حواشی سیاسی پارک ۸۰۰ میلیون دلاری در ترکیه که تبدیل به ویرانه شد

پارکی که با کپی برداری از فیلم آمریکایی ژوراسیک پارک در پایتخت ترکیه با بودجه ۸۰۰ میلیون دلار تاسیس شده، به یک خرابه تبدیل شده و حواشی فساد مالی این پروژه برملا شده است.

کد خبر: ۴۸۵۰۱۶

تاریخ: ۰۹ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۴:۵۱

به گزارش گروه بین الملل ایران اکونومیست، این روزها در بسیاری از روزنامه های و پایگاه های خبری اینترنتی ترکیه، بحث درباره یک پارک بزرگ، به یک بحث سیاسی داغ تبدیل شده و حواشی بسیاری به وجود آورده است.

گفته می شود این پروژه تنها یکی از نمونه های روشن فساد مالی عظیم در دولت برآمده از حزب عدالت و توسعه است که آمار و ارقام فاکتورهای جعلی و دستمزدهای عجیب و غریب آن، در قواره یک بمب خبری مطرح شده است. این پروژه «پارک عنقا» (Ankapark) نام دارد و در دوران شهردار پیشین آنکارا یعنی ابراهیم ملیح گوکچک ساخته شده است.

منتقدین می گویند، صرف 801 میلیون دلار پول برای احداث پارکی با مجسمه های زشت و بدقواره و وسایل بازی ناامن، یک تلاش ناشیانه و کودکانه برای یک پولشویی و دزدی بزرگ بوده است. این پارک که با کپی برداری از فیلم آمریکایی ژوراسیک پارک در پایتخت ترکیه با بودجه 801 میلیون دلار تاسیس شده، حالا به یک خرابه تبدیل شده و حواشی فساد مالی آن برملا شده ست.

بحث بر سر فساد مالی عظیم در پرونده پارک عنقا، از همان روزی آغاز شد که منصور یواش به عنوان نامزد مورد حمایت مخالفین اردوغان، با اختلاف آرای بسیار، پست شهرداری پایتخت را در اختیار گرفت. او در همان دوران نامزدی هم اعلام کرده بود که چند تیم حقوقی، اسناد فراوانی از فساد مالی شهرداری پایتخت را رو کرده اند و اخبار مهمی از دزدی های تاریخی شهرداری آنکارا منتشر خواهد شد.

حالا از منصور یواش به عنوان مهمترین رقیب اردوغان در انتخابات آتی ریاست جمهوری ترکیه نام برده می شود و به همین خاطر، موضوع فساد مالی پارک دایناسورهای آنکارا، عملاً به یک موضوع سیاسی – حقوقی و امنیتی با ابعاد ملی تبدیل شده است.

فساد مالی پارک عنقای آنکارا، چنان ابعاد عظیمی پیدا کرده که بخش ترکی صدای آمریکا، یورونیوز، بی.بی.سی و چندین رسانه خارجی دیگر، درباره آن برنامه ساخته و گزارش منتشر کرده اند.

یک دایناسور، یک ملیح گوکچک

زمانی که استیون اسپیلبرگ کارگردان مشهور هالیوود، فیلم پارک ژوراسیک را در سال 1993 میلادی ساخت، روحش هم خبر نداشت که قرار است کپی از داستان و عروسک های فیلم او، برای مردم پایتخت ترکیه 801 میلیون دلار آب بخورد.

ابراهیم ملیح گوکچک از رفقای نزدیک اردوغان و از موسسین حزب عدالت و توسعه است. همان زمانی که اردوغان به عنوان شهردار استانبول انتخاب شد، مرحوم نجم الدین اربکان در سال 1994 میلادی، ملیح را هم به عنوان شهردار آنکارا به قدرت رساند.

اردوغان، پست شهرداری استانبول را به تخته پرشی برای رسیدن به نخست وزیری تبدیل کرد و رفت، اما ابراهیم ملیح گوکچک به مدت 20 سال تمام یعنی از 1994 تا 2014 میلادی، شهردار آنکارا بود. ملیح، یک سیاستمدار عملگرا و تندخو، اهل کنایه، اهل ساخت و پاخت و پنهان کاری است. او روابط مستحکمی هم با فتح الله گولن داشت و از معدود چهره هایی به شمار می رود که اردوغان، هیچگاه نخواسته یا نتوانسته علیه او به روشنی و با قاطعیت موضع بگیرد.

گوکچک در سال 2013 میلادی، ساخت پارک عظیم عنقا را آغاز کرد. او برای احداث این پروژه، جنگلی را به نام جنگل آتاترک انتخاب کرد و یکصد و سی هکتار از زیباترین منطقه پایتخت را برای این پارک در نظر گرفت. ساخت مجسمه های متحرک دایناسورها و حیوانات ماقبل تاریخ در ابعاد بسیار عظیم، وسایل مهیج شهر بازی و خلق فضاهای ترسناک، از مهم ترین ابعاد این پروژه بود. با توجه به این که خود ملیح نیز مدتی طولانی در پست شهرداری آنکارا ماند و علاقه فراوانی به دایناسورها نشان داد، مخالفین هم نام او را دایناسور گذاشتند.

بررسی اسناد و پرونده های ساخت پارک مزبور نشان می دهد که شهردار، بدون مشورت و بدون توجه به تشریفات قانونی، وسایل مورد نیاز پارک را چند برابر قیمت از چند شرکت چینی خریداری کرده است.

در دوران حزب عدالت و توسعه، پروژه های عمرانی بزرگی اجرا شده اند که بسیاری از آنها دارای بودجه های کلان بیش از پانصد میلیون دلار بوده و به عنوان مگاپروژه شناخته می شوند. پیش بینی شده که در اغلب این طرح ها، سران حزب، مبالغ کلانی بین 30 تا 50 درصد را با سندسازی و فساد مالی به خارج از اعتبارات پروژه هدایت کرده اند.

گزارش های روزنامه جمهوریت نشان داده که ملیح گوکچک در دوران فعالیت خود به عنوان شهردار آنکارا، ده ها تن از مقامات شهرداری و سران حزب حاکم را همراه با همسر و فرزندان به سفر زیارتی حج برده، اما به جای مسیر عادی بازگشت، حجاج سیاسی از مکه و مدینه به جده رفته اند و پس از صرف هزینه های اقامتی هنگفت و خرید سوغاتی های لوکس به کشور بازگشته اند و صفر تا صد کل هزینه ها و خریدها با بودجه شهرداری آنکارا صورت گرفته است. اما ملیح گوکچک، خونسردانه اعلام کرده که این هزینه ها را چند پیمانکار خیّر تقبل کرده اند و ربطی به اعتبارات شهرداری نداشته است.

شهرداری حزب عدالت و توسعه در حالی 801 میلیون دلار برای ساخت یک پارک فاقد استاندارد در آنکارا خرج کرده که این شهر مشکلات زیرساختی عمده‌ای دارد. به عنوان مثال در فصل بارندگی اغلب خیابان های آنکارا زیر آب می رود و همچنین در مورد حمل و نقل و خدمات عمومی سطح شهر مشکلات جدی وجود دارد.

منصور یواش شهردار آنکارا گفته است: «اختصاص 801 میلیون دلار برای ساخت پارکی که تنها 7 ماه دوام آورده و پس از آن به یک ویرانه تبدیل شده است، جای تعجب دارد. ما تحقیقات خود را با مدارک و اسناد فراوان به دادستانی سپرده ایم و منتظر هستیم که به این تخلفات گسترده رسیدگی شود.»

البته شهردار آنکارا همراه با تیم حقوقی خود به این موضوع اشاره کرده اند که نه تنها دادستان آنکارا بلکه دادستانی کل ترکیه نیز به دستور اردوغان و وزارت کشور از رسیدگی به پرونده تخلفات شهردار پیشین خودداری کرده است. در نتیجه چنین پیش‌بینی می‌شود که در آینده ای نزدیک ابراهیم ملیح نیز یکی از سیاستمدارانی باشد که پرونده تخلفات گسترده مالی او آشکار خواهد شد.

منتقدین اردوغان بر این باورند که حزب عدالت و توسعه در آغاز، اهم سیاست های خود را بر شفافیت مالی و مبارزه با فساد مالی گذاشت. اما پس از چند سال این اصل حیاتی را کنار گذاشته و دچار فساد و رانت های مالی عظیم شده است.

به گفته منتقدان، اردوغان از روزی که نظام سیاسی و اجرایی ترکیه از پارلمانی به ریاستی تغییر داده شده و دنیایی از قدرت و اختیارات در دست اردوغان قرار گرفته، او در تمام نصب و عزل ها، بر اساس دیدگاه حزبی و رفاقتی عمل کرده و هیچ‌گاه توجهی به تخصص و کارشناسی مالی نداشته است. در نتیجه زمینه برای شکل گرفتن رانت های عظیم به وجود آمده و هم اکنون بسیاری از منافع مالی مرتبط با مزایده و مناقصات مالی ترکیه در اختیار خانواده‌هایی قرار گرفته که روابط سیاسی و تشکیلاتی مستحکمی با حزب حاکم ترکیه دارند.

شواهد نشان می‌دهد که در انتخابات سال آتی میلادی اردوغان و حزب او از صحنه قدرت کنار زده خواهند شد. در آن صورت بسیاری از سیاستمداران از جمله بخشی از شهردارانی که در دوران حزب عدالت و توسعه قدرت را در اختیار داشته اند، در آینده با محاکمه خواهند شد.