مصرف غیرمنطقی دارو در ایران

طرح دارویار باعث کاهش مصرف خودسرانه دارو می‌شود

مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت محور سازمان غذا و دارو با اشاره به اجرای طرح دارویار به عنوان یک طرح مثبت در کشور گفت: به طور یقین این طرح باعث کاهش مصرف خودسرانه دارو در کشور می‌شود چرا که مردم باید از این پس دارو را با تجویز پزشک مصرف کنند.

کد خبر: ۴۸۳۲۹۰

تاریخ: ۰۷ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۹:۲۱

نوشین محمدحسینی در گفت و گو با خبرنگار حوزه بهداشت و سلامت ایران اکونومیست اظهارداشت: ما معتقدیم که طرح دارویار در کاهش مصرف خودسرانه و غیرمنطقی دارو تاثیر جدی خواهد داشت و افراد می‌توانند در راستای اجرای این طرح، دارو را با تجویز پزشک و با قیمت مناسب‌تری تهیه کنند.

وی با بیان اینکه هنوز قیمت داروها در کشور ما در حدی نیست که مردم توان خرید نداشته باشند و نتوانند از مصرف خودسرانه دارو جلوگیری کنند، اظهارداشت: اما با این حال معتقدیم که با نسخه و تجویز پزشک امکان تهیه داروها با قیمت مناسب‌تر فراهم شده است و مردم باید برای استفاده هر دارویی با تشخیص پزشک به مصرف آن اقدام کنند چرا که پزشکان مفید یا مضر بودن دارو را بهتر تشخیص می‌دهند.

محمدحسینی اظهار داشت: اینکه صرفا براساس حرف دوستان و آشنایان دارو مصرف شود کار غیرمنطقی است چون ممکن است هر دارویی که یک فرد مصرف کند برای دیگری مضر باشد و در این زمینه پزشک ما را متوجه می‌کند که داروی درست را تجویز کند.

وی در عین حال اعتماد مردم به پزشکان و گروه پزشکی را یک اصل مهم دانست و افزود: نتیجه این اعتماد می‌تواند منجر به سلامت ما شود چرا که مصرف غیرمنطقی دارو عوارض و خطراتی به همراه دارد.

مصرف آنتی‌بیوتیک و مُسکن در ایران غیرمنطقی است

مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت محور سازمان غذا و دارو  در پاسخ به این سوال که آیا آماری از مصرف خودسرانه دارو در ایران وجود دارد، اظهار داشت: آمار مصرف غیرمنطقی و خودسرانه دارو جایی ثبت نمی‌شود، چون مصرف خودسرانه است و آمار دقیقی در این زمینه در دست نیست.

وی خاطرنشان کرد: تنها موضوعی که نشان می‌دهد مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک زیاد است تفاوت بین تجویز دارو و میزان فروش دارو است. از سوی دیگر دارو در کشور ما خیلی ارزان‌تر از کشورهای همسایه است و خیلی از داروها به کشورهای اطراف قاچاق معکوس می‌شود.

محمدحسینی به برخی از مشکلات موجود در حوزه دارو اشاره کرد و گفت: به عنوان مثال ممکن است برخی از داروها در داروخانه‌ها موجود بوده و به فروش نرفته یا اینکه شرکت‌های پخش توزیع کرده و تاریخ مصرف آنها گذشته و هنوز در داروخانه‌ها موجود باشد یا قاچاق در کشور انجام شده است، اما همچنان اعداد به ما نشان می‌دهد که در استفاده از مُسکن و آنتی بیوتیک بی‌رویه مصرف داریم.

داروها در زمان مناسب مصرف نمی‌شوند

محمدحسینی با بیان اینکه برخی داروها در زمان مناسب مصرف نمی‌شوند، اظهار داشت: به عنوان مثال آنتی‌بیوتیک در بیماری ویروسی نه تنها هیچ اثری ندارد بلکه باعث می‌شود میکروب‌های خوب روده از بین برود و بدن در برابر ویروس ضعیف‌تر شود اما مردم به محض سرماخوردگی شروع به مصرف آنتی‌بیوتیک می‌کنند.

وی به این موضوع هم به عنوان یک آسیب اشاره کرد و گفت: نه تنها این موضوع قابل پذیرش نیست بلکه متاسفانه برخی افراد دارویی را مصرف می‌کنند که دوست و آشنای آنها آن را برای بیماری خود مصرف کرده است این در حالی است که نمی‌توان این مساله را پذیرفت که هر دارویی که فردی برای بیماری خود استفاده کرده است ممکن است برای دیگری هم مفید باشد بلکه برای افرد دیگر عوارض هم دارد.

مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت محور سازمان غذا و دارو افزود: اینکه برخی به دیگران، دوستان و آشنایان خود توصیه به مصرف دارو می‌کنند روند مطلوبی نیست چرا که تمام این مصارف به عنوان مصرف غیرمنطقی دارو است و معتقدیم هر دارویی باید توسط پزشک تجویز شود.

مردم از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنند

وی خاطرنشان کرد: انواع داروهای مُسکن، ضد درد و تب‌ برها باید با تجویز پزشک باشد و باید این موضوع یادآوری شود که اگر به محض مصرف این داروها درد یا تب برگردد، باید حتما به پزشک مراجعه شود و این داروها هم قطع شود.

به گفته وی، در مورد دردهای استخوانی، اسکلتی، سردرد، معده درد و مشکلات گوارشی نیز این مشکل وجود دارد که مصرف به دوستان پیشنهاد می‌شود و مصرف خودسرانه دارو نیز در این موارد نیز مشاهده می‌شود اما باید این مساله مدنظر باشد که گاها این مصرف خودسرانه و غیرمنطقی دارو باعث عوارض و خطرات جدی می‌شود که باید از آنها به صورت جدی پرهیز کرد.

وی برخی مشکلات معده و خونریزی معده را به دلیل مصارف غیرمنطقی دارو دانست و اظهار داشت: اغلب بیماران دیابتی و پرفشاری خون نیز تا مدت‌ها به پزشک مراجعه نمی‌کنند و از همان داروهای اولیه که پزشک تجویز کرده استفاده می‌کنند و این مساله نیز آسیب جدی برای بیماران به وجود می‌آورد و در موارد زیادی قطع عضو، سکته قلبی و مغزی و هزاران مشکل دیگر را به دنبال دارد و حتی در مواردی نیز عوارض خیلی بدتری می‌تواند به دنبال داشته باشد.

محمدحسینی اضافه کرد: از نظر ما این موارد هم مصرف خودسرانه و غیرمنطقی دارو است و باعث می‌شود افرادی که بیماری دارند، از آسیب به بدن خود دیر متوجه شوند و اگر به موقع مراجعه شود و قند و فشار کنترل شود شاید عوارض آن کمتر باشد.

وی در عین حال به مردم توصیه کرد علاوه بر پرهیز از مصرف خودسرانه و غیرمنطقی دارو، حتما برای مصرف با مشورت پزشک و تجویز اقدام کنند تا در آینده عوارض و خطراتی برای آنها به دنبال نداشته باشد.

طرح «دارویار» و مزایای اجرای آن

در طرح «دارویار»، یارانه داروها به انتهای زنجیره منتقل و از طریق بیمه‌ها به مصرف‌کننده نهایی تخصیص خواهد یافت، این اقدام در راستای سیاست‌های کلی نظام سلامت مبنی بر مدیریت منابع از طریق نظام بیمه‌ای است.

توزیع یارانه دارو متناسب با نیاز بیماران، بهره‌مندی همه دهک ها از یارانه، عدم تغییر پرداخت از جیب بیماران، اجرای بیمه همگانی برای آحاد مردم، برقراری پوشش بیمه‌ای برای داروهایی که پیش از این تحت شمول حمایت‌های بیمه‌ای نبوده اند، اصلاح الگوی مصرف دارو و کاهش تقاضای القایی، کنترل قاچاق معکوس و رشد صادرات رسمی دارو، حمایت ویژه از داروهای مصرفی بیماران خاص و صعب العلاج از مزایای اجرای طرح دارویار است.

افراد سایر دهک‌ها می‌توانند برای برقراری پوشش بیمه به دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کنند، اتباع خارجی که مجوز اقامت دارند می‌توانند برای برقراری پوشش بیمه به دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کنند و اتباع غیرمجاز نیز با ثبت مشخصات خود و با تایید وزارت کشور می‌توانند از بیمه برخوردار شوند، بیمه روی تخت و بیمه در مواقع اورژانسی برای افراد فاقد بیمه و مجهول‌الهویه برقرار است.