تعلم اسلامی و آموزش از کودکی برای روبرو شدن با فضای مجازی

عضو هیات علمی دانشگاه شهید رجایی فضای سایبر را عرصه‌ای تک ساحتی می‌داند که برای ورود به آن باید برنامه داشت و آموزش دید. به گفته وی آموزه‌های دین اسلام و نکاتی که اهل بیت (ع) مطرح کرده‌اند این قابلیت را دارد که ما را برای مواجهه با این فضا آماده کند.

کد خبر: ۴۸۱۵۶۰

تاریخ: ۰۴ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۵:۳۵

«نخستین کنفرانس بین‌المللی رسانه، ارتباطات و حکمرانی سایبری» عنوان نشستی بود که چهارم تیرماه ۱۴۰۱ در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران برگزار شد. «محمد عترت‌دوست» عضو هیات علمی دانشگاه شهید رجایی در این نشست مقاله‌ای با عنوان «بنیان های نظری در فضای سایبر» ارائه کرد که در ادامه متن آن را می‌خوانیم؛

آیا فضای سایبر آسیب‌زننده است؟

عترت‌دوست ایده اصلی خود را بر آسیب‌شناسی فضای مجازی و سایبری قرار می‌دهد و این سوال را مطرح می‌کند که آیا فضای مجازی و سایبر آسیب زننده است یا اینکه نه ما آسیب‌پذیر هستیم؟ و در پاسخ می‌گوید که فضای سایبری یک فضای کاملاً طبیعی است و این انسان است که باید خودش را تطبیق دهد و این تطبیق دادن با چنین فضایی نیازمند آموزش است تا در مواجهه با آن آسیب کمتری ببینیم.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید رجایی: فضای سایبری یک فضای کاملا طبیعی است و این انسان است که باید خودش را تطبیق بدهد

وی در ادامه به معرفی فضای سایبر می‌پردازد و عنوان می‌کند که این فضای چه محدودیت‌ها و اقتضائاتی دارد و در ادامه آن را یک فضای تک‌ساحتی می‌داند که در چنین عرصه‌ای انسان یک دفعه وارد این فضا می‌شود، به همین دلیل هم باید فکری برای آن داشته باشد.

راهکار مواجهه با فضای سایبر چیست؟

این استاد دانشگاه به ارائه راهکار برای مواجهه با فضای سایبر می‌پردازد و می‌گوید که ما برای مواجهه با این فضا باید تعلم و تربیت اسلامی داشته باشیم چرا که آموزه‌های دین اسلام و نکاتی که اهل بیت (ع) مطرح کرده‌اند این قابلیت را دارد که ما را برای مواجهه با این فضا آماده کند.
محمد عترت‌دوست عضو هیات علمی دانشگاه شهید رجایی
عضو هیات علمی دانشگاه شهید رجایی در ادامه سخنان خود چند مثال از تعالیم اسلامی می‌آورد و در خصوص یکی از آن‌ها می‌گوید که در روایات مختلف این‌گونه آماده که اگر فلانی می‌دانست که در قلب فلانی چه می‌گذرد او را به کفر متهم می‌کرد. پس چنین مثالی این تذکر به ما می‌دهد که قوای درک هر انسان با انسان دیگر متفاوت است. بنابراین وقتی وارد فضای سایبر می‌شویم تفکیک انسان‌ها کاملا برداشته می‌شود. در چنین فضایی از یک تیتر، خبر یا عکس هر انسان یک برداشت دارد و بنابراین برداشت‌ها متفاوت است.

عترت‌دوست: نمی‌توان فضای مجازی را فیلتر کرد و آن را بست بلکه بهترین کار این است که ما خودمان را برای آن تربیت کنیم؛ تربیتی از کودکی و مبتنی بر تعلم و تربیت اسلامی

تربیت اسلامی برای فضای سایبری داشته باشیم

عترت‌دوست بیان می‌دارد با توجه به ویژگی‌هایی که فضای سایبری دارد ما باید برای آن برنامه‌ریزی داشته باشیم نه اینکه بی‌محابا وارد این فضا شویم.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید رجایی دیدن و مشاهده را یکی از ویژگی‌های انسان می‌داند و می‌گوید که در آیات قرآن سه نوع دیدن شامل دیدن آگاهانه، نیمه‌آگاهانه و ناآگاهانه وجود دارد و در روایات مختلف به آن پرداخته شده است. حال باید دید که ما در فضای مجازی کدام نوع از این مشاهده‌ها داریم و هر کدام از این نوع مشاهده‌ها که وجود داشته باشد آداب و مناسک خود را دارد.

وی در نتیجه‌گیری خود به این مطلب اشاره می‌کند که نمی‌توان فضای مجازی را فیلتر کرد و آن را بست بلکه بهترین کار این است که ما خودمان را برای آن تربیت کنیم. این تربیت هم از زمان کودکی باید اتفاق بیافتد که از مدرسه شروع می‌شود و باید کودکان را برای آینده تربیت کرد.