با میکروسکوپ‌های TEM ایرانی دنیای نانومتری را جست‌وجو کنید

محققان کشور با استفاده از آخرین فناوری‌های روز دنیا میکروسکوپ‌های الکترونی عبوری تولید کردند. موضوع کاری این میکروسکوپ تصویربرداری نانو متری و پیدا کردن خواص مواد در مقیاس نانو است و از آن می‌توان علاوه بر اجرای تحقیقات در حد نانومتری برای بررسی بافت‌های سرطانی و ویروس‌شناسی بهره برد.

کد خبر: ۴۸۷۵۸۹

تاریخ: ۱۴ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۴:۳۳

به گزارش ایران اکونومیست، میکروسکوپ الکترونی عبوری (Transmission electron microscope - TEM) ابزاری ویژه برای تعیین ساختار و مورفولوژی مواد محسوب می‌شود که مطالعات ریزساختاری مواد با قدرت تفکیک بالا و بزرگنمایی خیلی زیاد را امکان‌پذیر می‌کند، ضمن آنکه محققان با استفاده از این ابزار می‌توانند ساختارهای بلور، تقارن، جهت‌گیری و نقایص بلوری را مطالعات کنند.

این موارد سبب شده است که TEM امروزه به عنوان یک ابزار بسیار مهم در بسیاری از تحقیقات پیشرفته پزشکی، فیزیک، شیمی، بلورشناسی، علم مواد و زیست‌شناسی شناخته شود.

اساس عملکرد این میکروسکوپ مشابه میکروسکوپ‌های نوری است، با این تفاوت که به جای پرتوی نور، در آن از پرتوی الکترون استفاده می‌شود. آنچه که می‌توان با کمک میکروسکوپ نوری مشاهده کرد، بسیار محدود است؛ در حالی که با استفاده از الکترون‌ها به جای نور، این محدودیت از بین می‌رود. وضوح تصویر در TEM هزار برابر بیشتر از یک میکروسکوپ نوری است.

با استفاده از TEM می‌توان جسمی به اندازه چند آنگستروم را مشاهده کرد؛ لذا با این ابزار می‌توان اجزای موجود در یک سلول یا مواد مختلف در ابعادی نزدیک به اتم را مشاهده کرد. از این رو است که از TEM  با نام "پروژکتور نمایش اسلاید در مقیاس نانو" یاد می‌شود که در آن پرتویی از الکترون‌ها از تصویر عبور داده می‌شود.

دکتر سید عباس شاهمرادی، مدیرعامل یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) را از جدیدترین محصولات این شرکت نام برد و یادآور شد: این ابزار، تصویربرداری نانومتری و کریستوگرافی را ارائه می‌دهد، ضمن آنکه در حوزه پزشکی و پاتولوژی و ویروس‌شناسی و همچنین برای حوزه‌های زیستی کاربرد دارد.

وی با بیان اینکه این دستگاه همچنین دارای کاربردهای مهندسی نیز هست، اظهار کرد: تاکنون ۳۸ میکروسکوپ TEM از خارج به کشور وارد شده است، ولی آخرین دستگاه میکروسکوپ الکترونی عبوری وارد شده به کشور مربوط به ۱۵ سال قبل می‌شود.

شاهمرادی اضافه کرد: از ۳۵ دستگاه TEM وارداتی، ۳۰ دستگاه به دلیل نیاز به تعمیر و خدمات پس از فروش غیرفعال است. این میکروسکوپ‌های غیرفعال در دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها راه‌اندازی شده است.

مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان خاطر نشان کرد: در حال حاضر کشورهای امریکا و ژاپن سازنده این نوع میکروسکوپ‌ها هستند و ایران نیز جزو سومین کشور سازنده آن به شمار می‌رود.

مدیر عامل این شرکت دانش‌بنیان، با بیان اینکه ساخت میکروسکوپ TEM ساخته شده در این شرکت بر اساس آخرین فناوری‌های روز دنیا بوده است، ادامه داد: از سال ۹۰ طراحی و ساخت این میکروسکوپ را در دستور کار قرار دادیم و بعد از ۸ سال و صرف حدود ۱۴ میلیارد تومان، نوعی پروتوتایپ (نمونه اولیه) این میکروسکوپ را ساختیم و سال گذشته بعد از داوری،  این دستگاه وارد فاز تولید شد و اکنون میکروسکوپ TEM ما به بازار رسیده و اولین قرارداد فروش آن با دانشگاه امیرکبیر منعقد شده است.

شاهمرادی با تاکید بر اینکه در جدول طبقه‌بندی سطح فناوری محصولات دانش‌بنیان، میکروسکوپ TEM در صدر جدول قرار دارد، یادآور شد: این میکروسکوپ مجهز به تفنگ الکترونی، لنزهای الکترومغناطیس، های ولتاژ و خلأ است. ما برای ساخت این دستگاه، پروژه‌های مختلفی را تعریف کردیم.

وی به کاربردهای این دستگاه اشاره کرد و گفت: هر محققی که بخواهد تحقیقاتی در حد نانومتری انجام دهد، نیاز به این دستگاه دارد، ضمن آنکه این ابزار دارای کاربردهای بیمارستانی در حوزه‌هایی چون پاتولوژی و ویروس‌شناسی است و با استفاده از این دستگاه می‌توان بافت‌ها را تا مقیاس مولکولی مشاهده کرد و همچنین می‌توان بافت‌های سرطانی را با آن مورد بررسی قرار داد.

وی تاکید کرد: موضوع کاری این میکروسکوپ تصویربرداری نانومتری و پیدا کردن خواص مواد در مقیاس نانو است.