جایگاه رفیع امام جواد(ع) از منظر علمای اهل سنت

نهمین پرتو از انوار مقدس ولایت و امامت در سال ۱۹۵ هجری قمری در مدینه منوره چشم به عالم ناسوت گشود، شخصیتی که امام رضا علیه السلام در وصفش فرمود: مولودی مانند او و با برکت تر از او در اسلام زاده نشده است. شخصیت والای این امام مورد تحسین بسیاری از اندیشمندان از جمله علمای اهل سنت بوده که در این گفتار به نمونه‌هایی از آن اشاره داریم.

کد خبر: ۴۶۵۴۳۶

تاریخ: ۰۹ تير ۱۴۰۱ - ۱۷:۳۴

حجت الاسلام والمسلمین علیرضا خاتم -استاد حوزه -به بهانه شهادت امام جواد(ع) در مورد شخصیت نهمین آفتاب امامت در گفت و گو با ایران اکونومیست,گفت: امام جواد علیه السلام وارث پیامبران و خلاصه خداوند متعال و صاحب علم و بردباری بزرگ و از حیث گفتار، صاحب بلاغت و روشنگری و فصاحت و بیان و صاحب عقلی آشکار بود.

این استاد حوزه خاطرنشان کرد: نهمین پرتو از انوار مقدس ولایت و امامت در سال ۱۹۵ هجری قمری در مدینه منوره چشم به عالم ناسوت گشود و عالم را به قدوم خود درخشان ساخت. شخصیتی که امام رضا علیه السلام در وصفش فرمود: مولودی مانند او و با برکت تر از او در اسلام زاده نشده است. [۱] امامی که در سن هشت سالگی، زعامت و رهبری عوالم را عهده دار شد. [۲]

حجت‌الاسلام والمسلمین خاتم یادآور شد: زبان از توصیف شخصیت این امام بسته، قلم ها از نگاشتن فضائل ایشان شکسته و کمیت عقل از درک جایگاه و مقام وی لنگ است. شکوه و صولت بی کرانه ایشان و تعدد فضائل و مناقب بی شمارش، اندیشمندان اهل تسنن را ناگزیر به بیان جملاتی شگرف در ستودن او کرده است.

قدر و منزلت جواد الائمه علیه السلام

وی با اشاره به جاحظ از اندیشمندان اهل تسنن افزود: وی که از اندیشمندان نام آور قرن سوم است در ضمن پاسخ به بنی امیه که به خود افتخار کرده و مباهات می کرد، در ضمن توصیف امام عسکری علیه السلام،  مقام امام جواد علیه السلام که جد امام عسکری است را چنین تشریح می کند:

ایشان در سلسله ای قرار دارد که هر کدام از آنان عالم، زاهد، عبادت پیشه، شجاع، بخشنده، پاک و پاک نهاد بوده‌اند. برای هیچ دودمانی از عرب و عجم چنین شرافت و بزرگی وجود ندارد. [۳]

جایگاه رفیع در سن کودکی

این استاد حوزه ادامه داد: عبدالفتاح حنفی این عالم بزرگ هندی در بیان مقام و جایگاه امام جواد علیه السلام در سن کودکی چنین می‌نگارد: امام محمد بن علی الرضا، که به او ابوجعفر ثانی نیز گفته می‌شود از زمان کودکی صاحب کارهای شگفت انگیز و کرامات بود. [۴]

حجت‌الاسلام والمسلمین خاتم تصریح کرد: ابن صباغ مالکی که از علمای سرشناس اهل تسنن است در باره امام جواد علیه السلام می گوید: امام جواد هرچند سنش کوچک بود ولی از نظر قدر و منزلت، بزرگ و از نظر یاد و آوازه، بلند بود. او فردی است که بعد از امام هشتم امامت را به عهده گرفت. [۵]

به گفته وی محمد بن طلحه شافعی عالم پرآوازه شافعی مذهب در تبیین شخصیت امام جواد علیه السلام می نویسد: هر چند امام جواد علیه السلام سن زیادی نداشت ولی از نظر قدر و منزلت بزرگ و آوازه اش بلند بود. [۶]

جود و سخاوت تقوی

این استاد حوزه با اشاره به دیگر اندیشمند اهل سنت شمس الدین ذهبی بیان کرد: او که از ستون های علمی اهل تسنن به حساب می آید در توصیف بخشندگی حضرت جواد(ع) می نگارد: لقب ایشان جواد، قانع و مرتضی بود. از سروران اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله بود و یکی از کسانی بود که به سخاوت و بخشندگی معروف بود. از این رو جواد لقب گرفت. [۷]

حجت‌الاسلام خاتم تاکید کرد: ابن تیمیه که اصلی ترین ایدئولوگ و لیدر وهابیت است، جود و سخاوت جواد الائمه علیه السلام را چنین ترسیم می کند: امام جواد از شخصیت های برجسته‌ی بنی هاشم در بزرگی و بخشندگی ضرب المثل بود. به همین خاطر او را جواد نامیده‌اند. [۸]

علم جواد الائمه علیه السلام

وی اضافه کرد:  شبلنجی شافعی از اندیشمندان نامی و مشاهیر مذهب شافعی است که در کتاب خود بعد از نقل فضائل و کرامات امام جواد علیه السلام، وسعت علم بیکران حضرتش را چنین به رشته تحریر درآورده است: مامون عباسی پیوسته شیفته او بود؛ زیرا با وجود کمی سن، فضل، علم و کمال عقل خود را به نحو شایسته‌ای نشان داد و بدین وسیله برهان عظمت خود را آشکار ساخت. [۹]

این استاد حوزه یادآور شد: خیر الدین زرکلی این عالم اهل تسنن که در علم نسب شناسی ید طولایی دارد سرعت پاسخگویی حضرت که نشان از علم سرشار است را چنین توصیف می کند: او همانند اجدادش مقام والایی دارد و فردی زیرک، تیزهوش، حاضر جواب بود. زبانش فصیح و بی درنگ به سوالات پاسخ می داد. [۱۰]

حجت‌الاسلام  خاتم با اشاره به محمد بن عبدالواحد موصلی گفت: این اندیشمند شهیر اهل تسنن در جملاتی زیبا مقام علمی امام جواد علیه السلام را چنین می ستاید: او وارث پیامبران و خلاصه خداوند متعال و صاحب علم و بردباری بزرگ و از حیث گفتار، صاحب بلاغت و روشنگری و فصاحت و بیان و صاحب عقلی آشکار بود. [۱۱]

شهادت امام جواد علیه السلام

این استاد حوزه در مورد نحوه به شهادت رساندن امام جواد(ع) افزود: طاغوت‌های زمان امام جواد علیه السلام با به کارگیری خدعه و نیرنگ بسیار، سعی در کم کردن نفوذ حضرت در قلوب مردم کردند ولی نه تنها موفق نشدند بلکه آوازه حضرت روز به روز در بلاد مختلف بیشتر و شوق و اشتیاق مردم به امام افزون‌تر گشت.

حجت‌الاسلام خاتم ابراز کرد: در نتیجه حاکم وقت، این جایگاه امام را خطری برای حکومت خود دید و تصمیم به قتل حضرت گرفت.  معتصم‌ عباسی، ام الفضل؛ همسر امام جواد علیه السلام را به قتل حضرت راضی کرد و زهری برای او فرستاد که در طعام حضرت داخل کند. ام الفضل انگوری را زهرآلود کرده به نزد آن امام مظلوم آورد و چون حضرت از آن تناول نمود اثر زهر در بدن مبارکش ظاهر شد و حضرت در آخر ذیقعده سال ۲۲۰ هجری قمری به شهادت رسید. [۱]

پی نوشت

[۱] بحارالانوار، ج ۵۰، ص ۲۰- فروع کافی، ج ۶، ص ۳۶۱.

[۲] دلائل الامامه، ص ۲۰۴.

[۳] رسائل السیاسیه، ص ۴۵۳. ناشر:دار و مکتبه الهلال- بیروت.

[۴] شرح احقاق الحق، ج ۱۹، ص ۵۸۵.

[۵] الفصول المهمه، ج ۲، ص ۱۰۳.

[۶] مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول (ع)، ص ۴۶۷.

[۷] تاریخ الاسلام، ج ۱۵، ص ۳۸۵.

[۸] منهاج السنه، ج ۴، ص ۶۸.

[۹] نور الابصار، ص ۳۲۷.

[۱۰] الاعلام، ج ۶، ص ۲۷۲.

[۱۱] النعیم المقیم لعتره النبأ العظیم، ص ۱۴۴.

[۱۲] دلائل الامامه، ص ۳۹۵.