برخورد ماموران عربستان با ایرانی‌ها بهتر شده است

نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت با بیان این‌که حج امسال کم‌مساله بود، ‌ از سرنوشت نامعلوم عمره سخن گفت و برخورد ماموران سعودی با حجاج، از جمله ایرانی‌ها را به نسبت گذشته، ‌ «بهتر» ارزیابی کرد.

کد خبر: ۴۸۰۶۳۵

تاریخ: ۰۳ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۴:۳۸

به گزارش ایران اکونومیست، حجت‌الاسلام و المسلمین سید عبدالفتاح نواب که هم‌اینک در شهر مدینه حضور دارد، در روزهای پایانی حج گزارشی از وضعیت و برنامه‌های ایران در حج امسال ارائه کرد و با اشاره به رویکردی که در ارتباط با توصیه‌های مقام معظم رهبری در پیش گرفته شد، از جمله پرهیز از بازارگردی، ‌ گفت: با راه‌اندازی فروشگاه‌ها بزرگ و دیجیتالی در کشور، زائران می‌توانند خرید خود را انجام دهند. در این صورت ارزی هم از کشور خارج نخواهد شد و زائر در سرزمین وحی وقت خود را به زیارت و عبادت اختصاص می‌دهد.

او درباره رفتار ماموران سعودی در مکان‌های مختلف با زائران ایرانی، اظهار کرد: عربستان در حرکتی جدید دنبال جذب تعداد زیادی گردشگر است و از برنامه‌های حج و عمره هم به‌عنوان گردشگری مذهبی یاد می‌کند؛ لذا نیاز است برخوردهای ماموران مناسب‌تر باشد.

نواب اضافه کرد: البته تا حفظ کرامت زائر فاصله زیاد است و گاهی اوقات هم با زائران خوب و متین برخورد نمی‌شود، ‌ اما در مجموع نسبت به گذشته بهتر شده است.

نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت با اشاره به محدودیت‌هایی که برای حضور زائران در مسجدالنبی، مسجدالحرام و عرفات و منا درنظر گرفته شده بود، گفت: شرایط مسجدالحرام به گونه‌ای بود که زائر مانند گذشته برای استفاده از فضای این مسجد آزاد نبود. هر چند شب‌ها افراد می‌توانستند در صحن مسجدالحرام (مکه) حضور یابند.

سرنوشت نامعلوم عمره!

او درباره برقراری دوباره سفر عمره برای ایرانی‌ها، اظهارات قبلی خود را در این‌باره یادآور شد: تردد مردم دو کشور خواسته‌ای است که مدیران هر دو طرف برای تحقق آن باید اقدام کنند. تعداد زیادی از شیعیان عربستان تمایل دارند که به زیارت امام رضا (ع) مشرف شوند و زائران ایرانی هم تقاضا دارند که حرمین شریفین را زیارت کنند و این امر اقتضاء می‌کند که مسؤولان دنبال راه‌اندازی این گونه سفرها باشند.

سرپرست حجاج ایرانی در ارزیابی حج امسال نیز گفت: حج هر سال شرایط خود را دارد؛ یک سال فاجعه منا و حادثه مسجدالحرام رخ می‌دهد. یک سال قضیه حج خونین اتفاق می‌افتد. امسال نیز با وجودی که دو سال زائران خارجی به‌دلیل کرونا به سرزمین وحی مشرف نشدند، اما برنامه‌ها خوب برگزار شد و مشکل چندانی وجود نداشت.

حج سال‌های آینده گران‌تر می‌شود

او با بیان این‌که امسال از سال‌های کم‌مسأله حج بود، افزود: زائران از گران شدن حج ناراحت هستند، هرچند جمهوری اسلامی ایران تدبیر و مدیریت کرد و زائر تنها بخشی از هزینه‌های افزوده را پرداخت. البته قطعا حج در سال‌های آینده گران‌تر خواهد شد و افزایش صورت گرفته که مسؤولان مجری حج در عربستان ایجاد کردند برای زائران به هیچ‌وجه پذیرفنی نیست.

نواب با اشاره به افزایش یک‌باره هزینه‌های حج امسال تا حدود ۴۰ درصد، افزود: در صورتی که این امکان وجود داشت این هزینه‌ها از شیوه‌های دیگر تأمین شود و عربستان خدمتگزاری به زائر و شعارشان را که "خدمه الحاج شرف لنا" است، محقق کنند.

نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت همچنین درباره دغدغه زائران در مورد کرونا که به تدریج وضعیت عادی شد، گفت: در بازدید از هتل‌ها زائران این دغدغه را داشتند که در آینده افراد نتوانند در مراسم حج حضور یابند؛ زیرا حج سال به سال گران‌تر می‌شود و جمعی که مستطیع بودند و می‌توانستند مشرف شوند از این سفر محروم شوند.

او همچنین به نتیجه نظرسنجی‌های انجام شده از زائران، اشاره کرد و افزود: رضایت زائران نسبت به قبل افزایش یافته است، ولی سر جمع را نمی‌توان به حساب موردی گذاشت. مواردی هم وجود داشت که زائر نسبت به خدمتی که گرفته معترض است؛ چرا که خدمات بدون شناخت زائر و نیاز او بر او تحمیل شده است.

سرپرست حجاج ایرانی درباره فضای محدود اقامت زائران در مکه و مدینه نیز توضیح داد: برای رفاه حال زائر ضرورت داشت، اتاق‌ها را تبدیل به چهار تخته کنند و با این کار سازمان حج و زیارت هزینه پنج تخت را می‌پردازد، ولی از زائر پول چهار تخت را دریافت می‌کند، یعنی سازمان حج باید برای کسب رضایت زائر این هزینه را بپردازد. چنین مشکلاتی در برنامه‌ها وجود دارد. زائر خواسته عربستان درباره استفاده از فضای اتاق‌ها را نمی‌پذیرد و حق هم دارد، چون با افزایش تخت‌ها ترددشان دراتاق سخت و استفاده از امکانات هم با مشکل مواجه می‌شود.

ایران در حج به زائران شیعه افغانستان خدمات می‌دهد؟

نماینده ولی فقیه در حج و زیارت درباره امکان ارائه خدمات به زائران شیعه دیگر کشورها از جمله افغانستان گفت: ما به جای هیچ کشوری تصمیم نمی‌گیریم، ولی هر کشوری درباره برنامه‌های حج برای زائرانش کمک بخواهد استقبال می‌کنیم و خدمات ارائه خواهیم داد. آنچه خداوند به فرزندان این ملت داده ودیعه الهی است که همه می‌توانند بهره‌مند شوند و اگر برادران افغانی بخواهند ما وظیفه پیدا می‌کنیم که آموزش روحانیون کاروان‌ها را بعهده بگیریم و فرآیندهای کاری خود را به آن‌ها منتقل کنیم.

او در بخش دیگر این گفت و گو که در جمع رسانه‌های حاضر در حج سخن می‌گفت، به نگاه جدید عربستان به گردشگری دینی اشاره کرد و بازسازی برخی آثار تاریخی را دور از انتظار ندانست و از آغاز بازسازی‌ها در مساجد غزوه، خندق  و برخی چاه‌ها و بستان‌ها خبر داد.

ماجرای بیرون انداختن تشک‌ها از چادرهای عرفات چه بود؟

نواب با بیان این‌که شرکت مطوفیِ زائران ایرانی، چادرهای عرفات را با پول حجاج پر از تشک کرده بود و پذیرایی را در برنامه خود داشت، افزود: برخی زائران به این کار معترض بودند، چون می‌خواستند در روز عرفه با خدا ارتباط  برقرار کند و دنبال استراحت و خواب نبودند. در نگاه گردشگری رفاه افزایش و از محتوای حج کاسته می‌شود.

او اضافه کرد: زائران در منا تشک‌ها را از خیمه‌ها بیرون ریختند و آن را مانع استفاده از فضای معنوی آن سرزمین می‌دانستند. برخی از کارهای صورت گرفته در راستای برنامه‌های گردشگری با روحیه حج و حاجی هماهنگی و همراهی ندارد.

سرپرست حجاج ایرانی با بیان این‌که شرکت مطوفی یکسری هزینه‌ها را به زائران تحمیل کرده بود، افزود: از مسؤولان حج و زیارت خواسته شده بود تمام موارد از جمله موضوع مرشد دینی و ... را احصاء کنند و به طرف مقابل انتقال دهد واجازه دهند در این موارد هر کشوری مطابق فقه خود عمل کند و چیزی بر کشورها تحمیل نکنند. این خدمت نیست خدمت باید با درخواست خدمت‌گیرنده و مطابق با شرایط و حالت او و قیمت عادلانه باشد. به نظر می‌رسد در این موارد باید تجدید نظر صورت گیرد. از شرکت مطوفی خواسته‌ام که در این موارد بازنگری صورت گیرد؛ چرا که به هیچ‌وجه پذیرفتنی نیست.

نواب با اعتقاد بر این‌که برخی حرکت‌های صورت گرفته قسری (ارادی) و غیرطبیعی است، بیان کرد: این‌گونه حرکت‌ها شکست خواهد خورد و به طرف سعودی تاکید شد که هر حرکتی می‌خواهید انجام دهید باید نظر موافق خدمات‌گیرنده را هم بگیرید، برای مثال اگر به جای تشک پتوی مسافرتی می‌دادند بهتر بود و این خوب نیست که زائران تشک‌ها را از خیمه‌ها بیرون بریزند. البته  خطر آتش گرفتن و اشتعال این تشک‌ها و بروز مشکلات حاد نیز وجود داشت؛ لذا نباید کاری انجام شود که برای خدمات‌گیرنده قابل پذیرش نباشد و خادم باید مطابق درخواست خدمات‌گیرنده خدمات ارائه دهد.

او همچنین درباره تغییرات ایجاد شده در عرفات، اظهار کرد: ما در این‌گونه تصمیمات کشور میزبان دخالت نمی‌کنیم. البته از ایجاد رفاه نسبی برای زائر در عرفات استقبال می‌کنیم، ولی تا حدی که زائر احساس نکند به پارک رفته، بلکه در فضا و مکانی قرار دارد که می‌خواهد با خدای خود ارتباط برقرار کند.

چرا حج کوتاه شد؟

نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت درباره کوتاه شدن زمان سفر زائران ایرانی در حج، توضیح داد: پارامترهای متعددی از جمله تعداد زائر هر استان، وجود ایستگاه‌های پروازی در استان‌های مختلف، تصمیمات کشور میزبان برای پرواز هواپیماها، تعداد و نوع هواپیماهای موجود در کشور در برنامه‌ریزی اعزام و بازگشت زائران مؤثر است و این موجب می‌شود تغییراتی ایجاد شود.

به گفته او، میانگین طول سفر حج امسال ۲۸ روز است، برای برخی از زائران این مدت ۲۶ روز و برای برخی هم ۳۲ روز بوده است.

نواب اضافه کرد: هتل‌ها در مکه موسمی اجاره می‌شوند و افزایش طول سفر درهزینه اقامت تفاوتی ایجاد نمی‌کند، ولی دوره استفاده از غذا برای زائران از ۲۶ تا ۳۲ روز متغیر بوده است که در جمع‌بندی نهایی قرار شد لحاظ شود.

او با بیان این‌که برنامه‌ریزی برای حج امسال پیش از توصیه مقام معظم رهبری انجام شده بود، گفت: از مسؤولان اجرایی و فرهنگی خواسته‌ام که درباره عملیاتی کردن  توصیه ایشان در مورد کاهش زمان سفر راهکار ارائه دهند.

نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت همچنین به برخی مشکلات که به‌دلیل اعلام دیرهنگام حج بوجود آمد، ‌ اشاره کرد و افزود: با استفاده از نیروهای با تجربه حج و زیارت و برنامه‌ریزی و تدبیر مناسب تلاش شد به برنامه‌های زائران تکانه‌ای تحمیل نشود.

نواب با اعتقاد بر این‌که برای برنامه‌ریزی بهتر حج همه کشورهای اسلامی باید مشورت دهند، گفت: خداوند به پیامبر گرامی اسلام که عقل کل است می‌فرماید «وشاورهم فی‌الامر»، و این خطاب به همه است که باید با مشورت دیگران هم‌افزایی یابند و کشور میزبان هم از این قاعده مستثنی نیست. ما انتظار داریم کشور میزبان (عربستان) برخی تصمیمات را که می‌خواهد اتخاذ کند با دیگر کشورها در میان بگذارد.

نماینده ولی فقیه همچنین بیان کرد: با وجودی که ایران در حال حاضر در عربستان سفارت و کنسولگری ندارد و در عمره نیز حضور نداشتیم، اما  با تلاش و همت خادمان و تعامل زائران امسال از کشورهای موفق در حوزه حج بوده‌ایم.