گلایه مردم سیستان از عدم تحقق وعده مسئولین

بهره‌برداری از "آب‌های ژرف" کی عملیاتی می‌شود؟

عدم تحقق وعده مسئولان ملی و استانی در خصوص بهره‌برداری از آب حاصل از حفر چاه‌های ژرف در منطقه سیستان گلایه مردم را به دنبال داشته و تسنیم به بررسی ابعاد این موضع پرداخته است.

کد خبر: ۴۹۲۶۹۰

تاریخ: ۲۴ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۲۳

به گزارش ایران اکونومیست از زاهدان، موضوع آب و تامین منابع آبی پایدار در استان سیستان و بلوچستان که بیش از 90 درصد وسعت آن با خشکسالی مواجه است، بحثی حیاتی محسوب می‌شود به نحوی که مدرس خیابانی استاندار سیستان و بلوچستان در ماه‌های اخیر بارها در جلسات مختلف تاکید داشته 'همه موضوعات استان در سه محور اصلی آب، راه و مرز و دو موضوع و مطالبه مهم شامل سلامت و آموزش خلاصه می‌شود که اگر بتوانیم این مهم را تامین کنیم شاهد توسعه روزافزون استان خواهیم بود؛ البته در رأس همه این موارد تامین منابع آبی پایدار قرار دارد'.

موضوع تامین آب در منطقه سیستان شامل پنج شهرستان زابل، زهک، هامون، هیرمند و نیمروز واقع در شمال استان سیستان و بلوچستان اما نیازی جدی‌تر محسوب می‌شود؛ چرا که خشکسالی بیش از 20 ساله در این منطقه از یک طرف و اجرای پروژه استکباری بستن حق‌آبه منطقه سیستان از رودخانه هیرمند در کشور افغانستان از سوی دیگر، مردم سیستان را به نوعی با بحران مواجه کرده است.

امام جمعه زاهدان: بحران آب در سیستان و بلوچستان جدی است

آیت‌الله مصطفی محامی نمایندههولی فقیه در سیستان و بلوچستان 15 تیرماه در دیدار حبیب‌الله دهمرده نماینده مردم زابل در مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: باید روشن شود برای آب ژرف منطقه سیستان چه اقدامی صورت گرفت و کار به کجا رسیده و یا چاه‌های منطقه 'حرمک' در چه مرحله‌ای قرار دارد چرا که عملیاتی‌سازی هر یک از این پروژه‌ها فرآیند طولانی دارد در حالی که اگر همین امروز هم اقدام شود دیر است. باید قبل از اینکه مردم صبر خود را از دست بدهند در این جهت اقدام عملی صورت گیرد.

امام جمعه زاهدان گفت:کمبود آب از مشکلات جدی منطقه است و نیازمند اقدام عاجل در رسیدگی به این معضل هستیم؛ در این راستا برخی قوانین تصویب و ابلاغ شده اما سوال اصلی اینجاست که چه اقدام عملی صورت گرفته است؟

در این میان اما در سال‌های اخیر نسخه‌های مختلفی برای تامین آب سیستان از منابعی به غیر از حق‌آبه هیرمند تجویز شده؛ از انتقال آب دریای عمان تا حفر چاه‌های ژرف و استحصال آب‌های حاصل از بارش‌های حوزه آبریز غرب سیستان؛ و البته در این میان موضوع حفر چاه‌های ژرف جدی‌تر از بقیه گزینه‌ها دنبال شد به نحوی که سال 97 برای نخستین بار در کشور وارد فاز عملیاتی شد.

حفر نخستین چاه ژرف و بیم و امیدهای مردم سیستان

هیئت دولت مردادماه 96 اعتبار 25 میلیارد تومانی برای حفر نخستین چاه آب ژرف ایران در شهرستان زابل از توابع منطقه سیستان واقع در شمال استان سیستان و بلوچستان آن هم به‌صورت مطالعاتی مصوب کرد و در نهایت این پروژه که به‌صورت مشترک توسط وزارت نیرو و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری دنبال می‌شد، اسفندماه 96 آغاز شد و در ادامه این چاه اواسط سال 97 در عمق بیش از دو هزار متری زمین به آب رسید و موضوع رسانه‌ای شد.

پس از انتشار این خبر امیدها در دل مردم سیستان و بلوچستان به ویژه مردم پنج شهرستان سیستان که در بیش از 20 سال اخیر با بحران جدی در زمینه خشکسالی و وقوع طوفان و ریزگرد دست و پنجه نرم می‌کردند زنده شد؛ اما عدم انتشار جزئیات موجب نگرانی مردم شد؛ از طرفی مطالبه جدی مردم روشن شدن جزئیات آب حاصل از این چاه‌ها بود؛ از کیفیت و حجم آب تا تجدیدپذیری و ... و در نهایت امکان بهره‌برداری از این منبع به گفته برخی کارشناسان عظیم.

جزئیات حفر چاه‌های ژرف در منطقه سیستان نه تنها پس از حفر نخستین چاه، بلکه در ادامه با حفر دو حلقه چاه ژرف دیگر نیز به صورت واضح برای مردم بیان نشد؛ اما با این وجود در ماه‌های اخیر وعده مسئولان استانی و ملی برای بهره‌برداری از این منابع آبی در راستای تامین بخشی از آب روستاهای منطقه، بار دیگر موجی از امید را بین مردم زنده کرد.

تأمین آب سیستان نیازمند حفر 100 حلقه چاه ژرف است

حسین مدرس خیابانی 12 تیرماه در حاشیه بازدید از پروژه‌های تامین آب منطقه سیستان اظهار داشت: در این دو سالی که ظرفیت چاه‌نیمه‌ها به حداقل خود رسیده، حدود 9 ماه آب چاه‌نیمه شماره 4 که در سطح است به چاه‌نیمه شماره 3 منتقل شده تا بتوانیم نیاز آب شهری را برطرف کنیم.

استاندار سیستان و بلوچستان افزود: تاکنون سه چاه ژرف در منطقه سیستان حفر و یک آب‌شیرین‌کن روی چاه ژرف شماره 2 نصب شده اما برای تأمین آب سیستان نیازمند حفر 100 حلقه چاه ژرف هستیم که از وزارت نیرو می‌خواهیم برای حفر این چاه‌ها منابع و اعتبار لازم را در نظر بگیرند.

کمبود آب روستاهای نیمروز از 'چاه‌های ژرف' تامین می‌شود

معاون مهندسی و توسعه شرکت آب و فاضلاب کشور 23 تیرماه در جریان بازدید از چاه‌های ژرف منطقه سیستان اظهار داشت: تامین بخشی از کمبود آب شهر ادیمی و روستاهای شهرستان نیمروز از چاه‌های ژرف تا پایان مردادماه عملیاتی می‌شود.

مجید آقازاده بعد از ظهر امروز اظهار داشت: تامین بخشی از کمبود آب شهر 'ادیمی' و روستاهای شهرستان نیمروز از چاه‌های ژرف تا پایان مردادماه عملیاتی می‌شود. یک واحد دو هزار مترمکعبی با تامین آب خام از محل چاه‌های ژرف برای کمک به تامین بخشی از کمبود آب شهر ادیمی و روستاهای نیمروز تا پایان مردادماه وارد مدار بهره‌برداری می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: چاه ژرف شماره یک سیستان که تحقیقاتی است به عمق 3 هزار و 200 متر، چاه دو به عمق دو هزار متر و چاه شماره سه به عمق یک هزار و 800 متر حفر شده است. برای چاه‌های شماره دو و سه تاسیسات نمک‌زدایی با مشارکت بخش خصوصی و شرکت‌های دانش بنیان نصب خواهد شد.

خط انتقال آب 'چاه ژرف شماره 3' سیستان به زودی ‌در مدار قرار می‌گیرد ‌

معاون مهندسی و توسعه شرکت آبفای کشور گفت: در فاز اول تا آخر مردادماه یک واحد به ظرفیت دو هزار مترمکعب در شبانه‌روز برای کمک به تامین آب شهر ادیمی و روستاهای شهرستان نیمروز وارد مدار بهره‌برداری می‌شود.

حسین مدرس خیابانی استاندار سیستان و بلوچستان نیز 25 تیرماه در هشتمین نشست جهاد آبرسانی استان با تکرار وعده معاون مهندسی و توسعه شرکت آب و فاضلاب کشور، اظهار داشت: طبق برنامه‌ریزی‌ها تا نیمه مردادماه خط انتقال آب چاه ژرف شماره سه آغاز می‌شود و در مدار قرار می‌گیرد.

شروع مجدد حفاری چاه‌های ژرف سیستان/ شیرین‌سازی 10 میلیون مترمکعب

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان نیز 27 تیرماه در گفت‌وگو با خبرنگار در زاهدان با اعلام این خبر که در سفر یک روزه وزیر کشور به سیستان، ازسرگیری حفاری چاه‌های ژرف در دستور کار قرار گرفت، اظهار داشت: برای چاه شماره 3، احداث یک واحد آب‌شیرین‌کن به ظرفیت دو هزار و 500 مترمکعب در شبانه‌روز توسط شرکت آب و فاضلاب و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در دستور کار قرار گرفته است.

علیرضا قاسمی با بیان اینکه فاز اول طرح فوق به میزان 1000 مترمکعب در شبانه‌روز در آینده نزدیک در مدار بهره‌برداری قرار می‌گیرد، افزود: با تکمیل سازه‌های مورد نیاز و احداث دستگاه‌های شیرین‌سازی بخشی از کمبود آب شرب شهر ادیمی و روستاهای شهرستان نیمروز تأمین می‌شود.

وی اضافه کرد: با توجه به تخصیص در نظر گرفته شده به میزان 10 میلیون مترمکعب شیرین‌سازی توسط وزارت نیرو، مناقصه انتخاب سرمایه‌گذار برگزار شده و در مرحله بررسی پیشنهاد سرمایه‌گذاران برای شیرین‌سازی 10 میلیون مترمکعب در منطقه سیستان و سراوان است. همچنین در این جلسه مقرر شد حفاری چاه‌های ژرف مجدد آغاز شود.

رسیدن موعد مقرر و عدم تحقق تزریق آب ژرف در مدار بهره‌برداری

امام جمعه زابل هفتم مردادماه در خطبه‌های نماز جمعه خطاب به مسئولین وزارت نیرو و استانداری سیستان و بلوچستان گفت: ما یادمان است که گفتید نیمه مردادماه آب شیرین‌کن و تصفیه‌خانه آب ژرف شماره سه را راه‌اندازی می‌کنید؛ تا وعده شما یک هفته بیشتر نمانده و ما منتظر عملی شدن وعده هستیم و امیدواریم که روسفید باشید؛ ما بنا نداریم دیگر وعده ها و حرف های بدون پشتوانه را قبول کنیم و بپذیریم.

حجت‌الاسلام عزیزی خطاب به رسانه‌ها بیان کرد: 'رسانه‌ها سر وعده‌ای که داده شده سر چاه ژرف شماره سه بروند و از آنجا با مردم حرف بزنند'. این خطبه‌های انتقادی و دل‌نگرانی امام جمعه زابل از عدم تحقق وعده‌ها اما بی‌مورد نبود و پروژه بهره‌برداری از آب چاه ژرف شماره سه سیستان در موعد مقرر عملیاتی نشد؛ موضوعی که موجی از انتقادات مردمی را در فضای مجازی به دنبال داشت.

حالا اما حسین مدرس خیابانی استاندار سیستان و بلوچستان از تحقق این وعده با کمی تاخیر خبر داده است. مدرس خیابانی طی روزهای اخیر در نشست قرارگاه «غدیر» منطقه سیستان تاکید کرده 'برای تامین بخشی از نیاز آبی سیستان، چاه ژرف شماره 3 حداکثر تا نیمه اول شهریورماه با خط انتقال 6 کیلومتری وارد مدار می‌شود؛ همچنین با اجرای خط انتقال 3 کلیومتری آب شیرین‌کن چاه ژرف شماره 2 نیز به مدار اضافه می‌شود'.

حال باید منتظر ماند و دید پس از گذشت بیش از چهار سال از آغاز پروژه حفر چاه‌های ژرف سیستان، آیا این بار وعده مسئولین در بهره‌برداری از آب حاصل از این چاه‌ها به نفع مردم محروم منطقه عملیاتی خواهد شد؟

394/ی