ورود جدی دولت به آبخیزداری برای جلوگیری از خطرات سیل

رئیس جمهور وزارت جهاد را مکلف کرد که تا دو هفته لایحه جامع آبخیزداری را آماده کند و اعتبار برای اجرای 19 میلیون هکتار هم به دستور معاون اول تامین می شود.

کد خبر: ۴۸۵۴۹۱

تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۲۰

به گزارش ایران اکونومیست، رئیس جمهور در جلسه روز گذشته هیات دولت، آبخیزداری را امری مهم در پیشگیری و کاهش تخریب‌های ناشی از سیل و هدایت سیلاب‌ها به مسیر سازندگی دانست و وزارت جهادکشاورزی را ملزم کرد با همکاری دیگر بخش‌ها لایحه‌ای جامع در این خصوص تدوین کنند.

رئیس جمهور تاکید کرد که در این لایحه نقش مردم به طور ویژه دیده شده و همچنین برنامه‌ای دقیق و کاربردی برای آبخیزداری ۹۰ میلیون هکتار اراضی کشور در نظر گرفته شود.

در کنار تاکیدات رئیس جمهور با دستور معاون اول رییس جمهور وزارت جهاد کشاورزی مکلف شد لایحه قانون آبخیزداری را با قید فوریت تدوین و برای سیر مراحل قانونی و ارسال به مجلس شورای اسلامی به هیات دولت ارایه کند.
معاون اول رییس جمهور وزارت جهاد کشاورزی را مکلف کرد ظرف دو هفته طرحی جامع با استفاده از تمامی ظرفیت های موجود به همراه مدل تامین مالی و فازبندی شده برای آبخیزداری در کشور تدوین و ارایه کند.

دلیل اینکه رئیس جمهور چنین تکلیفی را با قید فوریت برای وزارت جهاد کشاورزی تعیین کرده، تاکید کارشناسان است که در حال حاضر بهترین راهکار استفاده از ظرفیت های آبخیزداری در کشور است که تاکنون مغفول مانده و به جای آن به سدسازی های گسترده در کشور پرداخته اند.

طرح جامع منابع طبیعی و آبخیزداری با توجه به سیل های مکرر که در کشور در جنوب و شمال کشور اتفاق می افتاد از سال 95 در جریان است و در تاریخ 30 خرداد در مرکز پژوهش های مجلس اعلام وصول شد اما تا به امروز در قالب طرح جامع به مجلس ارائه نشده است این در حالی است که تمام کارشناسنان بر این مسئله متفق القولند که تنها راهکار جلوگیری از وقوع سیل و خسارت های آن انجام عملیات آبخیزداری است.

*تجربه موفق آبخیزداری در کشورهای دیگر

عملیات آبخیزداری در کشورهای دیگر نیز به عنوان راهکاری مطمئن سالهاست  در برابر مخاطرات سیل اجرایی می شود و نتایح قابل قبولی هم گرفته اند به عنوان نمونه در هند و مالزی رودخانه های خروشانی که سالها برای آنها آسیب وارد می کرد به همین روش مهار کردند.

*پیش نویس قانون آبخیزاری تا پایان این ماه تکمیل می شود

در پی تاکید رئیس جمهور و دستور معاون اول رئیس جمهور روز گذشته معاون آبخیزداری، مراتع و امور بیابان سازمان منابع طبیعی با اشاره به ضرورت تدوین قانون جامع و منسجم درباره چالش‌های زیست‌محیطی از اعلام نظر نهایی درباره پیش‌نویس قانون آبخیزداری تا پایان ماه جاری خبرداد.

پرویز گرشاسبی گفت: در راستای پیشنهاد طرح آبخیزداری و آبخوانداری توسط نمایندگان کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی و ارجاع آن جهت اعلام نظر نشست تخصصی بررسی پیش‌نویس قانون آبخیزداری با حضور نمایندگان دستگاه‌های اجرایی مربوطه روز یکشنبه (8 خردادماه) در سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور برگزار شد.

وی افزود: با توجه به شرایط کنونی کشور که با چالش‌های زیست‌محیطی فراوانی نظیر تغییرات اقلیمی، خشکسالی، فرسایش خاک، رانش زمین، سیل و پدیده بیابان زایی مواجه است، ضرورت تدوین قانون جامع و منسجم در پاسخ به این نیاز کشور حیاتی است.

گرشاسبی در ادامه گفت: این موضوع به‌درستی در دستور کار مراجع رسمی کشور قرار گرفته است. روح حاکم این طرح و پیش‌نویس قانون مدیریت جامع حوزه آبخیز همچنین سیاستگذاری، هم ‌فزایی و ارتقای انسجام دستگاه‌های اجرایی مبتنی بر توان سرزمین با مشارکت مردم و ذینفعان در حوزه آبخیزداری است.

*دلیل عدم اجرای طرح آبخیزداری در دولت های پیشین

اما این جای سئوال است که چرا طی این مدت ها که بارهاسیل های ویرانگر را در کشور شاهد بودیم دولت های پیشین وقعی به این طرح ننهاده اند وزیر جهاد کشاورزی دولت سیزدهم پس از اینکه سکان این وزارتخانه را به دست گرفت اینگونه گفت: قانون جامع آبخیزداری در کشور نداریم و با توجه به نبود قانون جامع آبخیزداری در کشور، لایحه آبخیزداری به حمایت از مجلس در کمیسیون نیاز دارد.

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه عملیات آبخیزداری ردیف بودجه و لایحه قانونی ندارد، گفت: براین اساس لایحه آبخیزداری به حمایت از مجلس در کمیسیون نیاز دارد که امیدواریم در این دوره اتفاقات خوبی در این حوزه رخ دهد.

در طول چندسال گذشته مقام معظم رهبری توجه ویژه ای به حوزه آبخیزداری داشتند و بارها به دستور ایشان اعتبارات ویژه ای از صندوق توسعه ملی برای آبخیزداری اختصاص دادند اما همچنان سازمان جنگل ها که متولی آبخیزداری در کشور است از کمبود اعتبارات در این حوزه می گفت و عامل اصلی این بود که طرح مصوبی در مجلس نداشت تا ردیف اعتباری ویژه برای آن منظور شود.

سازمان جنگل ها در دولت پیشین بارها اعلام کرده بود که طرح آبخیزداری و آبخوانداری از سوی این سازمان انجام و در اختیار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته است تا برای تصویب نهایی به مجلس شورای اسلامی ارسال و به قانون تبدیل شود اما پای این طرح برای تصویب نهایی به مجلس نرسید.

مسئولان سازمان جنگل ها تاکید می کردند که عملیات آبخیزداری و آبخوانداری با توجه به این که تابع معیارها و ضوابط فنی است از این رو نیاز به قانون ندارد، اما ضروری است قانونی برای هماهنگی دستگاه‌های فرابخشی و مردم به‌منظور جلوگیری از تخریب حوضه های آبخیز کشور داشته باشیم.

در دستوری که روز گذشته معاون اول رئیس جمهور هم داده است به مسئله فرابخشی بودن این طرح تاکید کرده و لازم است علاوه بر وزارت جهاد کشاورزی سایر نهادهای ذیربط هم در اجرای این طرح دخیل باشند.

*90 میلیون هکتار در کشور در انتظار اجرای آبخیزداری

روز گذشته وزیر جهاد کشاورزی وضعیت آبخیزداری در کشور را اینطور به معاون اول گزارش داد که از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون ۳۵ میلیون هکتار در کشور آبخیزداری انجام شده و ۹۰ میلیون هکتار دیگر نیز در انتظار آبخیزداری است که این موضوع به عنوان اولویت اصلی در کاهش خسارات سیل در اولویت اجرایی برنامه های دولت قرار گرفته است.
وزیر جهاد کشاورزی فرسایش خاک، خسارات ناشی از سیل، فرونشست زمین، خشکسالی و تغییر اقلیم را از جمله آثار عدم اجرای کامل طرح های آبخیزداری برشمرد.

*دستور معاون اول رئیس جمهور برای تامین اعتبار 19 میلیون هکتار آبخیزداری

به نظر میاید پس از وقوع سیل های اخیر اهمیت آبخیزداری در نگاه مسئولان اهمیت ویژه پیدا کرده به طوری که روز گذشته معاون اول رییس جمهور بلافاصله دستور تامین اعتبار مورد نیاز برای اجرای ۱۹ میلیون هکتار عملیات آبخیزداری ظرف مدت سه سال را صادر کرد.
همچنین پس از بحث و تبادل نظر در خصوص اثرات مثبت اجرای طرح آبخیزداری و آبخوان داری و همچنین آثار نامطلوب عدم اجرای این طرح، مقرر شد پس از ارایه و تصویب طرح وزارت جهاد کشاورزی فرایند اجرایی این طرح با مشارکت گروه های جهادی، بسیج سازندگی و سایر نهادها و مشارکت کنندگان به سرعت آغاز شود.

حال باید منتظر ماند  که طرح به این مهمی که همگان بر اهمیت آن در جلوگیری از مشکلات سیل تاکید دا رند و به غلط به جای آن به سدسازی پرداخته شده است به زودی اجرایی شود و این امیدواری است که شاهد سیل های مخرب نباشیم.