثرات مخاطرات طبیعی، یادآور شد: استفاده از روش‌های دیگر به غیر از روش‌های سنجش از دور، زمان‌بر است، ولی با پردازش تصاویر ماهواره‌ای می‌توانیم در کوتاه‌ترین زمان، به مدیریت بحران‌ها بپردازیم.

ارسطو، نمونه کاربردهای سنجش از دور برای اعلام هشدار را نرم افزارهای مسیر یاب دانست و گفت: در صورتی که بر روی این نرم‌افزارها، سیستم هشدار سیل اضافه شود، به افرادی که وارد چنین مناطقی می‌شوند، هشدارهای لازم داده می‌شود.

عضو ستاد هوشمندسازی کشاورزی ایران، مخاطرات طبیعی را شامل دو دسته بطئی و لحظه‌ای دانست و گفت: مخاطرات لحظه‌ای مانند سیل و زلزله به یک باره رخ می‌دهند و عوارض زیادی را در پی دارند، ولی مخاطرات بطئی مانند خشکسالی طی فرآیند چند ساله پدیدار می‌شوند و بهترین زمان برای مدیریت این مخاطرات، در شرایط آرامش است.

وی یکی دیگر از کاربردهای تصاویر ماهواره‌ای را برآورد خسارات ذکر کرد و گفت: اولین نیاز پس از رخداد مخاطرات طبیعی، برآورد خسارت است که با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای می‌توان به طور دقیق میزان خسارات ناشی از پدیده‌های طبیعی را برآورد کرد.

این محقق ادامه داد: از دیگر کاربردهای ماهواره‌های سنجش از دور در حوزه کشاورزی است و با استفاده از این فناوری می‌توان حتی به کشاورزان روش‌های بهینه افزایش عملکرد مزارع را اعلام کرد.