چین به دنبال حضور پررنگ‌تر در بنادر سریلانکا

در بحبوحه تحولات اخیر در موقعیت سیاسی سریلانکا، چین یک کشتی نظامی را به بندر "هامبانتوتا" شهری در جنوب سریلانکا فرستاده است؛ اقدامی که سوالاتی را در این خصوص برانگیخته که آیا چین تلاش می‌کند تا حضور نظامی قوی خود را در سواحل اقیانوس هند سریلانکا نشان دهد؟

کد خبر: ۴۸۶۸۹۹

تاریخ: ۱۲ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۴:۵۲

به گزارش ایران اکونومیست، ارتش آزادی‌بخش خلق چین، کشتی "یوان وانگ ۵" را به عنوان یک کشتی تحقیقاتی توصیف می‌کند که برای انجام تحقیقاتی در اقیانوس هند درنظر گرفته شده است. اما تحلیلگران می‌پرسند که آیا این کشتی حامل تجهیزات الکترونیکی پیشرفته برای ردیابی فضا و ماهواره‌ها که قرار است در تاریخ ۱۱ اوت به "هامبانتوتا" برسد، هدفی استراتژیک دارد یا خیر.

دایان جایاتیلکتا، دیپلمات سابق سریلانکایی به صدای آمریکا گفت: «هدف چین این است که از بندر "هامبانتوتا" استفاده دوگانه داشته باشد؛ تجاری و نظامی. چین تلاش می‌کند تا حرکت و مانور این کشتی در این بندر را با هدف نظامی انجام دهد.»

چین برای استفاده از این بندر توجیه خود را دارد زیرا دولت سریلانکا آن را در سال ۲۰۱۷ با یک قرارداد اجاره ۹۹ ساله به شرکت‌های چینی واگذار کرد. کلمبو پس از اینکه نتوانست وام‌های چینی را که برای ساخت این بندر گرفته بود، پرداخت کند، مجبور شد تا از کنترل بر این بندر کناره‌گیری کند.

گوتابایا راجاپاکسه، رئیس‌جمهوری سابق سریلانکا گویا مجوز ورود این کشتی را داده بود و اکنون دولت جدید که پس از اعتراضات گسترده مردم علیه سیاست و اقتصاد سریلانکا، روی کار آمد، تغییر این تصمیم را بعید می‌داند و نمی‌تواند مانع توقف این کشتی و استفاده آن از این بندر شود.

«جهان پررا»، مدیر اجرایی شورای ملی صلح سریلانکا گفت: سریلانکا به کمک‌های مالی نیاز دارد و نمی‌خواهد با تغییر این مجوز موجب نارضایتی چین شود.

«کی.پی. فابیان»، معاون سابق کمیساریای عالی هند در سریلانکا گفت: هدف چین این است که مطمئن شود کشتی‌های نظامی‌اش دسترسی آسانی به این بندر سریلانکا دارد. وقتی که این هدف عملی شود، هیچ نیازی به ساخت یک پایگاه نظامی ندارد.

سریلانکا به دنبال گرفتن وامی از "صندوق بین‌المللی پول" (IMF) است. قوانین این صندوق بین‌المللی تاکید می‌کند که کشور متقاضی وام ابتدا باید بدهی‌های گذشته خود را پرداخت کند تا بتواند وام بگیرد.

چین از درخواست سریلانکا مبنی بر پرداخت این وام‌ها که حدود ۱۰ میلیارد دلار هستند، خودداری کرده است. بدون همکاری چین، کلمبو قادر نخواهد بود کمک مالی صندوق بین‌المللی را دریافت کند و در نهایت در مشکلات مالی غرق خواهد شد.

پررا گفت: دولت سریلانکا امیدوار است که پکن این درخواست را بپذیرد. دولت سریلانکا همچنین می‌خواهد مبادله ارزی با چین جهت خرید کالاهای چینی را ترتیب دهد.

سریلانکا تقریبا ذخیره ارز خارجی ندارد و این روزها با سخت‌ترین افول اقتصادی خود از زمان استقلالش در ۱۹۴۸ درگیر است. قطع مکرر و طولانی‌مدت برق‌ و کمبود شدید مواد غذایی، سوخت و دیگر ضروریات، گریبان مردم این کشور را گرفته است.

احتمال می‌رود که چین از "نفوذ" خود به عنوان "وام دهنده" برای تحت فشار گذاشتن سریلانکا استفاده کند. احتمالا چین، سریلانکا را مجبور خواهد کرد تا اجازه ایجاد تاسیسات نظامی چینی در سریلانکا را بدهد تا در نهایت برای هدف قرار دادن هند، رقیب چین، از آن‌ها استفاده کند.

بحران اقتصادی سریلانکا ناشی از قرض‌های سنگین خارجی است که دریافت کرده و بدهی سنگینی را بر روی دوش این کشور گذاشته است. کل بدهی‌های این کشور در حال حاضر ۵۱ میلیارد دلار است.

چین یک سری از پروژه‌های زیرساختی را در سریلانکا تحت عنوان «طرح کمربند و جاده» راه‌اندازی کرد. از جمله این پروژه‌ها می‌توان به این بندر ذکر شده و یک فرودگاهی که توسط بانک‌های چینی حمایت مالی شد، اشاره کرد.

سریلانکا متوجه شد که قادر نیست بدهی‌های چین را پرداخت کند. بدین ترتیب، پکن از این فرصت استفاده کرد تا سریلانکا را در سال ۲۰۱۷ مجبور کند تا قرارداد اجاره ۹۹ ساله بندر "هامبانتوتا" را به شرکت‌های چینی که بر روی ساخت آن سرمایه‌گذاری کرده بودند، بدهد.

پیشتر، سامانتا پاور، مدیر آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا گفته بود که "چین بر روی پروژه‌های زیرساختی سریلانکا سرمایه‌گذاری‌هایی می‌کند که هدف چندان کاربردی ندارد."