نگاهی به فعالیت‌های حسن ذوالفقاری برای فرهنگ‌ عامه

محمد جعقری قنوانی در نوشتاری به فعالیت‌ها و کارهای حسن دوالفقاری در حوزه فرهنگ و ادبیات عامه پرداخت.

کد خبر: ۴۷۱۸۹۶

تاریخ: ۲۱ تير ۱۴۰۱ - ۰۸:۴۲

این نویسنده و پژوهشگر فرهنگ و ادبیات عامه در پی درگذشت حسن ذوالفقاری در یادداشتی که در اختیار ایران اکونومیست قرار داده است با اشاره به سابقه آشنایی‌اش با این نویسنده و استاد فقید به کارهای او در حوزه فرهنگ و ادبیات عامه پرداخته است.

در متن این یادداشت می‌خوانیم: «بیش از هرچیز این مصیبت را به خانواده محترم دکتر ذوالفقاری، جامعه ادبی، دوستان و همکاران و دانشجویانش تسلیت عرض می‌کنم. سابقه دوستی من با دکتر ذوالفقاری بیش از حدود بیست سال پیش بوده است. تقریبا در همه‌ همایش‌های فرهنگی و ادب عامه، که خود ایشان نقشی اساسی در برگزاری  آن‌ها داشت، در خدمت وی بودم. سفرهای مختلفی باهم به شهرهای مختلف داشتیم. فردای روزی که او را از دست دادیم قرار بود طی مراسی کتاب‌هایی را بررسی کنیم که مرکز پژوهشی شعر عامه وابسته به دانشگاه شیراز به همراه نقش خاموش منتشر کرده‌اند. اما افسوس.

اگر به مطالبی که در صفحات مجازی طی این چند روز منتشر شده یا آنچه در مراسم تشییع او، دوستان و همکاران مختلف بیان می‌کردند، توجه فرمایید، یک موضوع بسیار برجسته بوده است و آن حسن خلق و مهربانی بیش از حد دکتر ذوالفقاری بود. این همه حسرت و بغض و گریه‌ای که در گفتار و نوشته‌های دوستان وی منعکس است، بیش و پیش از همه نتایج رفتار و سلوک وی در مناسبات فردی و اجتماعی است. همیشه با خنده‌رویی با مخاطبان خود برخورد می‌کرد.

مهربانی او حد و اندازه‌ای نداشت. اگر کاری از دستش برمی‌آمد، محال بود انجام ندهد. حتی اگر انجام دادن این کار مستلزم رو انداختن به  مسئول و یا مدیری بود، باز هم دریغ نمی‌کرد. بخشندگی و کرامت او نیز کاملا برجسته و نمایان بود.

درباره آثار و کتاب‌های دکتر ذوالفقاری، طی یکی دو روز گذشته بسیاری از دوستان و همکاران ایشان مطالب و سخنانی نوشته و یا گفته‌اند. یک نکته‌ای که کمتر به آن توجه شده نقش اساسی وی در تثبیت‌ گرایش ادب عامه در مقطع کارشناسی ارشد است. این یکی از کارهای اساسی وی بود. بی هیچ‌گمانی اگر تلاش‌های مستمر و پیگیری‌های جدی دکتر  ذوالفقاریی نبود این گرایش تصویب نمی‌شد. همچنین اگر تلاش‌های شبانه‌روزی او نبود، این گرایش پس از تصویب، در دانشگاه‌ها تثبیت نمی‌شد.  او در این راه کارهای جانبی فراوانی را انجام داد که دو مورد آن اشاره می‌کنم: نخست برگزاری پنج همایش تخصصی فرهنگ و ادب عامه در پنج شهر مختلف به میزبانی دانشگاه‌های این شهرها که اولین آن‌ها در دانشگاه رفسنجان و پنجمین آن‌ها به میزبانی دانشگاه گلستان بود.

مورد دیگر تأسیس و انتشار مرتب مجله علمی-پژوهشی فرهنگ و ادب عامه بوده است. این مجله که تنها نشریه دانشگاه در حوزه فرهنگ و ادب عامه است، ابتدا به صورت دوفصلنامه منتشر می‌شد، پس از مدتی به سبب استقبال پژوهشگران به فصلنامه تبدیل شد و اکنون به صورت دوماهنامه منتشر می‌شود.  باز هم بی‌ هیچ تردیدی اگر پیگیری‌ها و تلاش‌های او نبود، مجله مذکور به این حد از شکوفایی و موفقیت نمی‌رسید.

مجموعه این کارها زمینه تربیت و پروش علمی پژوهشگران حوزه فرهنگ و ادب عامه را فراهم کرده است و این موضوع بسیار اساسی و مهم است. در کشورهای دیگر نیز علم فلکلورشناسی زمانی به شکوفایی رسید که به صورت رشته‌ای مستقل در دانشگاه‌ها در آمد.

اگر صد مادیون تور داری          اگر صد هنج رستم زور داری

اگر خشت طلا ایوان بسازی          به آخر منزلی با گور داری»