بازار ارز كليد معماست* محمدصادق جنان صفت

ايران اكونوميست :اثرات برخي پديده‌ها در كوتاه مدت بر كسب و كار و زندگي شهروندان ديده نمي‌شود و به همين دليل درباره آنها نيز كمتر گفت‌وگو مي‌شود.

کد خبر: ۴۷۶۴

تاریخ: ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۱ - ۱۰:۱۱

كيفيت و كميت پديده‌اي مثل «رشد اقتصادي» از همين جنس مسائل است كه در كانون توجه قرار نمي‌گيرد و پيامدهاي مثبت و منفي رشدهاي پرشتاب، كم نوسان و منظم با رشدهاي كم شتاب و نامنظم توسط شهروندان احساس نمي‌شود. كاهش رشد اقتصادي ايران در سال‌هاي اخير به رغم اهميت فوق‌العاده‌اي كه دارد، در سايه رشد مجادلات سياسي تحت‌الشعاع قرار گرفته و بحث درباره آن به محاق رفته است. در حالي كه با كاهش رشد اقتصادي و دور شدن ميانگين رشد از پيش‌بيني برنامه‌هاي توسعه و اسناد بالادستي، شهروندان ايراني با سرعت كمتري درآمدشان افزايش مي‌يابد و توان اقتصاد ملي نيز در برابر ساير كشورها مخدوش مي‌شود، اما درباره دليل اصلي كاهش رشد كه كاهش تمايل به سرمايه‌گذاري است، بحث نمي‌شود. چرا رشد سرمايه‌گذاري در سال‌هاي اخير روندي كاهنده را تجربه كرده است؟ يكي از دلايل اصلي آن، كه در چند ماه اخير تشديد شده است، نوسان و بي‌‌ثباتي در سياستگذاري است. بي‌ثباتي در سياستگذاري در ماه‌هاي اخير بازارها را از تعادل نسبي گذشته دور و فعالان اقتصادي را سردرگم و حيرت‌زده كرده است. اين بي‌ثباتي به ويژه در «بازار‌ارز» به خوبي ديده مي‌شود. دقت در آنچه در بازار رخ مي‌دهد و آنچه بر زبان مسوولان جاري مي‌شود و آنچه كه انتظارات فعالان اقتصادي است، ريشه‌هاي عدم تعادل در اين بازار را به خوبي نشان مي‌دهد. به اين معني كه هرگز دلايل كارشناسانه و رسمي براي رشد نرخ ارز در بازار در زمستان پارسال كه قيمت دلار را تا مرز 2 هزار تومان رساند و كاهش نرخ دلار در ماه‌هاي اخير شناسايي و اعلام نشده است.
وقتي روند كاهنده نرخ ارز در بازار مشاهده مي‌شود، برخی مقامات ارشد دولتی ناگهان از اينكه قيمت‌ها بايد به بهار 1390 برگردد صحبت كرده و نوعي انتظار در ميان فعالان اقتصادي، صنعتي و بازرگاني ايجاد مي‌كنند.
در حالي كه وزير اقتصاد از وجود حباب در نرخ تبديل دلار به ريال سخن گفته و باور دارد كه نرخ ارز باز هم كاهش مي‌يابد، اما بازار برعكس عمل مي‌كند، باز هم بر سردرگمي و ابهام فعالان اقتصادي و صنعتي افزوده مي‌شود و انتظارات گوناگون شكل مي‌گيرد. با توجه به اينكه بازار كالا، بازار پول، بازار سهام و بازار سكه تا اندازه زيادي تحت تاثير تحولات «بازار ارز» قرار دارند و در حال حاضر همه آنها به دليل فقدان ثبات در سياستگذاري و خواسته‌ها در بازار ارز از تعادل نسبي هم خارج شده‌اند، چه بايد كرد؟ آيا براي عبور از اين مرحله دشوار كه كسب‌وكار ايرانيان با آهنگ ناشناخته سیاستگذاري‌ها جور نمي‌شود، راهي وجود دارد؟ برخي باور دارند كه در يك سال آينده و حتي با شروع به كار مجلس نهم به دليل مسائل سياسي داخلي و خارجي نمي‌توان به راه حل مطمئني دل بست و بايد منتظر دولت بعدي بود. برخي اما باور دارند كه دست روي دست گذاشتن به مدت يك سال و چشم به آينده دوختن كار مفيدي نيست و بايد از تصمیم‌سازان خواست بازار ارز را به ثبات برساند.