دانشگاه‌ها؛ له یا علیه محیط زیست؟

روزهای گذشته، ویدیویی که از قطع درختان دانشگاه الزهرا(س) در فضای مجازی دست به دست شد، صدای اعتراض برخی کاربران فضای مجازی و بعدتر اعضای شورای شهر تهران را بلند کرد. دانشگاه الزهرا با صدور اطلاعیه‌ای درباره این ویدیو و اتهام قطع درختان توضیحاتی ارائه کرد.این در حالی است که پیش از این، دانشگاه تهران نیز متهم به قطع درختان شده بود. باید دید چرا برخی نهادهای علمی از تاثیر اینگونه اقدامات خود بر افکار عمومی آگاه نیستند؟

کد خبر: ۴۹۵۸۵۵

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۵:۳۴

به گزارش ایران اکونومیست، "ون" یعنی زبان گنجشک. نام درختی است که چوبی محکم دارد و از آن الوار می سازند. میگویند محله ونک به این دلیل چنین نامیده شده که در آن درختان زبان گنجشک فراوانی وجود داشته است. زمین های این محله سرسبز در انتهای سلسله قاجار به تصرف میرزا یوسف مستوفی الممالک درآمد و سالها بعد حسن مستوفی الممالک بخشی از آن را وقف کرد. دانشگاه الزهرا در زمینی که جزو موقوفات حسن مستوفی الممالک، به شمار می آمد بنا شد و مدرسه عالی دختران  نام گرفت.

سال ۱۳۴۳ شورای مرکزی دانشگاه‌های ایران، گشایش مدرسه عالی دختران را تصویب کرد. در سال ۱۳۵۴ این مدرسه از نظر حقوقی به یک سازمان آموزشی دولتی غیرانتفاعی تبدیل شد و در ردیف دانشگاه های کشور قرار گرفت و مدرسه عالی دختران به دانشگاه فرح پهلوی تبدیل شد. این دانشگاه ۱۴ هکتاری، فضای سبزی ارزشمند دارد که به ادعای مسئولان دانشگاه، عمر یکی از درختان آن به اندازه درخت چنار معروف امامزاده صالح(ع) است که برخی می‌گفتند عمری هزار ساله داشته است.

در روزهای گذشته، ویدیویی در فضای مجازی دست به دست شد که نشان می‌داد دانشگاه الزهرا اقدام به قطع تعدادی از درختان موجود در این دانشگاه کرده است. در این ویدیو تنه‌ها و شاخه‌هایی از درختان روی زمین افتاده است.

دانشگاه الزهرا شنبه ۲۳ مرداد ماه با انتشار اطلاعیه‌ای با بیان این که «دانشگاه الزهرا در زمره پرچم داران دانشگاه‌های سبز ایران و جهان بوده است و همواره دغدغه رسیدن به نقطه ایده آل توسعه پایدار و حفظ زیست بوم را داشته و خواهد داشت»، اعلام کرد: هیچ درختی در دانشگاه الزهرا قطع نشده است بلکه انجام فرآیند خشکه زنی و هرس سبک درختان اتفاقا با هدف شادابی درختان کهنسال و در راستای حفاظت از آنان صورت گرفته است.

مسئولین این دانشگاه همچنین اعلام کردند که این فرآیند با اطلاع و مجوز شهرداری منطقه ۳ و جهت پیشگیری از هر گونه حادثه و آسیب به دانشجویان و پرسنل دانشگاه و زیر نظر کارشناسان ناحیه یک شهرداری منطقه ۳ انجام شده است.

اما در همین روز، ناصر امانی، عضو شورای شهر تهران، ضمن هشدار در خصوص اپیدمی قطع درختان گفت: متاسفانه به تازگی شاهد بودیم که یک نهاد علمی که نام یکی از ائمه را به همراه دارد اقدام به قطع درختان کرده است اگر یک فرد حقیقی یا یک شرکت تجاری اقدام به قطع درخت کند علتش مشخص است اما این‌که یک نهاد دانشگاهی اقدام به خشک کردن و قطع درختان کند قابل پذیرش نیست. این در حالی است که این مرکز در گذشته ۱۱ درخت را قطع کرده بود و جریمه مالی شده بود؛ اما حتی یک ریال نیز جریمه نداده و حالا مجددا نسبت قطع درختان اقدام کرده است. براساس قانون هیچ کس نمی‌تواند نسبت به قطع و یا جابه‌جایی درختان اقدام کند مگر آنکه کمیسیون ماده هفت و شهرداری تشخیص جابه‌جایی یا قطع بدهند که این مهم نیز باید توسط سازمان بوستان‌ها انجام شود.

حبیب کاشانی، خزانه دار و عضو شورای شهر تهران در همین جلسه طی تذکری در خصوص قطع درختان در دانشگاه الزهرا گفت: قانون گذار اختیار مجازات را به کمیسیون ماده ۷۷ داده است که به شرح ذیل است: برای انتقال، جا به ‏جایی، قطع، در کمیسیون ۷۷ دادگاهی متشکل از سه نماینده، نماینده شورا، نماینده قوه قضاییه و نماینده وزارت کشور وجود دارد و رأی این دادگاه هم گذرا نخواهد بود و این دادگاه این اختیار را دارد که در زمینه ضبط اموال هم اقدام کند. لذا خواستارم مدیرعامل سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران، متخلفین را به دادگاه معرفی کنند و قانونی با ایشان برخورد شده و قانون در رابطه با ایشان اجرا شود.

رئیس شورای شهر تهران هم در همین رابطه گفت: احتمالا مسئولین دانشگاه مطلع بودند، اما قطعا باید موضوع پیگیری شده و جرائم نیز اخذ شود.

باید دید اگر به گفته مسئولان دانشگاه الزهرا، این دانشگاه مجوزهای لازم را از شهرداری دریافت کرده‌اند، چرا اقدام آنها در خصوص «هرس و خشکه زنی» درختان، اعتراض اعضای شورای شهر را در پی داشته است.

این نخستین بار نیست که یک نهاد علمی متهم به قطع یا آسیب زدن به درختان می شود. بعد از تعطیلات نوروز خبری از سوی شهرداری منطقه ۳ تهران منتشر شد که بر این اساس مرکز لرزه نگاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران اقدام به جابه جایی ۲۰۰ نهال و قطع ۵۰ درخت کرده و پس از ورود عوامل شهرداری منطقه ۳ تهران، درگیری فیزیکی بین ماموران شهرداری و حراست این موسسه رخ می‌دهد که در نهایت نیروهای حراست دانشگاه با باتوم و گاز اشک‌آور به ضرب و شتم نیروهای شهرداری می‌پردازند.

پس از انتشار این خبر، تعدادی از اعضای شورای شهر تهران طی مصاحبه های مختلف با رسانه ها خواستار پاسخگویی مسئولان رده بالای دانشگاه و حتی شخص وزیر علوم شدند و اعلام کردند شکایت نامه ای علیه دانشگاه تنظیم و موضوع را از طریق مراجع قضایی پیگیری خواهند کرد.

اما پس از رسانه ای شدن این موضوع، مسئولان دانشگاه تهران با برگزاری یک نشست خبری ضمن تکذیب هر نوع قطع درخت در موسسه ژئوفیزیک دانشگاه، اقدام این موسسه در جابجایی درختان را اقدامی با مجوز قانونی و در راستای توسعه فعالیت های علمی و آموزشی دانشگاه توصیف کرده و تاکید نمودند: فعالیت های توسعه در این موسسه در برنامه ششم توسعه تصویب شده است و دانشگاه تهران سال گذشته برای ساخت این پروژه از دولت بودجه دریافت کرده است.

دانشگاه‌ها، خود اصلی ترین نهادهای مقابله با اقدامات ضدمحیط زیستی در دنیا هستند. به خصوص در شرایط کنونی که حیات هر درخت، ضامن حیات انسان‌ها است. اقداماتی چنین شبهه برانگیز بدون اقناع افکار عمومی می‌تواند قبح تصمیمات ضدمحیط زیستی را بشکند.