نفت مقابل حقوق بشر، معامله بایدن با بن سلمان

هنوز صدای جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا شنیده می‌شود که در کمپین انتخاباتی خود وعده می‌داد پس از ورودش به کاخ سفید کاری ‌می‌کند عربستان به خاطر جنایت قتل جمال خاشقجی طرد و رانده شود اما تقابل پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و روسیه به جایی رسید که بایدن در عربستان چیزی بجز نفت نمی‌بیند و خاشقجی نیز دیگر تنها یک پرونده مختومه است و شدیدترین انتقادات از بن سلمان که سیا دست داشتن او در قتل این خبرنگار عربستانی را ثابت کرد، به تعارف لفظی تبدیل شدند.

کد خبر: ۴۷۵۵۳۷

تاریخ: ۲۶ تير ۱۴۰۱ - ۱۳:۵۸

به گزارش ایران اکونومیست، به نقل از سایت شبکه خبری المیادین، بایدن در سفر خود از تل‌آویو تا ریاض هیچ موردی از نقض حقوق مشاهده نکرد و تمامی موضوعاتی که زمان پیروزی در انتخابات در راس اولویت‌هایش بودند، نادیده گرفت و بن سلمان از یک چهره مطرود از سوی آمریکا و محکوم جنایی، به شریکی که بایدن با او پشت میز گفتگو می‌نشیند، تبدیل شد و به این شکل رئیس جمهور آمریکا تمامی تعهدات خود را در برابر نیاز به نفت عربستان و تلاشش برای حمایت از اسرائیل و "امنیت" آن، زیر پا گذاشت.

زمانی که دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق آمریکا برای اولین بار به عربستان سفر کرد، سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان شخصا برای استقبال از او در فرودگاه حضور یافت اما برای استقبال از بایدن تنها امیر مکه و سفیر عربستان در آمریکا در باند فرودگاه حضور پیدا کردند.

بایدن وارد کاخ سلطنتی شد و بن سلمان بدون هیچ صحبتی برای استقبال او حاضر شد، این برخورد سردی روابط دو طرف را به خوبی نشان داد، زبان بدن آنها نیز از هر کلامی رساتر بود، شروع‌ آن با یک دست دادن مردد برای حفظ آبرو بود که به بهانه شیوع کرونا دو طرف مشت‌های خود را به هم زدند در حالی که بایدن با سران رژیم صهیونیستی دست داده بود و آنهایی را که با اودست ندادند، در آغوش کشیده بود.

این همان دیداری است که بایدن می‌گفت هرگز انجام نخواهد شد اما روشن است که آمریکا در زمان بروز تغییرات ژئوپلتیک که تا این لحظه هیچ دستاوردی از مقابله با روسیه در اوکراین حاصل نشده، مجبور به ارتباط با عربستان نفت‌خیز است.

زمانی که از بایدن درباره خاشقجی سوال شد، جواب او این بود که بن سلمان به او تعهد داده اگر چنین چیزی یک بار دیگر تکرار شود، پاسخی خواهد داشت، به این معنی که این پرونده با اعتراف ضمنی به مسؤول بودن بن سلمان مختومه شد.

رئیس جمهور آمریکا در سفر خود از برخی دستاوردهای عربستان گفت اما برخی مسایل مهم هنوز با مشکل مواجه هستند به ویژه که دولت صنعا بر مخالفت خود با صلحی جزئی تاکید دارد، در حوزه اقتصادی نیز سایت پولیتیکو اعلام کرد که عربستان در رسیدن به اهداف تولید نفت با مشکلاتی مواجه است.

میان تعارفات و تمجیدها از دستاوردهای ادعایی و ادعای دفاع از حقوق بشر آمریکا، پرونده خاشقجی نمایان می‌شود که بایدن تمامی تعهدات خود در زمان تبلیغات انتخاباتی‌اش برای محاکمه قاتلان آن را نادیده گرفته و همچنین دستگاه قضایی آمریکا اسرائیل را در پرونده ترور شیرین ابوعاقله، خبرنگار فلسطینی تبرئه کرد، اینها دروغ بودن و دوگانگی استانداردهای حقوق بشر آمریکا را فاش کردند.

تلاش‌های آمریکا برای پنهان کردن دلیل واقعی سفر بایدن به منطقه خاورمیانه بسیار ناموفق بودند، بایدن پس از دیدار با سران ناتو در مادرید، در کنفرانس مطبوعاتی اظهار کرد که هدفش از سفر به عربستان تحت فشار گذاشتن ریاض برای افزایش تولید نفت نیست اما در پاسخ به این سوال که آیا از سران عربستان خواهد خواست تولید نفت را افزایش دهند، گفت، به طور کلی همه کشورهای حوزه خلیج (فارس) و نه فقط عربستان به شکل خاص باید تولید نفت را افزایش دهند و امیدوارم این کشورها به این نتیجه برسند که این تصمیم به نفعشان است.

رسانه‌های اسرائیلی به نقل از برخی منابع "موثق" آمریکایی اعلام کردند، آنچه در سفر بایدن به خاورمیانه درباره آن گفتگو می‌شود، به "ناتوی خاورمیانه‌" و یا ائتلاف اسرائیلی-عربی مربوط نبوده بلکه آنچه برای بایدن مهم است، موضوع نفت و نیاز او به عربستان در این حوزه است.

طبق آنچه گفته شد، هدف از نادیده گرفتن پرونده خاشقجی تقویت تولید نفت و نفوذ در منطقه به دلیل نگرانی از نقش روسیه و چین در این حوزه جهت جلوگیری از ایجاد روابطی با همپیمانان آمریکا در خاورمیانه به ویژه کشورهای حوزه خلیج فارس است که از کاهش توجه آمریکا به این منطقه پس از خروجش از عراق و افغانستان نگران هستند.

آمریکا پس از آنکه جنگ اوکراین-روسیه آن را مجبور کرد به دنبال منابع انرژی دیگری برای همپیمانان اروپایی خود باشد، در تلاش است کنترل خود بر منابع انرژی در خاورمیانه را بازگرداند، این مساله موجب اهمیت یافتن دوباره نفت منطقه خلیج فارس و گاز دریای مدیترانه شده و تلاش‌هایی برای افزایش تولید نفت منطقه خلیج فارس همراه با کاهش قیمت آن برای ایجاد ثبات در بازار انرژی آغاز شدند تا اقتصاد آمریکا که با تورم بی‌سابقه‌ای مواجه است، تحت تاثیر قرار نگیرد.

آمریکا با شعار "منافع آمریکا بالاتر از اصول انسانی" اقداماتی را برای اصلاح روابط با همپیمانانش به ویژه عربستان آغاز کرد. سفر بایدن به عربستان به دلیل تمایل آمریکا به افزایش درآمدهای انرژی بازار جهانی با توجه به تحریم‌های سوخت روسیه، پیامدهایی در داخل آمریکا دارد، طبق برخی اطلاعات تخصصی، سوختی که عربستان می‌تواند تولید و صادر کند، هرگز نمی‌تواند موجب توازن قوا و یا تغییر تعادل بازار شود.

طبق تحلیل مجله فارین آفرز، سفر بایدن به عربستان موجب بروز اختلاف‌نظرهایی در آمریکا شد که محور آن پرونده‌های حقوق بشری عربستان هستند. در پی این سفر انتقادها و تمسخرهایی از عملکرد بایدن در آمریکا آغاز شدند، و طبق اطلاعات تفسیر این سفر به بهبود شرایط اقتصادی داخل آمریکا موضوعی مشکوک است.

حامیان سفر بایدن به عربستان بر این باورند که منافع کشورشان و توازن قوا در خاورمیانه جدا از مساله حقوق بشر، نیازمند روابط استراتژیک ریاض-واشنگتن است و منافع آمریکا در خاورمیانه اولویت داشته و نیازمند روابط استراتژیکی با سعودی‌ها است اما مخالفان این سفر از جمله دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان آمریکایی تاکید دارند که ریاض باید کارنامه خود را در حوزه حقوق بشر بهبود بخشد.

با وجود این اختلافات داخلی، بایدن تلاش کرد این سفر را در راستای منافع آمریکا و نه عقب‌نشینی از تعهدات خود و یا نادیده گرفتن مساله حقوق بشر نشان دهد و زمانی که یکی از خبرنگاران در جده از او درباره درخواست نامزد خاشقجی سوال کرد، او گفت، "اینجا نیامدم که با ولیعهد دیدار کنم، آمدم تا با (اعضای) شورای همکاری خلیج (فارس) دیدار کنم". با این حال برخی مسؤولان آمریکایی می‌گویند پیش‌بینی نمی‌شود بایدن بیانیه‌ای درباره افزایش تولید نفت در این سفر منتشر کند.

بایدن در سرمقاله روزنامه واشنگتن پست نوشت، در سفرهای خارجی آزادی‌های اساسی همواره در دستورکارم قرار دارند همانگونه که در این سفر و در اراضی اشغالی و کرانه باختری خواهند بود، در واقع بایدن با این اظهاراتش اسرائیلی‌ها را ازا تمامی موارد نقض حقوق فلسطینی‌ها، قتل‌ها، اسارت‌ها، نژادپرستی‌ها، مصادره اراضی و شهرک‌سازی‌ها مبرا کرد.

به گفته برخی منابع فلسطینی، بایدن در سفرش به بیت لحم هیچ دستاوردی نداشت و این سفر هیچ هدفی را برای او محقق نکرد به ویژه که مخالفت مردم فلسطین با سفر او در تظاهرات‌هایی در محکومیت آن آشکار بود.

خبرنگارانی که در کنفرانس مطبوعاتی بایدن در بیت لحم حضور یافتند، پیراهن‌هایی با عکس شیرین ابوعاقله بر تن داشتند چرا که نحوه رسیدگی دستگاه قضایی آمریکا به این جنایت، اعتبار دیگری به روند نادیده‌ گرفتن پرونده‌های بزرگ حقوقی بخشید.

به این شکل حقوق بشر بهایی برای جبران کمبود نفت، تقویت نفود و تلاش برای کسب امتیاز در درگیری‌های بین‌المللی در راستای منافع عالی آمریکا و حساب‌وکتاب‌های شخصی بایدن در داخل آمریکا شد.