وفای به عهد بارزترین ویژگی یاران امام حسین(ع)

یک کارشناس مسائل دینی گفت: در کربلا عده‌ای تحت هر شرایطی پایبند به عهد و پیمانی که با امام زمان خویش بسته بودند، ماندند و گروهی به راحتی و بدون هیچ شرمندگی، تمام حرف‌ها و بیعت‌های خود را به دست فراموشی سپردند. از این رو یکی از خصوصیات مهم و اساسی یاران سیدالشهدا(ع)، که آنان را با بسیاری از یاران پیامبران و ائمه اطهار علیهم السلام متمایز می‌کند، صفت وفاداری و پایبندی به عهد و پیمان است.

کد خبر: ۴۹۴۹۲۹

تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۹:۴۵

حجت‌الاسلام تاتلاری - کارشناس مسائل دینی و مذهبی- در گفت‌وگو با ایران اکونومیست در مورد اهمیت واقعه عاشورا و زمینه‌سازی آن برای ظهور گفت: یکی از خصوصیات مهم و اساسی یاران سیدالشهداء علیه السلام، که آنان را با بسیاری از یاران پیامبران و ائمه اطهار علیهم السلام متمایز می کند، صفت وفاداری و پایبندی به عهد و پیمان است.

وی ادامه داد: امام حسین علیه السلام، شب عاشورا در میان تمامی صفات خوب و پسندیده ای که در یارانش وجود داشت، این تاج افتخار را بر سرشان گذارد و فرمود «فإنی لا اعلم اصحاباً اوفی و لا خیراً من اصحابی» همانا من یارانی باوفاتر و بهتر از یاران خود سراغ ندارم.

این کارشناس مسائل دینی خاطرنشان کرد: شب عاشورا، شب تعارف و تعریف و تمجید بی‌جا نبود، امام نیز تحت تأثیر احساسات قرار نمی‌گیرد، بلکه خصلت وفای به عهد در وجود تک‌تک اصحاب اباعبدالله علیه السلام جلوه‌گری می‌کند و این مطلب را به من و تویی که در مکتب امام حسین علیه السلام برای یاری صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف درس می‌گیریم، یاد می‌دهد که یکی از ضروری‌ترین امتیازات و ویژگی‌هایی که باید در راه یاری حجه بن الحسن علیه السلام بدست بیاوریم، وفاداری و پایبندی به حرف و قول و عهدی است که می بندیم.

مؤمن کیست؟

حجت‌الاسلام تاتلاری در ادامه بحث به ویژگی‌های مومن واقعی پرداخت و گفت: قرآن کریم در سوره‌ی مؤمنون چند ویژگی را برای افراد با ایمان معرفی می‌کند:

1- «الذین هُم فی صلاتهم خاشعون» آنان که در نمازشان خاضع و خاشع هستند. خضوع و خشوع دارند یعنی چه؟ یعنی مؤمن حضور قلب دارد، یعنی همه‌ی حواسش در نماز هست، یعنی چشمش به تلویزیون و گوشش به حرف دیگران و ذهنش مشغول فکر دیگری نیست؛ بلکه تماماً در نماز هست. این شعر حال بعضی از ما رو به خوبی بیان می‌کند:
در نمازی یا که دعوا می‌کنی
یا که نان و آب پیدا می‌کنی

وقتی می‌ایستیم و می گوییم الله اکبر، بسم الله الرحمن الرحیم، همه جا هستیم غیر از نماز و علت خیلی از شکیات در نماز همین حواس پرتی پریشان حالی یا بهتر بگوییم عدم حضور قلب در نماز است.
امیرالمؤمنین علی علیه السلام وضو می‌گیرد، رنگ صورتش تغییر می‌کند، آماده نماز می‌شود، بدنش می‌لرزد. عرض کردند آقا دو رکعت نماز که این رنگ پریدگی و لرزیدن را ندارد. حضرت فرمود «هنگام ادای امانت رسیده است. من نمی‌دانم این امانت را درست تحویل می‌دهم یا نه؟»

ما گاهی اوقات فراموش می‌کنیم در برابر چه کسی می ایستیم و سخن می گوییم، اما انسان‌های با ایمان کسانی هستند که در نماز حضور قلب و خشوع دارند.

2- «و الذین هُم عن اللغوِ معرضونَ» آنان که از لغو و بیهودگی رویگردانند. اهل حرف بیهوده و باطل نیستند، هر حرفی را به زبان نمی‌آورند، دست به هر کاری نمی‌زنند، دور هم که جمع می‌شوند نُقل مجلس شان غیبت و تهمت و مسخره کردن دیگران و سخنان عبث و لغو نیست. ما یک سری جلسات و دور هم نشینی‌هایی را داریم که امام صادق علیه السلام در حقشان دعا می‌کند، مفضل که از دوستداران اهل بیت است می‌گوید «روزی خدمت امام ششم مشرف شدم حضرت فرمودند: مفضل از احوال شیعیان ما چه خبر داری؟ آیا به ملاقات و دیدار یکدیگر می‌روند؟ عرض کردم: بله یابن رسول الله با هم مرتبط هستند و دور هم جمع می‌شوند. امام فرمودند: وقتی کنار هم هستند از چه مسائلی با هم گفت‌وگو می‌کنند. عرض کردم: آقا معمولاً از خصوصیات و فضایل اهل بیت علیهم السلام، از سخنان و احادیث شما خاندان رسالت صحبت می ‌نند. وقتی این چنین گفتم امام صادق علیه السلام فرمود: «رحمَ اللهُ من احیا امْرنا» خدا رحمت کند کسی را که یاد و سخنان ما را زنده نگه می‌دارد».

3- «و الذینَ همْ للزکاهِ فاعلون» (5) آنان که زکات مال خود را می‌پردازند. افراد مؤمن هم حقوق شرعی خویش را پرداخت می‌کنند، هم به فکر زندگی و آسایش خود و خانواده‌هایشان هستند و هم نسبت به نیازمندان جامعه احساس مسئولیت می‌کنند.

4- «و الذین هم لفُروجهم حافظونَ» (6) آن‌ها که دامان خود را از آلوده شدن حفظ می کنند. مؤمن پاک دامن است، مؤمن اهل گناه و پرده‌دری نیست، بلکه همیشه و همه جا عفیف است.

5- «و الذین هُم لاماناتهم و عهدهم راعون» (7) آنان که به امانت‌ها و عهد و پیمان خود کاملاً وفا می‌کنند. آدم با ایمان به قولی که می‌دهد، عهدی که می‌بندد، حرفی که می‌زند پایبند است و بی‌وفایی نمی‌کند، عهدشکنی نمی‌کند، بلکه در هر حال و شرایطی وفادار است.

تفاوت مؤمن و منافق در وفای به عهد است

وی در ادامه به تفاوت مؤمن و منافق پرداخت و افزود: در کربلا عده‌ای تحت هر شرایطی پایبند به عهد و پیمانی که با امام زمان خویش بسته بودند، ماندند و گروهی به راحتی و بدون هیچ شرمندگی تمام حرف‌ها و بیعت‌های خود را به دست فراموشی سپردند. لذا امیرالمؤمنین علیه السلام در این راستا می‌فرماید «من دلائلِ الایمان الوفاء بالعهد» از نشانه‌های ایمان وفای به عهد است.

این کارشناس مسائل دینی ابراز کرد: مؤمن باوفا است، به قول و قرارش پایبند و در مقابل انسان بی‌ایمان و منافق، بی‌وفا و پیمان شکن است. رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم یکی از سه نشانه‌ای را که برای انسان منافق معرفی می‌کند بی وفایی است، پیامبر اعظم علیه السلام می‌فرماید «من إذا وعد اخلف» منافق هرگاه وعده‌ای می‌دهد تخلف می‌کند.

کوفیان بی وفا

حجت‌الاسلام تاتلاری تصریح کرد: در میان هزاران نامه‌ای که از طرف کوفیان برای حضرت سیدالشهداء علیه السلام فرستاده شد، هانی بن هانی و سعید بن عبدالله حنفی هم وقتی محضر امام رسیدند نامه‌ای بدین مضمون خدمت حضرت تقدیم کردند «اما بعد فإن الناس ینتظرونک لا رأی لهم غیرک فالعجل العجل یا ابن رسول الله فقد اخضر الجناب و أینعت الثمار و أعشبت الارض و اورقت الاشجار فأقدم علینا إذا شئت فإنما تقدم علی جند مجنده لک و السلام علیک و رحمه الله و برکاته» ای فرزند رسول خدا، هرچه زودتر به نزد ما بیایید که مردم در انتظار شما هستند و فکر و اندیشه‌ای غیر از شما ندارند. پس بشتاب، بشتاب تا هرچه زودتر پیش ما بیایید، که باغ‌ها سرسبز و میوه‌ها رسیده‌اند، بوستان‌ها پر از گیاه و درخت‌ها پر برگ است، اگر مایل باشید که به سوی ما بیایید، لشکری بسیار مجهز برای یاری شما آماده‌اند.

وی یادآور شد: اباعبدالله علیه السلام از هانی و سعید پرسیدند «چه کسانی این نامه را نوشته‌اند؟ عرض کردند: آقا، شبث بن ربعی، عمرو بن حجاج، حجار بن ابجر، یزید بن حارث و... و شما بیایید. این مدعیان یاری امام حسین علیه السلام، آن هم با این اظهار علاقه و وفاداری شدید را به فاصله دو، سه ماه در کربلا و در مقام عمل ببینید.

این کارشناس مسائل دینی تصریح کرد: روز عاشورا در اولین خطبه‌ای که عزیز زهرا علیها السلام برابر لشکر کوفه ایستاد و ایراد کرد، فریاد زد «یا شبث بن ربعی یا حجار بن ابحر یا قیس بن الاشعث یا یزید بن الحارث أ لم تکتبوا إلی ان قد اینعت الثمار و اخضر الجنات و إنما تقدم علی جند لک مجند» ای شبعث بن ربعی و ای حجار بن ابجر، قیس بن اشعث وای یزید بن الحارث آیا شما به من نامه ننوشتید که میوه‌ها رسیده و باغ ها سرسبز شده و تو بر لشگری که آماده‌ی یاریت هست وارد خواهی شد؟ شما مدعیان یاری امروز در لشکر کوفه مقابل حسین بن علی علیه السلام چه می کنید؟!»

وفاداری حتی با دشمن

حجت‌الاسلام تاتلاری اظهار کرد: وفای به عهد یکی از مسائل مهم و اساسی است که همیشه مورد تأکید اولیای اسلام قرار گرفته است. حضرت علی علیه السلام در نامه‌ای که به عهدنامه مالک اشتر معروف است، این نکته‌ی مهم و ضروری را گوشزد می کند که «إن عقدت بینک و بین عدوک عقده أو ألبسته منک ذمه فحظ عهدک بالوفاء؛ فإنه لیس من فرائض الله شیء الناس أشد علیه اجتماعا مع تفریق اهوائهم و تشتیت آرائهم من تعظیم الوفاء بالعهود» اگر پیمانی بین تو و دشمنت منعقد شد، یا در پناه خود او را امان دادی به عهد خویش وفادار باش، چون هیچ یک از واجبات الهی مانند وفای به عهد نیست که همه‌ی مردم جهان با تمام اختلاف افکار و تمایلاتی که دارند، در آن اتفاق نظر دارند و محترم شمرده می شود و وجه تمایز هفتاد و دو تن یاران سیدالشهداء علیه السلام با خیل عظیم لشکریان کوفه در وجود و یا عدم این خصلت است.