انقلاب بلشویکی در کتاب‌فروشی‌ها

کتاب «انقلاب بلشویکی»، ویراسته سیلویا انگدال و ترجمه شهربانو صارمی از زاویه آسیب‌های این انقلاب به این رویداد تاریخی نگاه کرده‌است.

کد خبر: ۴۸۱۱۷۸

تاریخ: ۰۴ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۹:۲۵

به گزارش خبرنگار کتاب ایران اکونومیست، کتاب انقلاب بلشویکی، ویراسته سیلویا انگدال و ترجمه شهربانو صارمیچهارمین عنوان از مجموعه چشم‌اندازهایی از تاریخ معاصر جهان است. این مجموعه از دیدگاه‌های مختلف به رویدادهای سرنوشت‌ساز تاریخ معاصر می‌پردازد.

این کتاب از سه بخش تشکیل شده‌است. در بخش اول با عنوان زمینه تاریخی انقلاب بلشویکی، ۶ دیدگاه مطرح است. دیدگاه اول نگاه اجمالی به انقلاب بلشویکی است. این بخش به بررسی دو انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ که تغییراتی بنیادین در این کشور به همراه آورد، می‌پردازد. انقلاب اول به فرمانروایی تزار پایان بخشید–که درحکومت خودکامه او مردم برای ادامه حیات تقلا می‌کردند. انقلاب دوم موجب سقوط دولت موقت به دست بلشویک‌ها و برقراری دیکتاتوری کمونیستی سرکوبگر پس از خونریزی‌های بسیار شد.

عنوان دیدگاه دوم، جنگ جهانی اول از عوامل اصلی انقلاب بلشویکی است. به گفته هیو جبسون معلم تاریخ، تاثیر ویرانگر جنگ جهانی اول در روسیه یکی از عوامل اصلی سقوط تزار بود. به دلیل رفتن بیشتر کشاورزان به جنگ، مردم در شهرها دچار قحطی شدند. پس از انقلاب اول، دولت موقت بی‌خردانه به جنگ بیهوده به آلمان ادامه داد. بلشویک‌ها می‌خواستند  صلح بلادرنگ برقرار شود، اما پس از آنکه قدرت به دست آن‌ها افتاد جنگ داخلی تلخی پیش آمد.

عنوان دیدگاه سوم، امریکا نباید حکومت بلشویکی را به رسمیت بشناسد، است. سردبیر نیویورک تایمز می‌گوید لنین بیش از آنکه اصلاحگر باشد، ویرانگر است، او بیشتر حامی نزاع طبقات ابدی است تا دموکراسی، اما هرگز نمی‌تواند روس‌ها را به زانو درآورد. به استدلال این روزنامه بلشویک‌ها اهداف آلمان را پیش می‌برند و سزاوار آن نیستند که جامعه بین‌المللی آنان را به رسمیت بشناسد.

دیدگاه چهارم با عنوان بلشویک‌ها همه مخالفان را سرکوب کردند و روسیه را ویران خواهند کرد، نام دارد. به گزارش خبرنگار بریتانیایی تایمز مستقر در روسیه، بلشویک‌ها هرکسی را که با آن‌ها مخالف باشد دستگیر می‌کنند، آن‌ها بیگناهان زیادی را کشته‌اند اما به سبب تشویق کارگران به چاپیدن طبقه متوسط که در آستانه قحطی قراردارد از حمایت کارگران برخوردارند. بدون اعمال فشار از خارج، آن‌ها تا ورشکستگی روسیه در قدرت باقی خواهندماند.

عنوان دیدگاه پنجم اشغال خشونت بار و قساوت‌آمیز سیبری به دست بلشویک‌ها نام دارد. جان.ای.امیری کنسول سابق امریکا در سیبری از شرارت بلشویک‌ها می‌گوید. او به تفصبل توضیح می‌دهد که چگونه وقتی شهری را می‌گرفتند آن را غارت می‌کردند و با قساوت تمام هر کسی را که گمان می‌کردند با بلشویک‌ها سر مخالفت دارد اعدام می‌کردند. دیدگاه ششم به زندانی و کشته شدن تزار و خانواده‌اش پرداخته است. گزارش‌های رابرت ویلتن از مرگ تزار برکنار شده و خانواده‌اش –که پس از انقلاب اول به زندان افتادند. گمان می‌رفت آن‌ها تبعید شوند اما پس از آنکه بلشویک‌ها قدرت را به‌چنگ آوردند شبی همگی آن‌ها را به همراه پزشک و سه خدمتکارشان اعدام کردند.

بخش دوم: مباحث پیرامون انقلاب بلشویکی

عنوان دیدگاه اول، پیروزی بلشویک‌ها نشاندهنده شور و شوق کارگران است نام دارد. جان رید خبرنگار امریکایی  و فعال معروف کمونیست تاکید دارد که موفقیت بلشویک‌ها نشانه اراده طبقه کارگر است. می‌گوید طبقه متوسط و احزاب سوسیالیست میانه‌رو از بلشویک‌ها نفرت دارند، با این همه هیچ نیرویی در در روسیه نمی‌تواند مانع قدرت فزاینده آن‌ها شود.

عنوان دیدگاه دوم، کارگران از بلشویک‌ها متنفرند و بلشویک‌ها فقط با قوه قهریه قدرت را حفظ می‌کنند است. به گفته اینا راکیتنیکوف نماینده دهقانان سوسیالیست، بلشویک‌ها زمانی حمایت طبقه کارگر را از دست دادند که تظاهرات آرام آن‌ها را به خشونت سرکوب کردند، مجلس موسسان روسیه منحل شد و بلشویک‌ها خواهان صلح با آلمان به هر بهایی شدند. او می‌گوید بلشویک‌ها در قدرت می‌مانند فقط به این دلیل که مردم بی‌سوادند و عادت به تسلیم در برابر قدرت دارند.

عنوان دیدگاه سوم امریکایی‌ها معنی واقعی بلشویسم را درک نمی‌کنند است. اما گلدمن نویسنده و فعال آنارشیست استدلال می‌کند که سلطه بلشویک‌ها پاسخی است به نیازهای گریز ناپذیر توده‌ها و رهبران آن نماینده تئوری‌های مارکسیستی نیستند. بلکه آن‌ها نماینده مردم روسیه‌اند که به تازگی به آگاهی رسیده‌اند.

عنوان دیدگاه چهارم بلشویک‌ها مخالفان خود در طبقه کارگر را سرکوب می‌کنند است. سی.ای.بی گزارش مفصلی درباره محرومیت کارگران و کشته شدن آن‌ها در صورت مخالفت با رژیم بلشویکی دارد.

دیدگاه پنجم با عنوان روسیه در حال ایجاد دموکراسی بزرگی است که دنیا را رهبری خواهدکرد... نام دارد. در این بخش فرد.پی.هگرد کشیش می‌گوید که تعداد بلشویک‌های افراطی زیاد نیست و روسیه در حال خلق دموکراسی جدید و شگفت‌انگیزی است که دنیا را تحت اثر قرارخواهدداد؛ خشونت سرانجام به پایان خواهدرسید و آزادی حاصل خواهدشد.

عنوان دیدگاه ششم بلشویک‌ها تهدیدی برای دنیا هستند و متفقین باید برای شکست دادن آن‌ها دست به کار شوند، نام دارد. جان پالوک پژوهشگر بریتانیایی به شرح بسیاری از اعمال شرارت بار  بلشویک‌ها می‌پردازند و می‌گوید شرافت، دین و مذهب و منافع شخصی ایجاب می‌کند، بریتانیا و متحدانش دست به کار شوند و آن‌ها را از قدرت برکنار کنند. او می‌گوید ظهور بلشویک‌ها به کمک عوامل آلمانی ممکن شد و اگر این روند متوقف نشود، بلشویسم بر دنیا مستولی خواهدشد.

عنوان دیدگاه هفتم، مردم روسیه می‌دانند که بلشویسم دارد کشورشان را نابود می‌کند است کاترین برشکوفسکایا سوسیالیست برجسته روس می‌گوید بلشویک‌ها آزادی و دموکراسی را نابود کرده‌اند، مردم تحت ستم‌اندبه مواد غذایی و دیگر مایحتاج اساسی دسترسی ندارند و نیازمند کمک امریکا هستند.

عنوان دیدگاه هشتم بلشویک‌ها موفق به گسترش انقلاب در سراسر دنیا نخواهدشد نامیده‌شده‌است. روزنامه نیویورک تایمز گزارش می‌دهد که هدف بلشویک‌ها برانگیختن انقلابی جهانی علیه سرمایه‌داری است. این روزنامه تاکید دارد بلشویک‌ها حامیانی در ایالات متحده دارند، اما رسیدن به این هدف در نظر امریکا یا کشورهای متحد با امریکا، که اقلیت کوچکی از مردم خود را ستمدیده می‌انگارند، بعید به نظر می‌رسد.

دیدگاه نهم اوضاع روسیه تا فروپاشی اتحاد شوروی روزبه‌روز بدتر شد، است. در نودمین سالگرد انقلاب بلشویکی ریچارد ام.ابلینگ از وحشت فزاینده دهه‌ای پس از انقلاب می‌گوید:« بیش از ۶۴ میلیون آدم بی‌گناه کشته شدند و فقط پس از فروپاشی اتحاد شوروی بود که حقیقت روشن شد.»

در دیدگاه دهم به انقلاب بلشویکی به عنوان مصیبت ملی یا قابله تاریخ نگاه شده است. گزارش‌های بوریس کایماکف مفسر سیاسی روس درباره انتخابات نشان می‌دهد اکثریت روس‌ها معتقدند دانقلاب بلشویکی رویداد مثبتی بوده‌است. به استدلال او، بلشویک‌ها هرکسی را که بر سر راه آن‌ها قرار گفت کشتند و استیلای آن‌ها در روسیه بیش از آنکه سودمند باشد خسارت بار بود.

بخش سوم: روایات شخصی افراد

در دیدگاه اول بخش سوم، تصرف کارخ زمستانی از زبان یکی از رهبران انقلابیون بلشویک بیان می‌شود. دیدگاه دوم گزیده‌ای از خاطرات یک زن انگلیسی در روسیه در سال ۱۹۱۷ است که نشان از فشار روز افزون بلشویک‌ها دارد، از جمله تصرف املاک خارج از شهر به دست روستاییان.

در دیدگاه سوم فرمانده پیشین یگان روس از سربازان بلشویک و تلاش آن‌ها برای واداشتن سربازانش به تحویل دادن سلاح‌های خود می‌گوید. در دیدگاه چهارم، همسر یک دیپلمات و فرمانده روس از خشونت رخ داده در شهر کیف بلافاصله پس از انقلاب بلشویکی می‌گوید. می‌گوید پس ازآنکه شوهرش خانواده را خبر کرد که اعدام خواهد شد از روسیه گریختند.

در دیدگاه پنجم سوسیالیست بریتانیایی به تفصیل از سفر خود به روسیه با هیاتی از حزب کارگر بریتانیا می‌گوید و مخالف سرسخت شیوه‌های خشنی است که بلشویک‌ها با استفاده از آن قدرت را به دست آوردند.

انقلاب بلشویکی توسط نشر ققنوس در سال ۱۴۰۱ منتشر شد.