باز هم فرودگاه مشهد، باز هم ترکیدگی لاستیک هواپیما

سازمان هواپیمایی: فرودگاه مشهد گواهینامه فرودگاهی ندارد

به‌فاصله ۲۴ ساعت بعد از گزارش سازمان هواپیمایی کشوری در خصوص دلایل ترکیدن لاستیک شرکت‌های هواپیمایی در فرودگاه هاشمی‌نژاد مشهد، لاستیک هواپیمای سپهران در این فرودگاه ترکید.

کد خبر: ۴۸۵۶۲۱

تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۲:۳۶

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایران اکونومیست، صبح امروز مدیر فرودگاه مشهد از ترکیدن 2 لاستیک هواپیمای شرکت سپهران به دلیل نقص فنی در چرخ هنگام ورود به پارکینگ فرودگاه بین المللی شهید هاشمی نژاد مشهد خبر داد.

این در حالی است که دیروز سازمان هواپیمایی کشوری در گزارشی مفصل دلیل عمده ترکیدن لاستیک هواپیماها در فرودگاه مشهد را زیرساخت‌های این فرودگاه‌ها اعلام و خواستار پرداخت خسارت به شرکت‌های هواپیمایی شد.

بر این اساس سازمان هواپیمایی کشوری به‌دنبال ترکیدن لاستیک هواپیماها در فرودگاه هاشمی‌نژاد مشهد اعلام کرد: در پی کسب اطلاع از حوادث ترکیدگی لاستیک  هواپیماها و و بعضاً صدمه به موتور آنها در فرودگاه مشهد براثر ورود قطعات لاستیک هواپیما به داخل موتور ، دفتر بررسی سوانح و حوادث سازمان هواپیمایی کشوری اطلاعات  مربوطه را جمع آوری کرده و با توجه به وقوع آن در باند L-31R13 فرودگاه بین المللی شهید هاشمی نژاد مشهد ، پس از یک تحقیق ایمنی در این خصوص و با مطالعه اطلاعات رویدادها، بمنظور پیشگیری از رویدادهای مشابه ، توصیه های ایمنی لازم را صادر می نماید :

سابقه رویدادها:

سازمان هواپیمایی کشوری دارای سامانه ثبت اطلاعات سوانح و حوادث بوده و کلیه شرکت های ارائه دهنده خدمات هوانوردی ضمن رعایت مقررات گزارش دهی رویدادهای ایمنی ، رویدادهای کشور را به اطلاع سازمان رسانده که در این سامانه ثبت و ضبط می شود. با مراجعه به این سامانه رویدادهای متفاوتی با موضوع ترکیدگی لاستیک هواپیماها در فرودگاه مشهد به ثبت رسیده  است. البته به ندرت هم سابقه ترکیدگی لاستیک هواپیماها در فرودگاههایی مثل مهرآباد تهران ، شیراز ، ماهشهر و ...  مشاهده گردید ولی تعداد آن در فرودگاه مشهد فراوانی بیشتر دارد. این موضوع می تواند حاصل از ترافیک بالای فرودگاه ، حجم مسافر زیاد ، دمای و ارتفاع فرودگاه به عنوان عامل کمکی باشد.

رویدادهای مختلف عنوان شده دارای نتیجه گیری خاص خود متناسب با اطلاعات آن پرواز داشته و ممکن است نتیجه گیری مشابهی نداشته باشند ولی در این تحقیق سعی شده تا با تمرکز به نکات مشترک ، یافته های ایمنی لازم حاصل شود. لازم بذکر است در برابر رویدادهای مستحدثه قبلی با هماهنگی بعمل آمده  بین سازمان و فرودگاه مذکور مقرر شده که بازدیدهای باند دو برابر شده و به شرکتهای هواپیمایی نیز ابلاغ شده تا محدودیت‌هایی برای وزن برخاستن هواپیماها و نحوه نگهداری چرخها اعمال کنند.

کیفیت ساخت ، نگهداری و تعمیر:

براساس بررسی از اسناد مربوطه مشخص گردید که در این رویدادها انواع مختلفی از محصولات کارخانه های سازنده مشاهده شده که تولیدات شرکت گهر ایران )صنایع بنی هاشم( ، Bridgestone ، Dunlop ، Goodyear  ، Michelin و.... بوده اند، پس مبحث کارخانه و مواد سازنده مورد تمرکز قرار نگرفت . - چرخ ها و لاستیک هواپیماها جزء قطعات عمردار (LLP) نیستند و متناسب با نحوه استفاده از آن فرسوده می شوند و مورد تعویض قرارمیگیرند . این چرخها ممکن است بصورت تولید جدید(New) یا بصورت اورهال شده (Recap) استفاده شوند که تعداد دفعات پروازی آنها حدوداً از 200 تا 100 سیکل متفاوت می باشد. سابقه این رویدادها نشان می‌دهد که برخی چرخهای نو و برخی اورهال شده در این رویدادها صدمه دیده اند که تاثیر شرایط خارجی بر لاستیک را محتمل تر می سازد.

در بازدید سرزده از چرخهای هواپیماهای خارجی و داخلی در فرودگاه مشهد مشخص شد که کیفیت چرخها کاملاً متفاوت است که این موضوع نشان می دهد دریافت لاستیک ها از منابع معتبر و مستقیم از کارخانه سازنده و بازدید مطابق با استانداردهای کارخانه شرط مهمی برای کارکرد مناسب آنهاست.

3- شرایط بهره برداری هواپیما:

تعداد زیادی از این رویدادها به هنگام خزش هواپیما روی باند برای پرواز( قبل از بلند شدن) و در سرعت بالای هواپیما و چرخها حادث شده است که خلبانان برابر دستورالعمل ها موظف به پرواز بوده اند و با توجه به وزن زیاد هواپیماها در این مرحله ، خلبان مجبور به حفظ ارتفاع ثابت برای سوزاندن سوخت و کاهش وزن هواپیما شده اند.

در برخی از پروازهای خارجی و داخلی مشاهده شده است که به منظور سوختگیری کم در ایستگاههای خارجی و یا ذخیره زمان در ایستگاههای مقصد ، خلبانان نسبت به درخواست حمل سوخت اضافه برای مسیر بعد (Fuel Tankering) اقدام کرده‌اند. این رفتاردرصورت رعایت بیشترین وزن مجاز هواپیما ، غیرمجاز نیست.

شرایط گرما و ارتفاع زیاد فرودگاه‌های کشور بطور مستقیم در وقوع رویدادها تاثیر داشته که علاوه بر وقوع این حوادث به عنوان یک مخاطره برای موتورهای هواپیماها نیز فرض می شود. زمان خنک شدن چرخها و توجه خلبانان به درجه حرارت ترمزها نکته ی بسیار مهمی است که باید توسط شرکتهای هواپیمایی مورد توجه قرار گیرد. بعضی از شرکت‌های هواپیمایی برای جلوگیری از خسارت به موتورها و هواپیماها ، محدودیت هایی از قبیل کم کردن تعداد مسافران ، شرایط عملیاتی خاص در نظر گرفته‌اند.

4- اطلاعات بهره برداری فرودگاه مشهد:

فرودگاه شهید هاشمی نژاد مشهد توسط شرکت فرودگاهها و ناوبری هوائی ایران بهره برداری می‌شود. این فرودگاه یکی از پر رفت وآمد ترین فرودگاههای کشور بوده که ارائه خدمت به پروازهای داخلی و خارجی را انجام میدهد .تاکنون این فرودگاه برابر الزامات جدید مقررات فرودگاهی سازمان هواپیمایی کشوری  موفق به دریافت گواهینامه فرودگاهی نشده که دفاتر نظارتی سازمان برنامه دارند تا پس از تکمیل فرآیندهای قانونی صدور گواهینامه فرودگاه را در دستور کار خود بررسی نمایند.

این فرودگاه دارای دو باند پرواز با ساختار آسفالت در راستای 31-13 چپ و راست بوده که سامانه ILS برای باند L-31R13 فراهم است و باند اصلی و غالب فرودگاه مشهد فرض می شود. به‌دلیل نزدیکی باند R-31L13 به ساختمانهای فرودگاه و همچنین موانع پروازی شهری ، این باند بصورت بطور معمول استفاده نمی شود. به همین دلیل فرودگاه محدودیت برای بسته شدن باند اصلی به مدت طولانی و انجام تعمیرات لازم دارد .

بازدید باند و کنترل FOD باند روزانه سه مرتبه انجام می گرفته که هم اکنون افزایش یافته است.

ارتفاع فرودگاه از سطح دریا بالا بوده و در هوای گرم هواپیماها در آن محدودیت راندمان دارند. خلبانان پروازها بدلیل موانع موجود در آستانه باند 13 و ظرفیت کامل مسافران ، بطور معمول تمایل دارند از باند 13 چپ به پرواز درآیند.

تمامی حوادث ترکیدگی چرخها در باند اصلی ( 13چپ/31 راست) به وقوع پیوسته که مورد دقت دفتر بررسی سوانح و حوادث سازمان بوده است. گزارشهای بررسی حوادث سازمان نشان می دهد که کیفیت نقاشی روی باند اصلی مناسب نبوده و علاوه بر تولید FOD ، برجستگی هایی نیز بوجود آورده که لاستیک چرخهای هواپیماها را در وزن و سرعت زیاد دچار مشکل می سازد .

پس از وقوع سانحه خروج از باند هواپیمای 83MD شرکت هواپیمایی زاگرس در سال 1394 و حادثه ترکیدگی لاستیک هواپیمای737B  شرکت هواپیمایی سپهران درسال 1400 ، توصیه ایمنی برای ارتقای کیفیت سطح باند اصلی فرودگاه مشهد (قدرت ترمز گیری ، رنگ آمیزی)صادر شده که باتوجه به اظهارات مدیران فرودگاهی، به‌دلیل زمانبر بودن و حجم زیاد پروژه ، تاکنون  موفق به اقدام اصلاحی نشده اند.

باتوجه به یافته های بالا و بمنظور ارتقای ایمنی پروازها توصیه های ایمنی زیر صادر شده تا دفاتر نظارتی سازمان هواپیمایی کشوری  با پیگیری لازم ، زمینه اجرای آنها را فراهم آورند.

توصیه ایمنی به شرکت های هواپیمایی:

تا رفع مشکل باند فرودگاه مشهد، از حمل سوخت اضافی در ایستگاه مشهد ممانعت به‌عمل آورده و حمل سوخت اضافی در هوای گرم و فرودگاه‌های برطرف را کنترل و محدود کنید. از درج بازه زمانی لازم مابین زمان توقف هواپیما و شروع حرکت آن در پارکینگ فرودگاههای کشور (Ground time) در دستورالعملهای خود اطمینان حاصل نموده و اجرای آن را پایش نمایند.

بخش عملیات شرکت متناسب با راندمان هواپیماها و ارتفاع و درجه حرارت فرودگاهها ، محدودیتهای عملیاتی خود و نحوه کنترل دمای ترمز ها را ابلاغ و اجرا کند.

سیستم های کیفی و تضمین مرغوبیت ، نحوه خرید قطعات ، نگهداری و تعمیر چرخها را بیشتر مورد پایش قرار دهند .

توصیه ایمنی به شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران:

در سریع ترین زمان ممکن نسبت به ارزیابی ریسک و تدوین برنامه بازسازی سطح باند اصلی فرودگاه مشهد برابر مقررات فرودگاهی کشور اقدام کرده و در این راستا برای دریافت هرگونه معافیت خاص موافقت سازمان هواپیمایی کشوری را کسب کند.

باتوجه به وارد شدن خسارت به شرکت‌های هواپیمایی ، هماهنگی لازم برای نحوه جبران خسارت درخصوص سهم عوامل فرودگاهی نیز انجام پذیرد.

توصیه ایمنی به مؤسسات تعمیر و نگهداری:

نگهداری و تعمیر چرخها ، ترمزها و تعویض لاستیک ها مطابق با استاندارد کارخانه سازنده صورت پذیرفته و از پذیرش درخواست های نامتعارف شرکت های هواپیمایی پرهیز شود.

تامین و دریافت مواد مصرفی و قطعات مطابق با استانداردهای مربوطه صورت پذیرفته و در صورت مشاهده تخلف شرکت های هواپیمایی ، مراتب سریعاً به سازمان هواپیمایی کشوری اعلام شود.