جشنواره‌ها باید مبدا نقدها و ارزشیابی‌ها باشند

یک پژوهشگر حوزه زبان و ادبیات فارسی با تاکید بر توجه جشنواره‌های علمی و فرهنگی به مساله نقد، گفت: جشنواره‌ها باید مبدا نقد باشند و از نقد نگریزند. نهادینه‌کردن نقد صحیح در فضای علمی دقیقا همان تحول بنیادینی است که به دگرگونی‌های بنیادین علمی، نظری، عملی و تولید علم مفید می‌انجامد.

کد خبر: ۴۶۵۱۵۶

تاریخ: ۰۹ تير ۱۴۰۱ - ۱۱:۰۸

محمدرضا ترکی درباره معیارهای سنجش جشنواره‌های علمی و فرهنگی به خبرنگار ایران اکونومیست اظهار کرد: جشنواره‌های علمی و فرهنگی نه با معیار بزرگی جوایز، آوازه‌گری و ایجاد هیاهو، بلکه با ایجاد تحول در نگاه پژوهشگران و نشان‌دادن اهداف بلندمدت و نقد مستقیم و غیرمستقیم دیدگاه‌ها در این عرصه نقد و ارزیابی می‌شوند.

عضو کارگروه زبان و ادبیات فارسی سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فارابی افزود: جشنواره‌ها باید مبدا نقدها و ارزشیابی‌ها باشند و خودشان از نقد نگریزند. نهادینه‌کردن نقد صحیح در فضای علمی دقیقا همان تحول بنیادینی است که به دگرگونی‌های بنیادین علمی، نظری، عملی و تولید علم مفید می‌انجامد.

او در خصوص اینکه یک جشنواره مانند فارابی که در تراز بین‌المللی قرار دارد باید به میزان آزاداندیشی و رسمیت شناختن افکار عمومی توجه ویژه‌ای داشته‌باشد، اشاره کرد و گفت: طبعا نقد درست و مطلوب بدون آزاداندیشی امکان‌پذیر نیست. ذهن پژوهشگر باید از عادت‌ها، معمول‌ها و پای‌بندی‌های دست‌وپاگیر منافع شخصی و خودخواهی‌ها بگذرد و منافع انسانی و ملی را درنظر داشته‌باشد. بدون رهایی از چهارچوب‌های معمول، مفروضات حاکم، مشهورات و شبه علم‌های رایج، که خود را به جای حقایق علمی بر اذهان تحمیل می‌کنند، نمی‌توان به آن آزادگی لازم و کافی برای تولید علم نافع رسید.

نمی‌توان نام ملی را بر هر جشنواره‌ای اطلاق کرد

این استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه زبان و ادبیات فارسی با توجه به اهمیت دستاوردهای علمی فارابی و نقش مهم آن در جامعه علمی بیان داشت: اگر نتیجه و غایت جشنواره‌های ملی پاسخگویی به نیازهای عینی جامعه و کمک به اهداف ملی نباشد، نمی‌توان نام ملی را بر آنان اطلاق کرد. دستاورد چنین اتفاقاتی تولید شبه علم، تحقیقات شیک و کم‌فایده‌ای است که ممکن است، در آن‌سوی مرزها به کار آید، اما گره‌ای از کار مردم نمی‌گشاید.

زبان فارسی اگر تبدیل به زبان علم نشود، در تهاجم زبان‌های غالب جهان رفته‌رفته مضمحل خواهد شد و به تاریخ خواهد پیوست و نقش آن حداکثر به زبانی برای محاورات متداول و فهم میراث و ادبیات کهن کاسته خواهدشد

وی اضافه کرد: تحقیقات دانشگاهی و غیردانشگاهی ما می‌بایست در خدمت تقویت هویت ملی، رشد و شکوفایی فرهنگ و اقتصاد ملی قرار بگیرد. در همین راستا جشنواره‌ها هم باید همین اولویت‌ها را به جامعه علمی یادآور شوند و قدردان محققانی باشند که در راستای تقویت هویت ایرانی و اسلامی درتلاش‌ و تکاپو بوده‌اند.

اگر دیربجنبیم در تکلم روزمره نیز نیازمند زبان انگلیسی خواهیم شد

وی با تاکید بر اهمیت جشنواره فارابی و اضافه کردن بخش‌ها و ویژگی‌های جدید به این جشنواره و اهمیت دادن به زبان فارسی به‌عنوان زبان علم گفت: فارابی باید به حوزه زبان فارسی و نقش این زبان به عنوان زبان علم تاکید کند. زبان فارسی یکی از ارکان هویت ملی ما است و اگر خواهان حفظ هویت ایرانی هستیم، باید در اندیشه حفظ زبان فارسی، به عنوان یکی از ارکان اصلی هویت ملی و میراث مشترک همه اقوام ایرانی از آن محافظت کرده و به دیگر کشورهای جهان منتقل کنیم.

ترکی تصریح کرد: حفظ زبان فارسی در روزگار ما بدون بارورکردن ظرفیت‌های علمی این زبان ممکن نیست. زبان فارسی اگر تبدیل به زبان علم نشود، در تهاجم زبان‌های غالب جهان رفته‌رفته مضمحل خواهد شد و به تاریخ خواهد پیوست و نقش آن حداکثر به زبانی برای محاورات متداول و فهم میراث و ادبیات کهن کاسته خواهدشد.

وی با بیان اینکه متاسفانه در هجوم سیل‌آسای زبان انگلیسی فرصت ما برای پاس‌داری از زبان ملی زیاد نیست، گفت: اگر دیربجنبیم روزگاری خواهد رسید که ما در تکلم روزمره نیز نیازمند زبان انگلیسی خواهیم شد و این زبان خود را به عنوان زبان علم و فناوری بر ذهن و زبان نسل جوان‌تر و نسل‌های بعدی حاکم خواهد کرد. بدون شک اهل دانش و فضل و محققان دانشگاهی و غیردانشگاهی در صف اول این عرصه قرار دارند.