گزارش میدانی تسنیم؛ "محدوده‌بندی‌ جغرافیایی مدارس" بلای جان والدین برای ثبت‌نام دانش‌آموزان

۱۵ دقیقه مانده تا ۸ صبح؛ جمعیتی بسیار مقابل مدرسه‌ای در تهران توجه هر رهگذری را به خود جلب می‌کند، به جمعشان که می‌روم تا علت حضورشان را جویا شوم، مشخص می‌شود این مدرسه ستاد ثبت‌نام است و این جمعیت هم با مشکل محدوده‌بندی ثبت‌نام مواجه هستند!

کد خبر: ۴۸۰۴۳۶

تاریخ: ۰۳ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۱:۴۳

به گزارش خبرنگار اجتماعی ایران اکونومیست؛ تیر و مرداد هر سال همزمان با آغاز فصل ثبت‌نام دانش‌آموزان، برخی خانواده‌ها با مشکلاتی مواجه هستند که سال‌ها روی دور تکرار است.

امسال هم همانند سال‌های گذشته به تعدادی از مدارس شهر تهران رفتیم تا از وضعیت ثبت‌نام دانش‌آموزان گزارشی تهیه کنیم هرچند قبل از تهیه گزارش کاملاً برایمان آشکار بود خانواده‌ها با چه مشکلاتی مواجه هستند!

پیش از این در گزارشی با عنوان «تکرار مشکلات فصل ثبت‌نام برای کلاس‌اولی‌ها/ دبستان به دبستان در جست‌وجوی مدرسه خوب» به موضوع مشکلات خانواده‌ها در ثبت‌نام پایه اول دبستان پرداخته بودیم.

صف ثبت‌نام

15 دقیقه مانده تا 8 صبح؛ مقابل مدرسه‌ای در یکی از مناطق میانی و پرتراکم تهران جمعیت بسیاری توجه هر رهگذری را به خود جلب می‌کند، به جمعشان که می‌روم تا علت حضورشان را جویا شوم، مشخص می‌شود این مدرسه ستاد ثبت‌نام است و این جمعیت هم با مشکل ثبت‌نام مواجه هستند!

صف ثبت‌نام مقوله جدیدی است که در گزارش سالیان اخیر با آن مواجه نبودم؛ خانواده‌های بسیاری منتظر هستند تا عقربه‌های ساعت به 8 صبح برسد و در مدرسه باز شود. هر فرد جدیدی هم که به جمعشان اضافه می‌شود باید نام خود را در لیستی که توسط والدین تهیه شده است، ثبت کند تا به‌نوبت برای طرح مشکل به ستاد ثبت‌نام مراجعه کنند.

ساعت 8 صبح می‌شود و در مدرسه باز، انبوه جمعیت در صفی که تشکیل شده است به داخل مدرسه‌ می‌روند، همراه آنها می‌شوم تا بدانم مشکلات چیست. اغلب خانواده‌ها مشکلی مشترک دارند آن هم 'محدوده‌بندی مدارس'.

مشکلات تکراری

عمده مراجعه‌کنندگان می‌گویند: به مدرسه‌ای که در مجاورت محل سکونت است مراجعه کرده‌اند اما می‌گویند در محدوده ما نیستند و از ثبت‌نام امتناع می‌کنند، مدرسه‌ای هم که معرفی می‌کنند بسیار دورتر از خانه است.

مادری می‌گوید: ساکن همین منطقه هستم و در مجاورت خانه‌مان، مدرسه دولتی وجود ندارد، بیشتر مدارس غیردولتی هستند بنابراین به ستاد ثبت‌نام آمده‌ام تا مدرسه‌ای معرفی کنند.

حضور از ساعت 6.30 مقابل مدرسه

مادر دیگری هم می‌گوید: ساعت 8 صبح اینجا بودم، شماره 40 هستم برخی افراد از ساعت 6.30 صبح آمده‌‌اند تا نوبت به آنها برسد، ستاد ثبت‌نام روزهای دوشنبه و چهارشنبه فعال است و هر بار به 70 نفر نوبت می‌دهند، به مدرسه هم که مراجعه می‌کنم، می‌گویند 'ظرفیت خالی نداریم'.

به‌سراغ یکی دیگر از والدین می‌روم تا از مشکلش مطلع شوم، می‌گوید: دو کوچه یعنی سه دقیقه با مدرسه فاصله داریم اما ثبت‌نام نمی‌کنند و نقشه می‌آورند و می‌گویند؛ 'خارج از محدوده هستید.' تا به حال چنین چیزی را ندیده بودم، ستاد ثبت‌نام هم می‌گوید 'سند خانه یا قولنامه با کد رهگیری بیاور تا اثبات کند در محدوده مدرسه زندگی می‌کنید'.

درخواست سند خانه یا قولنامه با کد رهگیری موضوعی است که از بیشتر خانواده‌های مراجعه‌کننده به ستاد ثبت‌نام درخواست می‌شود تا اثبات کنند در محدوده تعیین‌شده برای مدرسه زندگی می‌کنند!

نوبت تمام!

نکته جالب این است، برخی افراد که ساعت 9 صبح به ستاد ثبت‌نام رسیدند به آنها گفته شد 'نوبت برای امروز تمام شده است و روز بعدی پذیرش مراجعه کنید!'

مدیریت در برخی ستادهای ثبت‌نام

با این حال اوضاع ستادهای ثبت‌نام در مناطق مختلف متفاوت است و مدیریت مشکلات مردم به نوع تصمیمات آموزش‌وپرورش مناطق بستگی دارد. شلوغی ستادهای ثبت‌نام در مناطق پرتراکم و میانی پایتخت مشهودتر است البته در برخی مناطق به‌دلیل مدیریت موضوع و تعیین ستاد ثبت‌نام مجزا برای دو دوره اول و دوم ابتدایی و متوسطه، تراکم جمعیت به‌خوبی مدیریت شده است.

صرف‌نظر از برخی مدارس پرطرفدار، بسیاری از مدارس هم که متقاضی زیادی ندارند از ثبت‌نام ممانعت می‌کنند و با گفتن 'جا نداریم' یا 'خارج از محدوده هستید' والدین را رهسپار می‌کنند.

البته مسئولان آموزش‌وپرورش معتقدند خانواده‌ها باید به حق خود قانع باشند و در همان مدرسه‌ای که طبق قوانین و مقررات آموزش‌وپرورش در محدوده محل زندگی‌شان تعریف می‌شود، ثبت‌نام کنند اما در اینجا دو نکته مطرح است:

نخست آنکه در تمام موارد محدوده‌بندی‌های اعلام‌شده از سوی آموزش و پرورش صحیح نیست و چه‌بسا در بسیاری از موارد، مدرسه‌ای که دو خیابان با محل زندگی فرد فاصله دارد جزو محدوده حساب نمی‌شود و مدرسه‌ای دورتر جزو محدوده زندگی آنها تعریف شده است! این مسئله برای خانواده‌ها به‌ویژه اگر فرزند آنها دبستانی باشد مشکلاتی را رقم می‌زند.

دوم اینکه در شرایطی که انواع مدارس از دولتی، غیردولتی، شاهد، نمونه دولتی، تیزهوشان و هیئت امنایی در سطح کشور فعال هستند و به‌لحاظ سطح کیفیت نیز با یکدیگر بسیار متفاوت هستند، چگونه انتظار داریم که خانواده‌ها در بحث ثبت‌نام فرزندانشان نگران نباشند و به نسخه تجویزشده آموزش‌وپرورش اکتفا کنند و به ثبت‌نام در مدرسه‌ای که آنها برایشان تکلیف می‌کنند، رضایت دهند؟!

محدوده‌بندی و بی‌توجهی به حقوق خانواده‌ها

در همین رابطه نادر برزگر از کارشناسان آموزش و پرورش با اشاره به محدوده‌بندی مدارس دولتی به‌عنوان یکی از مشکلات خانواده‌ها در فصل ثبت‌نام می‌گوید: آموزش و پرورش محدوده‌هایی را بدون در نظر گرفتن ظرفیت مدرسه و مسافت تعریف کرده است و خانواده‌های ساکن در آن محدوده باید در مدارس مشخص‌شده، ثبت‌نام کنند؛ نفس کار خوب است اما در عمل به‌دلایل مختلف، خود این روش باعث ضایع شدن حقوق خانواده‌ها و مشکلات متعدد برای آنها شده است.

باز هم ماجرای کلاس‌های شلوغ

او متذکر شد: یکی دیگر از مشکلاتی که امسال با آن مواجه خواهیم شد این است که در دو سال پاندمی کرونا چون مدارس غیرحضوری بودند بنابراین بالاتر از ظرفیت دانش‌آموزان را ثبت‌نام کردند و با حضوری شدن مدارس با تعداد زیاد دانش‌آموزان در کلاس درس مواجه می‌شوند.

بی‌توجهی برای پاسخگویی

در حالی که هم‌اکنون بخش قابل‌توجهی از خانواده‌ها با مشکلات ثبت‌نام در مدارس مواجه هستند، حداقل انتظار از مسئولان وزارت آموزش و پرورش و به‌ویژه آموزش و پرورش شهر تهران در دولت مردمی، حضور در رسانه‌ها و پاسخگویی به مسائل و مشکلات مردم است که تا امروز این موضوع محقق نشده است.

این پرسش که 'آیا محدوده‌بندی‌ جغرافیایی مدارس که هر سال جمعیت بسیاری از خانواده‌ها را با مشکلات ثبت‌نام مواجه می‌کند، بازنگری می‌شود یا از دهه‌ها قبل تعیین شده و همچنان بدون توجه به شرایط منطقه ثابت باقی مانده است؟'، به‌دلیل عدم پاسخگویی مسئولان آموزش و پرورش در شهر تهران بدون پاسخ باقی مانده است.

ایران اکونومیست؛ آمادگی گفت‌وگو با مسئولان آموزش و پرورش شهر تهران و انعکاس پاسخ‌های آنها پیرامون مشکلات ثبت‌نام مدارس را دارد.

+