مصدق و کاشانی را زشت می‌کشیدند

رییس پژوهشکده تاریخ معاصر با روایتی از جنگ نرم در جریان نهضت ملی نفت، می‌گوید: فیلم‌ها و سخنرانی‌های ۲۸ مرداد تقطیع شده است. انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها اسنادشان را کامل منتشر نکرده‌اند و روزنامه‌های آن زمان عکس‌های آیت‌الله کاشانی را به شکل زشتی چاپ کرده‌اند و با چاپ کاریکاتورهای زشت و زننده از دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی، تلاش می‌کردند هر دو نفر را از اعتبار بیندازند.

کد خبر: ۴۹۶۹۰۵

تاریخ: ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۳:۳۵

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از روابط عمومی و امور بین‌الملل مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد، آیین افتتاح «نمایشگاه و روایتگری ۲۸ مرداد» با حضور موسی حقانی ـ رییس پژوهشکده تاریخ معاصر ـ، وحید رحمتی ـ مدیر مجموعه سعدآباد ـ و جمعی از پژوهشگران تاریخ معاصر، عصر شنبه ۲۹ مردادماه در کاخ‌موزه ملت برگزار شد.

وحید رحمتی ـ مدیر مجموعه سعدآباد ـ اظهار کرد: امروز به این نتیجه رسیده‌ایم که وظیفه داریم برای آگاهی مخاطبان از طریق روایتگریِ مبتنی بر سند و پژوهش، تلاش کنیم و اکنون اولویت نخست مجموعه سعدآباد است. البته که با نقطه مطلوب بسیار فاصله داریم. ان شاء‌الله به نقطه‌ای برسیم که فرآیند «روایتگری» به «مناظره» تبدیل شود تا یکطرفه نباشد.

مدیر مجموعه سعدآباد بیان کرد: ریل‌گذاری ما برای آینده این است که موزه‌هایمان را با روایتگری برای مخاطب جذاب کنیم.

موسی حقانی ـ رییس پژوهشکده تاریخ معاصر (وابسته به بنیاد مستضعفان) ـ که به محتوای «نمایشگاه و روایتگری ۲۸ مرداد» پرداخت، گفت: ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ یادآور یک خاطره تلخ در ذهن مردم ایران است، چون نهضت ملی شدن صنعت نفت در یک نیمروز توسط نیروهای نظامی، اراذل و اوباش و در اصل سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه نظیر «اینتلیجنت سرویس» و «سی‌آی‌ای»، به همراه شبکه صهیونیستی و ناشناخته در کشورمان، یعنی «بدامن» شکست خورد.

وی افزود: انگلیسی‌ها هنوز هیچ سندی درباره کودتای ۲۸ مرداد منتشر نکرده‌اند و حتی تا دو سه سال قبل هم درباره مشارکت خودشان چیزی نمی‌گفتند. آمریکایی‌ها البته اسنادی را ـ نه به صورت کامل ـ منتشر کرده‌اند.

این استاد تاریخ معاصر اضافه کرد:‌ یک مَثلی وجود دارد که می‌گوید تنها جایی که در آن کودتا نمی‌شود، آمریکاست، چون در کشور خودش سفارتخانه ندارد! وگرنه هر جا سفارتخانه دارند، کودتا کرده‌اند، یعنی چیزی بیش از ۷۰ کودتا.

حقانی در ادامه بیان کرد: آمریکایی‌ها با وقاحت می‌گویند ما در ۲۸ مرداد با استفاده از ۵ نفر کودتا کردیم و بعد حتی قول خودشان را اصلاح کردند و گفتند ۴ نفر و نیم، چون یکی از آن‌ها ناشنوا بود! در صورتی که یک جنگ نرم مفصل علیه نهضت ملی شدن صنعت نفت راه انداخته بودند و اینطور نبود که در یک نیمروز کودتا انجام شود.

رییس پژوهشکده تاریخ معاصر با طرح این پرسش که آیا دکتر مصدق خودش در کودتا همکاری کرد یا نه، گفت: به نظر بنده دکتر مصدق خودش به بن‌بست رسیده بود و وقتی به بن‌بست رسیده است، نمی‌تواند بن‌بست‌شکنی کند. عکس‌های روزنامه‌های آن زمان را مرور می‌کردم و دیدم در راستای جنگ نرمی که برای تفرقه‌افکنی میان ملت شکل گرفته بود، عکس‌های آیت‌الله کاشانی را به شکل زشتی چاپ کرده بودند و البته هنوز هم گرفتار جنگ نرم انگلیسی‌ها هستیم و فیلم‌ها و سخنرانی‌های تقطیع شده درباره ۲۸ مرداد را همچنان منتشر می‌کنند.

رییس پژوهشکده تاریخ معاصر همچنین بیان کرد: سخنرانی سال ۵۷ آیت‌الله طالقانی در کنار مزار دکتر مصدق را گوش می‌کردم و ایشان «اختلاف‌افکنی بین سران نهضت» و «رفتار احزاب سیاسی» را دو عامل شکست خوردن نهضت ملی‌شدن نفت می‌دانند. ایشان می‌گویند مردمی‌شدن صنعت نفت به علت تلاش‌های آیت‌الله کاشانی، آیت‌الله خوانساری و فدائیان اسلام است. درحالی که فدائیان اسلام در دوره دکتر مصدق به زندان افتادند و شکنجه شدند. دکتر مصدق یک دولتمرد ملی در مقایسه با قوام‌السلطنه و وثوق‌الدوله است، اما ظرفیت لازم برای یک مبارزه ضدسلطه را ندارد و وقتی شکست می‌خورد، سپر می‌اندازد.

او معتقد است: صفوف یکپارچه ملت ایران در سی تیر موجب بازگشت دوباره دکتر مصدق به قدرت شد و آیت‌الله کاشانی، قهرمان سی تیر است، چون مردم را به همراهی و پشتیبانی از دکتر مصدق فراخواند.

حقانی گفت: وقتی وارد مبارزه با آمریکا یا انگلیس می‌شوی، باید تبعاتش را پیش‌بینی کنی و بپذیری. کاری که دکتر مصدق هم کرد، اما از یک‌جایی کم آورد و وقتی کم بیاوری، وضعیت بدتری را باید تحمل کنی! همچون محمدرضا پهلوی که پس از کودتای ۲۸ مرداد و بازگشتش، خوی رضاخانی پررنگ‌تری پیدا کرد و سرکوب گسترده را با تأسیس ساواک رقم زد.

رییس پژوهشکده تاریخ معاصر معتقد است: انقلاب مردم ایران جزو سه انقلاب بزرگ قرن بیستم است، برای به انحراف کشاندن انقلاب توسط سرویس‌های بیگانه، چند روش وجود دارد که نخستین آن‌ها اختلاف‌افکنی به کمک مطبوعات است. مثلاً با چاپ کاریکاتورهای زشت و زننده از دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی، تلاش می‌کردند هر دو نفر را از اعتبار بیندازند. این دو هم گاهی خودشان و اکثر اوقات توسط اطرافیان، نابردباری به خرج می‌دادند و وجهه‌شان مخدوش می‌شد.

او ادامه داد: برای یک مبارزه ضداستعماری و ضداستکباری، خودمان را به مسائلی محدود کردیم که دیگر کارایی نداشت، مانند استفاده از ظرفیت مجامع بین‌المللی. البته دکتر مصدق کار خوبی کرد که به لاهه رفت و پیروز شد، اما طرف مقابل به این محاکم قائل نبود.

حقانی گفت: «بی‌اعتبار کردن سران نهضت»، «ایجاد آشوب در جامعه و ترساندن روحانیت» و همچنین «القای ناامیدی برای آینده» مراحل به انحراف کشاندن انقلاب است. به نظرم ما ایرانی‌ها باید راجع به کودتای ۲۸ مرداد و اختلاف‌افکنی‌ها، خیلی مطالعه کنیم. ان‌شاءالله به جای کوبیدن همدیگر و استفاده از تاریخ برای تسویه‌حساب‌های روز، از دستاوردهای ملت و کشور حراست کنیم.