بحران انرژی اتحادیه اروپا ؛ تاثیر تحریم روسیه بر کشورهای اروپایی

روسیه عرضه گاز به چندین کشور اروپایی را قطع کرده است. در حالی که برخی از کشورهای اروپای مرکزی و شرقی با کمبود مواجه هستند و با افزایش قیمت انرژی دست و پنجه نرم می کنند.

کد خبر: ۴۸۷۹۵۹

تاریخ: ۱۵ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۴:۵۱

به گزارش ایران اکونومیست از تارنمای خبری تی آر تی ورلد ترکیه، در حالی که روسیه به کاهش عرضه گاز خود به اروپا ادامه می دهد، کشورهای سراسر این قاره اجرای طرح های اضطراری را آغاز کرده اند که شامل بازگشایی نیروگاه های زغال سنگ و افزایش عمر راکتورهای هسته ای می شود.

پس از کاهش عرضه گاز به چندین کشور اروپای شمالی و شرقی در اوایل سال جاری، روسیه اکنون تحویل گاز به آلمان از طریق خط لوله نورد استریم ۱ را به ۲۰ درصد از ظرفیت کاهش داده است. توربین مورد استفاده برای راه اندازی خط لوله که قرار بود پس از تعمیر و نگهداری در کانادا به شرکت دولتی روسیه گازپروم بازگردانده شود، در آلمان متوقف شده است؛ زیرا دولت آلمان ادعا می کند گازپروم مدارک لازم را برای بازگرداندن آن ارائه نکرده است. روسیه نیز به نوبه خود دلیل این بن بست ها را نتیجه تحریم های غرب می داند.

اوایل مرداد بود که دولت‌های اتحادیه اروپا متعهد شدند که مصرف گاز را تا فروردین آینده ۱۵ درصد کاهش دهند - هدفی داوطلبانه با هدف نشان دادن یک جبهه متحد در برابر آنچه مقامات اتحادیه اروپا باج‌گیری انرژی از سوی روسیه بر سر تحریم‌های این اتحادیه عنوان می کنند.

پیشنهاد اولیه کمیسیون اروپا شامل مقرراتی بود که به آن امکان می داد در مواقع اضطراری اهداف را به صورت اجباری اعمال کند. در عوض، این اقدام باید توسط رئیس دولت هر کشور تأیید شود - به استثنای مجارستان – که مسلما اجرای یک سیستم واقعی سهمیه بندی هماهنگ را بسیار دشوارتر می کند.

در این گزارش، به چگونگی تأثیرپذیری هر یک اعضای کشورهای اتحادیه اروپا تا کنون و چالش‌های اصلی که پیش از زمستان با آن‌ها مواجه خواهند شد، نگاهی می‌اندازیم:

اتریش

پیش از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، اتریش بشدت به گاز روسیه وابسته بود. لئونور گیوسلر، وزیر محیط زیست اتریش، اظهار کرده این کشور با موفقیت توانسته است این وابستگی را از ۸۰ به ۵۰ درصد کاهش دهد.

از آنجایی که شرکت دولتی روسی گازپروم گاز لازم را برای پر کردن ظرفیت ذخیره سازی اتریش قبل از فرا رسیدن زمستان تامین نکرد، دولت به شرکت های دیگر اجازه داد این کار را بکنند.

اتریش همچنین اعلام کرده است که قصد دارد در زمستان امسال نیروگاه ملاخ (Mellach ) خود را با زغال سنگ راه اندازی کند. این نیروگاه در سال ۲۰۲۰ گازی شده بود.

بلژیک

بلژیک تنها برای حدود ۶ درصد از گاز خود به روسیه متکی است و در عوض کانون توزیع گاز به سایر کشورهای اتحادیه اروپا است.

بندر زیبروگ بلژیک یک مرکز وارداتی مهم برای گاز طبیعی مایع (LNG) است که بخش عمده ای از آن توسط قطر تامین می شود.

با این وجود، قیمت بالای گاز بر خانوارها و صنعت بلژیک تأثیر بسزایی گذاشته است.

بلغارستان

اوایل اردیبهشت، بلغارستان یکی از اولین کشورهای اتحادیه اروپا بود که گاز روسیه را به دلیل امتناع از پرداخت هزینه آن به روبل قطع کرد.

بلغارستان که حدود ۹۰ درصد به گاز روسیه وابسته بود، خرید LNG را افزایش داد و به تامین کنندگان دیگر از جمله آمریکا تکیه کرد.

همچنین بلغارستان طی این مدت ظرفیت خط لوله ای را که از میدان عظیم آذربایجان در دریای خزر می گذرد، افزایش داد.

کرواسی

کرواسی در ماه خرداد قانونی را تصویب کرد تا ساخت ترمینال LNG را در تلاش برای از بین بردن وابستگی به گاز روسیه امکان پذیر کند.

با کمی بیش از ۵۰ درصد، سطح ذخیره‌سازی گاز کرواسی در اوایل مرداد در میان پایین‌ترین سطوح اتحادیه اروپا قرار داشت که با هدف کلی اتحادیه اروپا که حداقل ۸۰ درصد بود، فاصله زیادی دارد.

جمهوری چک

این کشور تقریباً صد درصد به گاز روسیه وابسته است، اما بیشتر شرکت های چک، گاز را به جای تهیه مستقیم از گازپروم، از طریق بازرگانان خارجی خریداری می کنند.

چک که یک کشور ترانزیت محسوب می شود، شمال آلمان را به جنوب آلمان و اسلواکی متصل می کند و از آنجا گاز به اتریش و ایتالیا می رود. اوایل سال جاری، این کشور اروپای شرقی کاهش ترانزیت گاز را گزارش کرد، اما واردکنندگان اعلام کردند که عرضه ثابت مانده است.

دانمارک

پس از اینکه شرکت چندملیتی دانمارکی Ørsted از پرداخت هزینه خرید گاز به روبل خودداری کرد، دانمارک نیز از گاز روسیه محروم شد.

این کشور متعهد شد که میدان گازی تایرا خود را به سرعت راه اندازی مجدد کند تا از روسیه مستقل شود، اما این طرح تا ۹ ماه دیگر به تاخیر افتاده است و تخمین زده می شود که در سه ماهه پایانی ۲۰۲۳ یا سه ماهه اول ۲۰۲۴ بازگشایی شود.

استونی، لتونی و لیتوانی

کشورهای حوزه بالتیک علیرغم وابستگی خود به گاز روسیه، اعلام کردند که تمام واردات از روسیه را در ماه اردیبهشت متوقف خواهند کرد.

روسیه گاز لتونی را از طریق استونی و لیتوانی تامین می کرد، در حالی که استونی بیشترین وابستگی را به روسیه برای تامین گاز خود داشت.

لتونی که قرار بود تمام واردات از روسیه را اوایل سال ۲۰۲۳ متوقف کند، در اوایل مرداد به دلیل نقض "شرایط استخراج گاز" از سوی این کشور، گاز روسیه را قطع کرد.

فنلاند

فنلاند در ماه خرداد پس از رد درخواست گازپروم برای پرداخت به روبل، گاز روسیه را قطع کرد. این اقدام همزمان با تلاش هلسینکی برای پیوستن به ناتو بود.

این کشور حوزه اسکاندیناوی تنها پنج درصد از انرژی مورد نیاز خود را از گاز روسیه تامین می کند.

فرانسه

فرانسه با حدود ۱۷ درصد وابستگی گاز به روسیه، کمتر از سایر اقتصادهای بزرگ اروپایی مانند آلمان و ایتالیا وابسته است.

این کشور ذخیره‌سازی گاز خود را از قطر و سایر کشورهایی که از طریق نروژ تامین می‌کنند، تضمین کرده است. فرانسوی ها با امارات متحده عربی قرارداد همکاری در زمینه انرژی امضا کرده اند و اعلام کرده اند که قصد دارند تولید برق هسته ای را افزایش دهند. با این حال، این برنامه ها به دلیل امواج گرمای اخیر، که دمای رودخانه ها را بالا برده است، مختل شده است.

آلمان

تا قبل از شروع جنگ در اوکراین، وابستگی آلمان به گاز روسیه غیر قابل بحث بود. این وابستگی اکنون از ۵۵ درصد به ۳۰ درصد کاهش یافته است.

در اوایل مرداد، این کشور یک نیروگاه با سوخت زغال سنگ خود را مجدداً فعال کرد؛ زیرا واردات گاز از خط لوله نورد استریم ۱ کاهش یافت.

نیروگاه زغال سنگ واقع در نیدرزاکسن مجوز موقتی برای فعالیت تا آوریل ۲۰۲۳ دریافت کرده است تا انرژی حداقل نیم میلیون خانواده را تامین کند.

شهرهای آلمان در تلاش برای جلوگیری از بدترین سناریوها برای زمستان، مصرف روشنایی و آب گرم خود را کاهش داده اند.

یونان

یونان برای ۴۰ درصد گاز خود به روسیه متکی است که دو سوم آن برای تولید برق استفاده می شود. این کشور تاکنون هیچ گونه اختلالی در عرضه خود نداشته است.

یونان توانسته است با افزایش واردات LNG، مقدار خوبی از گاز روسیه را جایگزین کند و قصد دارد در صورت بروز اختلال در عرضه، قطع برق چرخشی را اجرا کند.

مجارستان

مجارستان که حدود ۸۵ درصد به گاز روسیه وابسته است، با تحریم های اتحادیه اروپا بر واردات گاز از این کشور مخالف است.

این کشور که در تامین امنیت ذخیره‌سازی گاز قبل از زمستان عقب‌مانده است، امید دارد در تابستان امسال قرارداد جدیدی با روسیه برای عرضه بیشتر امضا کند.

ایرلند و مالت

این کشورهای جزیره ای چندان به گاز روسیه متکی نیستند و به خطوط لوله گاز قاره اروپا متصل نیستند. به عنوان مثال، ایرلند بیشتر گاز خود را از دریای شمال تامین می کند.

ایتالیا

ایتالیا بخش عمده ای از وابستگی خود به گاز روسیه را از ۴۰ درصد در ابتدای سال به حدود ۲۵ درصد کاهش داده است - که هنوز هم این کشور را در برابر قطع گاز روسیه به شدت آسیب پذیر نشان می دهد.

سردمداران کشور چکمه ای به دنبال انعقاد قرارداد جدیدی برای دریافت گاز از الجزایر هستند و واردات LNG را افزایش داده اند. همچنین ایتالیا قصد دارد از آذربایجان  گاز بیشتری وارد کند.

لوکزامبورگ

وابستگی این کشور کوچک اروپای مرکزی به گاز روسیه بین پنج تا ده درصد از کل مصرف گاز روسیه در سال ۲۰۲۰ بود. انتظار نمی رود که لوکزامبورگ مجبور به قطع یا کاهش قابل توجه تولید ناخالص داخلی شود.

هلند

هلند توافقاتی را برای خرید LNG بیشتر به منظور کاستن از وابستگی خود به گاز روسیه دنبال کرده است و در عین حال کمپینی را اجرا می‌کند که از شهروندان می‌خواهد برای مثال با دوش گرفتن کوتاه‌تر در مصرف برق صرفه‌جویی کنند.

قبل از بحران اوکراین، دولت هلند برنامه ریزی کرده بود که یک میدان گازی غول پیکر در شمال کشور، گرونینگن، را به دلیل مخالفت های محلی در مورد تهدیدات زیست محیطی از جمله زلزله، ببندد. طرح تعطیلی دائمی این میدان اکنون به حالت تعلیق درآمده است.

لهستان

در کنار بلغارستان، لهستان اولین کشور اتحادیه اروپا بود که در ماه آوریل گاز روسیه را بست. تا چند روز پیش، لهستان ظرفیت ذخیره سازی خود را نزدیک به ۱۰۰ درصد پر کرده است.

اکثر نیازهای برق لهستان توسط نیروگاه های زغال سنگ پوشش داده می شود. همچنین این کشور دارای یک پایانه LNG در Świnoujście است که از طریق آن از ایالات متحده، قطر، مصر و اسرائیل گاز وارد می کند.

پرتغال و اسپانیا

هیچ یک از کشورهای شبه جزیره ایبری برای گاز خود روی روسیه حساب نمی کنند، اما هر دو از افزایش هزینه واردات LNG متضرر شده اند.

رومانی

رومانی در زمستان روی روسیه حساب خواهد کرد تا حدود ۲۰ درصد نیاز گاز خود را پوشش دهد، اما دارای ذخایر قابل توجهی هم در دریا و هم در خشکی است.

در اوایل سال جاری، دولت رومانی قانونی را برای تسهیل استخراج در دریای سیاه تصویب کرد.

علیرغم اینکه نسبت به سایر کشورها رومانی در برابر قطع گاز روسیه کمتر آسیب پذیر است، افزایش هزینه های انرژی اقتصاد این کشور را با چالش مواجه می کند. در حالی که امکانات صادرات گاز رومانی هنوز توسعه نیافته است.

اسلواکی و اسلوونی

این دو کشور برای تامین حدود ۶۰ درصد از گاز مورد نیاز خود به روسیه متکی هستند.

در اسلوونی، دولت اقداماتی را با هدف صرفه جویی در مصرف انرژی در حدود ۱۰ درصد انجام داده است. اسلواکی اعلام کرد از سایر تامین کنندگان به ویژه نروژ گاز وارد خواهد کرد.

سوئد

سوئد که بازار گاز مشترکی با دانمارک دارد، به شدت به روسیه وابسته است. اما در حال حاضر در آستانه زمستان به خوبی گاز ذخیره کرده است و منابعش ۹۰ درصد پر است.