رفع اهمال‌کاری تحصیلی با نوعی مشاوره گروهی

محققان کشور در یک مطالعه که در حوزه رفتاری دانش آموزان انجام داده‌اند، بر نقش نوعی مشاوره گروهی برای رفع وابستگی دانش آموزان به اینترنت و بهبود وضعیت تحصیلی آن‌ها تأکید کرده‌اند.

کد خبر: ۴۹۲۵۵۲

تاریخ: ۲۴ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۳:۲۲

به گزارش ایران اکونومیست، مهم‌ترین عنصر سیستم تعلیم و تربیت در هر کشور، دانش آموزان هستند و بعد تحصیلی یکی از مهم‌ترین ابعاد زندگی افراد است که تأثیر فراوانی بر سایر ابعاد زندگی دارد. اهمال‌کاری تحصیلی یکی از بدکارکردی‌های شایع در بین نوجوانان در حوزه درسی است، به‌گونه‌ای که براساس گزارش‌های پژوهشی بیش از یک‌چهارم دانش‌آموزان مقاطع مختلف تحصیلی با آن مواجه هستند. اهمال‌کاری تحصیلی گستره وسیع‌تری از کارکردهای فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. فرد اهمال‌کار معمولاً نسبت به فعالیت‌هایی که به نحوی مستلزم برنامه‌ریزی، تلاش و تا حدی دشواری هستند، بی‌تفاوت بوده و بیشتر بر فعالیت‌های موقتاً تسکین‌بخش متمرکز است.

به اعتقاد متخصصان حوزه علوم رفتاری، نداشتن برنامه‌ها و فعالیت‌های خاص در طول زندگی، با حسی از بی‌معنایی و عدم خشنودی همراه است، احساس‌های تنش‌زایی که فرد برای گریز از آن‌ها به سمت فعالیت‌های جایگزین و مشغول کننده گرایش پیدا می‌کند. یکی از این فعالیت‌ها که می‌تواند با مشغول کردن ذهن فرد، از تفکر وی پیرامون اهمال‌کاری‌هایش و همچنین ایجاد احساس ناخشنودی در وی پیشگیری کند، غرق شدن در فضای مجازی است. اگرچه اهمال‌کاری تحصیلی می‌تواند مقدمه‌ای برای گرایش به فضای مجازی باشد، ولی غرق شدن در فضای مجازی و وابسته شدن به آن نیز متقابلاً بر شدت اهمال‌کاری فرد افزوده و عملکرد درسی‌اش را با اختلال بیشتر و شدیدتری مواجه می‌کند.

این موضوع مهم، به‌عنوان دستمایه یک فعالیت پژوهشی از سوی گروهی از محققان دانشگاه خوارزمی قرار گرفته است. در این پژوهش که با همکاری یکی از محققان گروه روان‌سنجی دانشگاه بارسلونای اسپانیا انجام شده، محققان سعی کرده‌اند اثر مشاوره گروهی فراشناختی را بر اعتیاد به اینترنت و اهمال‌کاری تحصیلی دانش‌آموزان مورد بررسی قرار دهند.

این پژوهش روی ۳۰ نفر از دانش‌آموزان پسر مقطع دوم متوسطه شهرستان تاکستان در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ انجام شده است. محققان برای جمع‌آوری داده‌های مورد نیاز خود در تحقیق مورد اشاره، از پرسشنامه‌های استاندارد اهمال‌کاری تحصیلی و اعتیاد به اینترنت استفاده کرده و سپس این داده‌ها را با روش‌های آماری تجزیه و تحلیل کردند.

براساس یافته‌های این پژوهش، روش مشاوره گروهی فراشناختی، بر کاهش اهمال‌کاری تحصیلی و اعتیاد به اینترنت دانش‌آموزان تأثیرگذار است.

در این خصوص، صدیقه احمدی، استادیار و محقق گروه مشاوره دانشگاه خوارزمی و سه همکار دیگرش در این مطالعه اظهار کرده‌اند: «در درمان فراشناختی، درمانگر بر شناخت باورهای فراشناختی، تجارب فراشناختی و همچنین راهبردهای فراشناختی فرد به‌عنوان سه فرایند اصلی روان‌شناختی تمرکز و تأکید دارد».

آن‌ها می‌افزایند: «این درمان با تقویت راهبردهای تنظیم و همچنین افزایش توانمندی‌هایی نظیر ارزیابی، برنامه‌ریزی، توجه و رفع تهدیدهای شناختی، هیجانی و رفتاری، این امکان را به فرد می‌دهد که با توان و کارآمدی بیشتری به تکالیف و وظایف تحصیلی خود رسیدگی کند».

در این تحقیق بر لزوم توجه به برنامه تربیت مربی جهت اجرای این‌چنین مداخلاتی توسط وزارت آموزش‌وپرورش و در قالب آموزش‌های ضمن خدمت تأکید شده است تا آمادگی اجرای این مداخلات در مدارس فراهم آید.

احمدی و همکارانش با انتشار یافته‌های خود در دوماهنامه علمی پژوهشی «شناخت» متعلق به دانشگاه علوم پزشکی کردستان، پیشنهاد کرده‌اند که برای پیشرفت تحصیلی و کاهش وابستگی به اینترنت در دانش‌آموزان، جلسات مشاوره گروهی فراشناختی برای آن‌ها در خلال فعالیت‌های مدرسه در نظر گرفته شود.