اعتراض به سکوت در برابر تخریب بافت شیراز و مسجد امام

یک کارشناس مرمت آثار تاریخی، سکوت شورای بناها و محوطه‌های تاریخی ایران (ایکوموس)، دانشگاه‌ها، پیشکسوتان و فرهیختگان مرمت در برابر وقایع بافت تاریخی شیراز و مسجد امام را به چالش کشید و پرسید: چه اتفاقی بدتر از این تخریب‌ها باید بیفتد تا صدایتان بلند شود؟

کد خبر: ۴۷۷۳۲۵

تاریخ: ۲۹ تير ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۷

به گزارش ایران اکونومیست، فرهاد نظری در یادداشتی با عنوان «یک مرمت غلط و چند پرسش» مطرح کرد: «چرا ایکوموس ایران راجع به مرمت مسجد شاه/جامع عباسی/ امام هیچ موضعی نگرفته است؟ چه اتفاقی بدتر از تخریب بافت تاریخی شیراز یا مرمت «اسفبار» این مسجد باید بیفتد تا شورایی مثل ایکوموس (شورای بناها و محوطه‌های تاریخی در ایران) صدایش در بیاید؟

چرا هیچ یک از دانشگاه‌هایی که گروه آموزشی مرمت دارند، راجع به این حوادث بیانیه نمی‌دهند؟ مگر آن‌ها در خصوص حفظ میراث فرهنگی مسؤولیت ندارند؟ چطور برای انعقاد قرارداد با وزارت میراث، گوی سبقت از یکدیگر می‌ربایند، اما وقتی باید در چنین مواقع حساسی، موضوع بگیرند، سکوت را ترجیح می‌دهند؟

چطور وقتی که مجلس، طرح استفاده بهینه از آثار باستانی را ارایه کرد بسیاری از استادان باستان‌شناسی جامه دریدند و به دفاع از حیثیت میراث فرهنگی ایران برخاستند. دفاع جانانه آنان موجب شد مجلس از بررسی این طرح عقب بنشیند.

چرا استادان فرهیخته مرمت سکوت کرده‌اند؟ وقتی وزارت میراث آن‌ها را برای مشورت یا تجلیل دعوت می‌کند می‌توانند از این‌گونه فرصت‌ها برای بیان نظراتشان و انتقادات علمی و به حق استفاده کنند.

چطور دکتر ملاصالحی در بستر بیماری، وزارت میراث را برای اقدامات با تصمیماتش به چالش می‌کشد و از کسی باکی ندارد؟

چرا انجمن‌های صنفی مرمت دغدغه‌شان راه پیدا کردن به ساختار نظام مهندسی و فهرست‌بها، مرمت و اموری از این دست است، اما غم تخریب بافت شیراز و گنبد مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد جامع عباسی کمتر تحریک‌شان می‌کند؟»

این نامه سرگشاده پس از انتشار تصاویری از وضعیت فاجعه‌بار مرمت گنبد مسجد جامع عباسی/ امام، از سوی جامعه باستان‌شناسان ایران منتشر شده است. گنبد این مسجد از سال ۱۳۸۹ درحال مرمت است. در اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ اما وزیر میراث فرهنگی دستور برچیده شدن داربست‌های نصب شده روی گنبد را داد. مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان گفته بود: داربست‌ها فشار زیادی را به گنبد وارد کرده و به سبک‌سازی نیاز بود.

پس از برداشتن شدن بخشی از داربست‌ها، اما ایرادهای مرمت پدیدار شد. گنبد با کژی، فرورفتگی و انحناهایی به ویژه در رأس و همچنین تفاوت رنگ در کاشی و نقش مواجه است، به گونه‌ای که برخی از مرمتگران آن را یک «فاجعه مرمتی» دانسته‌اند. مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان نیز پس از نقدهای عمومی به وضعیت حال حاضر گنبدی که ۱۱ سال زیر بار مرمت بوده است، مقصر اصلی را فشار و سنگینی داربست‌ها دانست و گفت که نواقص از سوی پیمانکار و مرمتگر بزودی برطرف خواهد شد.

مسجد جامع عباسی که اینک به نام مسجد امام معروف است و به آن مسجد شاه نیز گفته می‌شود، ۱۵ دی ماه سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ثبت شده، این مسجد همراه با مجموعه میدان نقش جهان در فهرست آثار جهانی یونسکو نیز ثبت شده است.