درباره صحبت‌های یک مقام ارشاد: تنش چند پلتفرم‌ با ساترا به چالش ارشاد با صداوسیما تبدیل می‌شود؟

در حالی که این روزها تنش‌ها میانِ ساترا و برخی از پلتفرم‌ها جدّی‌تر شده، گویا بناست صحبت‌های قابل تأمل مدیر مرکز توسعه فرهنگ و هنر در فضای‌مجازی وزارت ارشاد، فضایِ تنش‌ها را به سمتِ دیگری ببرد.

کد خبر: ۴۸۰۸۲۵

تاریخ: ۰۳ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۷:۳۷

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایران اکونومیست، سایت مرکز توسعه فرهنگ و هنر در فضای‌مجازی وزارت ارشاد گفت‌وگویی قابل تأمل را نشر داده که احتمالاً اختلافات بر سر نظارت بر نمایش‌خانگی را افزایش خواهد داد. هفته گذشته انتشار نامه رئیس سازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر (ساترا) خطاب به رئیس سازمان صداوسیما درباره پلتفرم‌های شبکه نمایش خانگی، بازتاب‌ گسترده‌ای در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی پیدا کرد. سعید مقیسه مدیرعامل ساترا در نامه خود با اشاره به تخلفات برخی پلتفرم‌ها خواستار محدودیت‌ها و لغو مجوز فعالیت‌ شرکت‌های متخلف شده بود.

طی ماه گذشته در پلتفرم‌های نمایش‌خانگی سریال‌هایی چون «شهرک کلیله و دمنه»، «یاغی»، «جادوگر» بدون دریافت مجوز نمایش از ساترا پخش شده‌اند و سریال جدید پیمان قاسم‌خانی با نام «روزی روزگاری مریخ» به شکل همزمان از دو پلتفرم عرضه شد که بعد از یک روز، نماوا آن را از خروجی خود حذف کرد.  همه این اتفاقات باعث مداخله ساترا در رویه فعالیت‌های غیر قانونی پلتفرم‌ها شد. آن نامه معروف هم گواهی بر این قانون‌شکنی‌ها بود.

دعوا البته فقط بین پلتفرم‌های نمایش خانگی و ساترا به عنوان نهاد نظارتی نماند، حالا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم خواستار اجرای«قانون» شده است و مدیر مرکز توسعه فرهنگ و هنر در فضای مجازی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد میدان شده و اعلام کرده، از نظر قانونی نظارت بر«وی‌او‌دی»ها با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. به نقل از مرکز توسعه فرهنگ و هنر در فضای‌مجازی وزارت ارشاد آمده است: قانون، وزارت فرهنگ و ارشاد را مسئول تنظیم‌گری در حوزه محتوای سمعی و بصری می‌داند.

حامد حاجی ملامیرزایی گفته سکوهای نمایش خانگی در اصطلاح وی‌اودی، یو‌جی‌سی و دیگر رسانه‌های سمعی و بصری مشهور و پرکاربر از وزارت ارشاد مجوز فعالیت قانونی دارند و تحت حمایت قانونی دولت‌اند.

رییس مرکز توسعه فرهنگ و هنر در فضای مجازی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه افق کاری ما باید حرکت به سمت از بین‌بردن تصدی‌گری دستگاه‌های دولتی در حوزه تولید و نشر محتوای نمایش خانگی باشد، افزوده ما در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید با رعایت بی‌طرفی کامل به احیای نقش تنظیم‌گری دولت در عرصه فرهنگ و هنر بپردازیم. وظایف مصرح در بند 20 ماده 2 قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مصوب 1365، ماده 2 قانون «نحوه مجازات اشخاصی که درامور سمعی و بصری فعالیت‌های غیرمجاز می‌نمایند» مصوب 1386 و مفاد آیین نامه ساماندهی و توسعه رسانه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی دیجیتال مصوب 1389، همگی مسئولیت‌های سنگین و صریحی برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص امور سمعی و بصری، فارغ از فضای نشر چه نشر فیزیکی و چه نشر دیجیتال ایجاد کرده است که قابل چشم‌پوشی نیست.

وی با اشاره به مسائل و مشکلات پیش‌روی صنعت وی‌او‌دی تصریح کرد: تضاد و تعارض منافع در تنظیم‌گری و تولید محتوا، تنظیم‌گری سلیقه‌ای و عدم توجه به الزامات و واقعیات رسانه از مسائلی است که این روزها در این صنعت به وضوح دیده می‌شود و صدای فعالان این حوزه را نیز درآورده است.

ملامیرزایی با بیان اینکه یکی دیگر از مسائل این صنعت مهم بی‌توجهی به مختصات فعالیت در بخش خصوصی به ویژه در فضای تنظیم‌گری است، افزود: ایجاد فشار مضاعف بر سکوهای انتشار متعهد به چارچوب‌های جمهوری اسلامی در مقابل رسانه‌هایی که تعهدی به ارزش‌های نظام جمهوری اسلامی ندارد و در فضای مجازی فعال‌اند نیز از جمله مسائل و مشکلات این صنعت است.

رئیس مرکز توسعه فرهنگ و هنر در فضای مجازی با اشاره به نقش‌آفرینی مثبت وی او دی‌ها در سالهای اخیر اظهار داشت: شبکه نمایش خانگی توانسته توجه مخاطبان زیادی را به خود جلب کند و با تولید محتواهای متعدد نقش موثری برای اوقات فراغت خانواده‌ها بازی کنند.

او افزود: البته ما وظیفه خود می‌دانیم از سکوهای انتشار، رشد کیفی و فرهنگی تولید محتوا را مطالبه کنیم و ضمن نظارت دقیق بر فعالیت این سکوها مطابق قوانین و مقررات جاری کشور، پیگیر حقوق مشترکان این حوزه نیز باشیم.

با توجه به این اظهارنظرها و حتی صحبت‌های چندی پیش محمد خزاعی رئیس سازمان سینمایی درباره واگذاری ساترا به سازمان صداوسیما، باید دید کنترلِ نمایش‌خانگی از سازمان صداوسیما به وزارت ارشاد خواهد رفت و یا یک سازمان بی‌طرف برای نظارت بر نمایش‌خانگی انتخاب خواهد شد؟ به هر حال از بخش‌هایی از صحبت‌های ملامیرزایی ممکن است این‌طور برداشت شود که او با نظرات مدیران برخی وی‌او‌دی‌ها همچون مجموعه فیلیمو درباره رقابت میان ساترا و تعارض منافعی که میان صداوسیما و مجموعه‌های فعال در حوزه نمایش خانگی وجود دارد، هم رأی است و ممکن است دامنه چالش‌ها میان ساترا و چند پلتفرم‌ خاص به چالش صداوسیما و ارشاد یا دولت تبدیل شود. باید دید نتیجه رویه جدیدی که ملامیرزایی در پیش گرفته به کجا کشیده خواهد شد؟

رئیس سازمان سینمایی درباره واگذاری «ساترا» به سازمان صدا و سیما گفته بود: 'واگذاری «ساترا» به صداوسیما در نتیجه اشتباهات عملکردی تهیه‌کنندگان صورت گرفت و نباید به این سازمان واگذار می‌شد. «ساترا» بدون شک ظرفیت جدیدی برای سینمای ایران بود که به دلیل زیاده‌روی برخی از افراد از دست رفت البته این موضوع به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارجاع داده شده و در آنجا قابل پیگیری است.'