شبکه خبر کجاها از غافله جا ماند؟

حسن بهشتی پور ـ کارشناس رسانه و مسائل بین الملل ـ با اعتقاد بر اینکه شبکه های خبری در دنیا باید در لحظه به رویدادهای مهم جهان بپردازند، در عین حال این رویکرد را بر سه اصل «سیاست خبری رسانه»، «نیاز مخاطب» و «وظیفه ی ذاتی انعکاس رویدادهای مهم دنیا» استوار دانست.

کد خبر: ۴۹۰۵۷۱

تاریخ: ۲۱ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۰:۴۲

به گزارش ایران اکونومیست، امروزه سلاح هر کشوری قدرت رسانه ای و القاء تفکراتش توسط رسانه هایش است. در این عرصه رقابت، شبکه های خبری دنیا تلاش می کنند جریانات خبری روز را در لحظه پوشش دهند و با توجه به فراگیری بالای تلویزیون، بیش از هر رسانه دیگری در دنیا تاثیرگذارند. حال پرسش اینجاست: شبکه های خبری ما تا چه میزان توانسته اند خود را با جدیدترین تکنولوژی های  روز دنیا هماهنگ کرده، سرعت و دقت را لحاظ کنند و پوشش جریانات خبری روز را در لحظه نمایش دهند تا از غافله عقب نمانند؟

شبکه خبر صداوسیما طی روزهای گذشته در حالی پوشش زنده و کامل چند رویداد خبری را در دستور کار قرار نداد که بنا بر انتظار منتقدان، می توانست منبع اصلی خبر برای بسیاری از رسانه های داخلی و خارجی باشد. هرچند سرپرست خبرگزاری صداوسیما همزمان در گفت وگویی با ایران اکونومیست از راه اندازی «شبکه خبر ۲» در فضای مجازی خبر داد و از این شبکه جدید، به عنوان راهکاری برای امکان پوشش زنده و کامل رویدادهای مهم کشور یاد کرد؛ مساله ای که به گفته وی در حال حاضر شبکه خبر تلویزیونی به دلیل فشردگی کنداکتور و جدول پخش، نسبت به آن محدودیت دارد.

در این زمینه بخوانید:

ماجرای راه اندازی شبکه خبر ۲ چیست؟

با این همه پخش تصاویر زنده از پاسخ موشکی جبهه مقاومت به رژیم صهیونیستی، در حالی به صورت زنده در کنار سریال شبانه شبکه سه پخش می شد که شبکه خبر نتوانست این رویداد را کامل پوشش دهد.

و اینگونه بود که دبیرکل جنبش جهاد اسلامی در نشست خبری که در تهران برگزار شد، از الجزیره به خاطر پوشش کامل پرتاپ موشک غزه قدردانی کرد.

همچنین در رویدادهای اخیر مربوط به اتفاقات غزه در حالی که اغلب خبرنگاران از جمله گزارشگران الجزیره، المیادین و بسیاری از شبکه های خبری، تلاش می کردند در میدان حاضر باشند تا گزارش های تصویری را مخابره کنند، برخی گزارشگران شبکه خبر در داخل استودیو و فضای بسته اخبار را مخابره و تحلیل می کردند.

از موارد دیگر اخیر می توان به سخنرانی سیدحسن نصرالله اشاره کرد که در حالی که اغلب شبکه های خبری این سخنرانی را زنده و کامل پخش کردند،  شبکه خبر در همان لحظه ویژه برنامه ای با موضوع زنان را پخش می کرد و این رویکرد با انتقادهایی همراه شد.

در همین راستا، خبرنگار ایران اکونومیست در گفت و گویی با حسن بهشتی پور ـ کارشناس رسانه و مسائل بین الملل ـ عملکرد اخیر شبکه خبر در پوشش این جریانات خبری و همچنین رویکرد این شبکه در قبال رویدادهای مهم را بررسی کرده است.

بهشتی پور در این زمینه اظهار کرد: زمانی که می گوییم خبری مهم است، باید یک استاندارد جهانی داشته باشد که شامل همان ارزش های خبری دربرگیری، شهرت، استثناء بودن و غیره است. اما غیر از این ارزش های خبری که اهمیت یک خبر را مشخص می کند، رویکردها و سیاست های آن شبکه که برنامه پخش می کند هم یکی از معیارهای تعیین کننده است و دیگری هم نیاز مخاطب است؛ اینکه مخاطب نسبت به آن ماجرا پیگیر و حساس است یا خیر.

مدیر پیشین شبکه العالم در ادامه درباره ی پوشش رویدادهای مربوط به غزه ـ فلسطین، عنوان کرد: در مثال فلسطین ما باید بگوییم در درجه ی اول وظیفه شبکه ی العالم است که نشست های مربوط به دبیرکل جنبش اسلامی را پوشش دهد. نمی گوییم این موضوعات در داخل مخاطب ندارد، اما شبکه العالم وظیفه دارد آن را پوشش دهد؛ چون مخاطب آن فلسطینی ها و عرب زبان ها هستند. ما منکر مخاطب این خبرها در داخل کشور نمی شویم، اما آن حساسیت بزرگ و زیادی که مورد نظر شما برای تاثیرگذاری رسانه ای است، در این مورد، شبکه العالم به زبان عربی و پرس تی وی به زبان انگلیسی دارند.

بهشتی پور سپس با طرح این پرسش که «حال در این وضعیت، شبکه خبر آیا وظیفه دارد این اتفاقات را کامل پوشش دهد یا خیر؟» توضیح داد: این سوال را باید از رئیس شبکه خبر پرسید که آیا رویکردشان دامن زدن به این موضوع بوده است یا نه؟ اگر بوده کوتاهی کرده است و اگر جزو سیاست گذاری شبکه نبوده که بحث دیگری است.

این کارشناس رسانه در ادامه درباره ی حساسیت و نیاز مخاطب در قبال پوشش رویدادهای جهان نیز گفت: باید دید واقعا چند درصد از مخاطبان شبکه خبر دنبال این هستند که بدانند رئیس جهاد اسلامی فلسطین درباره ی موضوع فلسطین و درگیری های غزه و جنایت های اسرائیل چه می گوید. رسیدن به این پاسخ هم نیاز به شناخت دقیق دارد ولی در شبکه العالم مخاطبان درصد قابل توجهی از این انتظار را دارند که این رویدادها پوشش داده شوند و در درجه دوم پرس تی وی.

حسن بهشتی پور

بهشتی درباره ی علت پخش نشدن سخنرانی سیدحسن نصرالله از شبکه خبر نیز معتقد است: دراین باره نیز باید دید چه میزان از سخنرانی های ایشان درباره ی ایران بوده و برای مخاطب فارسی زبان اهمیت داشته است. باید بررسی شود که مخاطبان ما درباره ی سخنرانی های سیدحسن نصرالله حساس هستند یا نه. آیا موضوعات صحبت های ایشان به مخاطب ایرانی ارتباط پیدا می کند یا نه. آیا بیشتر به درد شبکه ی پرس تی وی یا العالم می خورد یا شبکه ی خبر. در نهایت باید دید سیاست خبری شبکه ی خبر چیست. اینکه آیا اقتضاء آن را دارد که مرتب سخنرانی های مربوط به ایشان را پی گیری کند، یا نه. به صرف اینکه شبکه ای مانند الجزیره پخش می کند، نباید دلیل باشد؛ چون این شبکه برای عرب زبانان برنامه پخش می کند و بر روی افکار عمومی عرب زبانان کار می کند.

این کارشناس رسانه در ارتباط با پوشش زنده پرتاپ موشکی غزه نیز معتقد است: یک رسانه بر سر بزنگاه ها می تواند به رسالت اصلی خود عمل کند. مسلما شبکه های خبر در دنیا، باید به رویدادهای مهم دنیا بپردازند و آنها را پوشش دهند. اما یک زاویه آن سیاست خبری رسانه است، یک زاویه نیاز مخاطب است و یک زاویه هم این است که یک شبکه خبری وظیفه ی ذاتی اش است که رویدادهای مهم دنیا را با همان ارزش های خبری و بدون اینکه مخاطب به آن نیاز داشته باشد و به دور از اینکه سیاست خبری شبکه اقتضاء می کند یا نه، موظف است به آن بپردازد. حال وقتی جنگی در منطقه فلسطین رخ داده است، خود این مساله، به خودی خود یکی از ارزش های خبری را دارد؛ یعنی ما موظفیم آن را پوشش دهیم. چه سیاست خبری مان اقتضاء کند و چه نکند؛ چراکه موضوع آن جنگ است و جنگ یک مقوله خطرناک است و وظیفه ذاتی هر شبکه خبری است که به آن بپردازد. هر رسانه ای هم باید دو طرف ماجرا را پوشش دهد؛ مثلا بگوید چه جنایتی در قبال فلسطین صورت می گیرد و فلسطین قبلا چگونه مقاومت می کرد و حالا چطور مقاومت می کند و به اسرائیل موشک پرتاپ می کند. وقتی اینها را می گوید باید تصاویر آن را هم پوشش دهد. اما اینکه چرا پوشش نداده اند کوتاهی، بوده است. در حالی که شبکه سه که یک شبکه تولیدی است، پرتاپ موشک را در کنار پخش سریالش بر اساس رویکرد سیاست گذاری اش پوشش داده و جالب است شبکه خبر که وظیفه ذاتی اش است، پوشش زنده نداده است.