بن‌بست سیاسی عراق؟ آیا صف آرایی خیابانی در راه است؟

با وجود اینکه مقتدی صدر تاکنون اشاره مستقیمی به آغاز اعتراضات خیابانی نکرده است، برخی تحلیلگران سیاسی با توجه به بن بست سیاسی عراق، روی آوردن طرفداران جریان صدر به اعتراضات خیابانی را بعید نمی‌دانند.

کد خبر: ۴۶۶۹۲۱

تاریخ: ۱۲ تير ۱۴۰۱ - ۱۳:۳۹

به گزارش گروه بین الملل ایران اکونومیست، «عمار حکیم» رئیس جریان حکمت ملی عراق خواستار تشکیل دولت وحدت ملی شد که قادر به فراهم آوردن خدمات برای ملت این کشور باشد و  اعتماد مردم عراق با نظام سیاسی بازگرداند.

وی وحدت عراق و روند سیاسی را حافظ حقوق همگان برشمرد و بر ضرورت حل مشکلات تاکید کرد.

حکیم دولت وحدت ملی و انسجام گروههای سیاسی را به مثابه پیام اطمینان بخش به ملت عراق و آرام کردن جامعه این کشور دانست.

نشست مهم هیئت هماهنگی شیعی

«علی الفتلاوی»، عضو ائتلاف فتح اعلام کرد که چارچوب هماهنگی امروز نشستی را با حضور همه جریان‌های همپیمان برای مشخص کردن نخست وزیر جدید عراق، تشکیل خواهد داد.

الفتلاوی در گفتگو با پایگاه المعلومه اعلام کرد که جلسه یکشنبه با حضور تمامی نیروهای سیاسی چارچوب هماهنگی و برای تعیین نخست وزیر جدید عراق و همچنین تعیین نائب رئیس اول پارلمان برگزار می‌شود.

وی تاکید کرد که کل چارچوب هماهنگی متحد و دارای چشم انداز سیاسی مشخص و واضح برای تشکیل یک دولت قوی است.

2 حزب عمده کُرد حاضر به کوتاه آمدن در موضوع ریاست جمهوری نیستند

از سوی دیگر العالم الجدید در گزارشی آورده است: با گذشت چند هفته از تغییر صحنه سیاسی عراق به علت استعفای نمایندگان جریان صدر، به نظر می‌آید که احزاب کَرد همچنان نتوانسته‌اند درباره منصب ریاست جمهوری به توافق برسند.

در چنین شرایطی، بسیاری پیش‌بینی می‌کنند که در نهایت سناریوی 2018 تکرار شود و کردها با دو نامزد در جلسه انتخاب رئیس جمهوری حاضر شوند و یکی از این نامزدها با رأی اکثریت به ریاست جمهوری انتخاب شود. برخی دیگر نیز بعید ندانسته‌اند که جلسه انتخاب ریاست جمهوری شاهد خودداری برخی نمایندگان کرد از مشارکت باشد.

«مهدی عبدالکریم»، از سران حزب دموکرات کردستان، در این باره گفت که مذاکرات با اتحادیه میهنی برای تعیین تکلیف مسئله نامزد ریاست جمهوری همچنان ادامه دارد اما تا اینجای کار توافقی در این باره به دست نیامده است.

او تأکید کرد که حزب دموکرات همچنان بر حق خود در معرفی رئیس جمهوری پافشاری می‌کند با این استدلال که بیشترین کرسی‌ها را در مجلس در اختیار دارد و بزرگ‌ترین فراکسیون کردها را تشکیل می‌دهد.

وی افزود که نامزد حزب دموکرات همان «ریبر احمد» است و این حزب هیچ تصمیمی برای عقب‌نشینی از این موضوع ندارد.

روز گذشته مسعود بارزانی، رئیس حزب دموکرات کردستان با اعضای فراکسیون این حزب در مجلس نمایندگان عراق تشکیل جلسه داد.

او در این جلسه تأکید کرد که باید اختلافات سیاسی بر اساس قانون و توافق و توازن حل و فصل شود.

«غیاث السورجی»، از سران اتحادیه میهنی کردستان، نیز تأکید کرد که نامزد این حزب برای ریاست جمهوری عراق برهم صالح است و این حزب از این تصمیم عقب‌نشینی نخواهد کرد.

وی گفت که جوسازی اخیر مقتدی صدر علیه برهم صالح نیز هیچ تأثیری بر نامزدی برهم صالح نگذاشته است.

وی افزود که مذاکرات با حزب دموکرات در این باره ادامه دارد، اما پیشرفتی در این باره حاصل نشده است.

السورجی ابراز امیدواری کرد که این مسئله از راه توافق و به دور از زورآزمایی سیاسی حل و فصل شود.

وی افزود که اگر هر یک از احزاب کرد با نامزد خودشان در جلسه شرکت کنند، بی تردید برهم صالح بیشترین بخت را برای ریاست جمهوری عراق خواهد داشت و همین هم موجب نگرانی حزب دموکرات شده و می‌کوشد که پیش از برگزاری جلسه به توافقی در این باره برسد.

«احمد الشریفی»، تحلیلگر سیاسی عراقی، در این باره می‌گوید که اختلافات کردها درباره منصب ریاست جمهوری تأثیر بسیاری در تأخیر پیش‌آمده در تشکیل دولت جدید عراق داشته و اگر کردها درباره یک نامزد به توافق رسیده بودند دولت عراق بدون توجه به اختلافات شیعیان تشکیل شده بود.

به گفته الشریفی ادامه اختلافات کردها ممکن است بر روند تشکیل دولت جدید عراق در آینده هم تاثیر بگذارد چون حزب دموکرات از اینکه بیش از یک نامزد برای ریاست جمهوری مطرح شود بیم دارد به خصوص که هیچ تضمینی برای رأی آوردن نامزد حزب دموکرات وجود ندارد.

وی افزود که چارچوب هماهنگی برای وساطت جهت کاهش اختلافات کردها درباره منصب ریاست جمهوری وارد عمل شده چون می‌داند که با وجود این اختلاف، امکان تشکیل دولت جدید در عراق وجود ندارد.

مجلس عراق تاکنون 3 جلسه برای انتخاب رئیس جمهوری برگزار کرده که همه آنها به علت عدم تحقق حد نصاب قانونی (220 نماینده) بی نتیجه مانده است.

آیا زمان صف آرایی خیابانی در عراق نزدیک است؟

العربی الجدید در گزارشی با اشاره به تحرکات صدر، نوشت: شخصیت‌های نزدیک به رهبر جریان صدر در عراق اخیرا در حساب‌های کاربردی خود در شبکه‌های اجتماعی تلویحا به نزدیک بودن زمان صف‌آرایی خیابانی برای اعمال فشار بر گروه‌های سیاسی رقیب اشاره کرده‌اند.

از بعد از ظهر روز جمعه اشاره‌های تلویحی رهبران برجسته جریان صدر و حساب‌های کاربری نزدیک به صدر از جمله «محمد صالح العراقی» که معروف به «وزیر صدر» است درباره اینکه خروج این جریان برای «تحویل عراق به فاسدان و سرسپردگان نبوده» و بلکه «به خاطر تحویل کشور با اراده و تصمیم ملت بوده» افزایش یافته است.

محمد صالح العراقی در توئیتی نوشت که اغلب فراکسیون‌های سیاسی شیعی با نامزد نخست‌وزیری که فرزند مرجع تقلیدشان بود، مخالفت کردند( اشاره دارد به جعفر محمد باقر الصدر سفیر عراق در لندن و پسرعموی مقتدی صدر).

وی نوشت: از مهم‌ترین نتایج خروج جریان صدر از فرایند سیاسی، «در تنگنا قرار دادن رقبایی است که علیه نتایج انتخابات به بهانه تقلب در آن اعتراض کردند.» و اکنون آنها به دنبال تشکیل دولت از رهگذر انتخاباتی هستند که مدعی آلودگی آن به تقلب‌اند، آیا این دولت مشروعیت خواهد داشت؟

از سوی دیگر، «ابراهیم الجابری الموسوی»، از رهبران جریان صدر در فیسبوک نوشت: «در آمادگی کامل باشید.» که به قریب الوقوع بودن برگزاری اعتراضات خیابانی از سوی طرفداران جریان صدر اشاره دارد.

«ابودعاء العیساوی»، از مشاوران برجسته صدر هم هشتک «ما آماده هستیم» را به همراه صدها کاربر دیگر در توئیتر منتشر کرد و نوشت: آماده مشارکت در اعتراضات و تظاهرات در مخالفت با «سهم‌خواهی و توافق حزبی» در تشکیل دولت از سوی مخالفان صدر هستیم.

علیرغم اینکه صدر تاکنون اشاره مستقیمی به آغاز اعتراضات خیابانی نکرده است؛ اما یکی از اعضای جریان صدر گفت: توسل جستن به اعتراضات خیابانی یکی از روش‌هایی است که صدر بدان برای اعلام مخالفت با سازوکار کنونی برای تشکیل دولت فکر می‌کند، وی گفته است که عراق را تحویل مفسدان نخواهد داد.

وی گفت: صدر انتظار داشت که تحرکات مردمی و فعالان اجتماعی با برگزاری اعتراضات علیه دولت توافقی از تصمیم وی حمایت کنند اما اکنون طرفداران صدر خود در حال آمادگی برای هر تصمیمی هستند که وی بگیرد، اعتراضات نزدیک‌تر از هر زمانی است.

از سوی دیگر، «ایهم رشاد»، فعال سیاسی عراقی گفت: صدر اکنون به غیر از بازگشت به روند سیاسی و یا به راه انداختن اعتراضات خیابانی راه دیگری برای ممانعت از تحرکات هیئت هماهنگی گروه‌های شیعی به منظور تشکیل دولت جدید ندارد؛ اما اگر وی تصمیم به بازگشت به روند سیاسی بگیرد، به معنای نقض تصمیم خود است و می‌تواند به دلسرد شدن طرفدارانش از وی به دلیل تصمیمات آنی‌اش منجر شود.

رشاد افزود: جنبش مدنی و فعالان اجتماعی که در اعتراضات اکتبر سال 2019 میلادی مشارکت کردند، انتظار نمی‌رود که در تظاهرات جریان صدر حضور یابند.

«عبدالله الرکابی»، پژوهشگر امور سیاسی هم گفت: صدر به هر طریقی شده در تلاش برای انزوای هیئت هماهنگی گروه های شیعی از مردم عراق است، وی می‌کوشد تا دولت جدید در صورتی که تشکیل شود، از مشروعیت مردمی برخوردار نباشد، صدر همچنین تلاش دارد تا با اشاره تلویحی به اعتراضات مردمی به رهبری خود از رقبای خود باج‌خواهی کند.

الرکابی اظهار داشت: اعتراضات صدری‌ها اگر آغاز شود، انتظار می‌رود که موقت نباشد و تا زمان برگزاری انتخابات و تقویت انزوای هیات هماهنگی و گروه‌های مسلح از جامعه عراق ادامه داشته باشد.

علیرغم برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی در 10 اکتبر گذشته و گذشت چندین ماه از آن تاریخ، گروه‌های سیاسی عراقی به دلیل اختلافات شدید سیاسی تاکنون موفق به انتخاب رئیس جمهوری و دولت جدید عراق نشده‌اند و همچنان دولت پیشبرد امور به ریاست «مصطفی الکاظمی» سر کار است.

چندی قبل مقتدی صدر به رئیس فراکسیون جریان صدر دستور داد که استعفاهای نمایندگان این جریان را به هیئت رئیسه پارلمان تقدیم کند. محمد الحلبوسی، رئیس مجلس عراق هم با استعفاهای این نمایندگان موافقت کرد.

با خروج صدر از روند تشکیل دولت جدید عراق، چارچوب هماهنگی به عنوان بزرگترین جریان سیاسی شیعی پارلمان در صدد انتخاب نخست وزیر جدید عراق و تشکیل دولت است.