آیا نظم نوینی در خاورمیانه در راه است؟

سفر آتی جوبایدن رییس جمهور ایالات متحده امریکا به منطقه و گمانه زنی ها درباره پیامدهای این سفر این پرسش را مطرح کرده که آیا باید منتظر نظم نوینی در خاورمیانه بود؟

کد خبر: ۴۶۷۰۷۱

تاریخ: ۱۲ تير ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۲

به گزارش یکشنبه ایران اکونومیست خبرگزاری آناتولی ترکیه در مطلبی با پرداختن به این موضوع نوشت: چهل و ششمین رئیس جمهور ایالات متحده، جو بایدن، در آستانه سفر به خاورمیانه در اواسط ماه جاری میلادی است.بازدید ازاسرائیل و عربستان و شرکت در نشست شورای همکاری خلیج فارس فصل مشترک سفر همه روسای جمهور آمریکا، اعم از دموکرات یا جمهوری خواه، در طول سفرهای خود به خاورمیانه بوده است وبرنامه سفر بایدن نیز بر همین منوال خواهد بود.

دراین دوره کشورهای عراق، مصر و اردن به اجلاس شورای همکاری خلیج فارس در ریاض با حضور بایدن ، دعوت شده اند و این موضوع بحث ها و سوالاتی را در مورد احتمال نظم نوین منطقه ای با حمایت آمریکا در خاورمیانه ایجاد کرده است.

ظاهرا باید با این سفر یک گام از مواضع انتخاباتی خود عقب نشینی کرده ، زیرا وی در طول مبارزات انتخاباتی و پس از پیروزی اظهارات و مواضعی را در مخالفت با عربستان سعودی و  محمد بن سلمان ولیعهد جوان این کشور بیان کرده بود .

اما نگرانی از شکست در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره به دلیل نرخ تورم بالا و قیمت بالای نفت ناشی از جنگ روسیه با اوکراین، بایدن را وادار به عقب‌نشینی کرده است، و شرایط بین‌المللی و منطقه‌ای واشنگتن را بر آن داشت تا دوباره نقش فعال تری در خاورمیانه ایفا کند.

در دوران  ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، توافق‌ موسوم به "ابراهیم "بین اسرائیل از یک سو و امارات، بحرین، مراکش و سودان از سوی دیگر امضا شد و امیدواری هایی برای امضای توافقهای مشابه در دوران ریاست جمهوری بایدن نیز وجود دارد . اسرائیل و کشورهای منطقه از واشنگتن می خواهند که نقش فعال تری در منطقه برعهده گیرد بعنوان مثال رسانه های اسرائیلی ازایجاد توافقنامه دفاع هوایی مشترک در خاورمیانه علیه ایران سخن می گویند.

نزدیکی ترکیه و رژیم صهیونیستی

نزدیکی میان آنکارا و تل آویو اولین متغیری است که می تواند مستقیماً بر نظم جدید منطقه‌ای که قبل از سفر بایدن ظاهر شد تأثیر بگذارد.

تحولات درحوزه همکاری امنیتی اخیر اسراییل و ترکیه ، اهمیت همکاری با ترکیه را برای رژیم صهیونیستی افزایش داد.

به نظر می رسد این نزدیکی بین آنکارا و تل آویو جدا از سیاست داخلی اسرائیل در حال افزایش است و پس از تصمیم برای برگزاری انتخابات زودهنگام در اسرائیل، وزیر امور خارجه اسرائیل به آنکارا سفر کرد و اعلام کرد که روابط دو کشور ادامه خواهد داشت.

سفر اخیر حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران به آنکارا  وتاکید وی بر لزوم انجام اقدامات لازم برای رفع نگرانی‌های امنیتی ترکیه در سوریه  نشان می دهد تهران در حال انجام اقدامات دیپلماتیک لازم برای حفظ منافع خود و پیشگیری از افزایش سطح روابط ترکیه و اسرائیل به سطوح همکاری راهبردی است  .

عادی سازی روابط ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس

یکی دیگر ازویژگیهای نظم ژئوپلیتیک جدید در منطقه پیش از سفر بایدن ، افزایش سطح همکاری و روابط ترکیه و کشورهای خلیج فارس است.سفربن زاید آل نهیان مشاور امنیت ملی امارات به ترکیه در سال گذشته میلادی و نیز سفر محمد بن زاید آل نهیان در نوامبر ۲۰۲۱، سفر رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه به امارات در فوریه و ماه می  گذشته، سپس سفر وی به عربستان سعودی دربهار امسال  و سفر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان به ترکیه در ماه  گذشته، پیش رفت. بنابراین می توان گفت روند همکاری وروابط دیپلماتیک ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس در حال گرم شدن است.

سفر بن سلمان به ترکیه در ادامه سفرش به مصر و اردن و به تعویق افتادن سفر وی به یونان و قبرس، نشان از افزایش علاقه عربستان به همکاری های منطقه ای به ویژه با ترکیه دارد .

ناکامی عربستان سعودی در گرفتن تضمین های امنیتی مدنظرش از واشنگتن و ادامه بحران یمن و  حملات انصارلله به تاسیسات نفتی این کشور ،  همکاری امنیتی با آنکارا را به یک ضرورت تبدیل کرده است، لذا احتمال می رود عربستان به همکاری امنیتی گسترده وبلندمدت با آنکارا روی بیاورد.