آیا زمین‌لرزه‌ها با تزریق فاضلاب شرکت‌های نفتی به چاه‌های عمیق مرتبط هستند؟

بررسی دقیق زمین‌لرزه سال ۲۰۱۵ اوکلاهما (یکی از ایالت‌های جنوبی آمریکا) یافته‌هایی جدید را درباره پویایی (دینامیک)‌ زمین‌لرزه‌های ناشی از تزریق فاضلاب آشکار می‌سازد و می‌تواند به مدل‌سازی خطر زمین‌لرزه در آینده کمک کند.

کد خبر: ۴۶۴۷۰۱

تاریخ: ۰۸ تير ۱۴۰۱ - ۱۵:۱۰

به گزارش گروه علم و آموزش ایران اکونومیست از پایگاه خبری «ائوس» (eos.org)، از سال ۲۰۰۹ تاکنون بسیاری از ساکنان مرکز آمریکا با فعالیت‌های فزاینده زمین‌لرزه‌ای رو به رو بوده‌اند. تحقیقات حاکی از آن است که این لرزش‌ها با تزریق فاضلاب به درون چاه‌های عمیق توسط شرکت‌های نفت و گاز مرتبط هستند. با این حال دینامیک دقیق این زمین‌لرزه‌ها هنوز به طور کامل آشکار نشده است.

گروهی از پژوهشگران تحت هدایت «کالین اِن. پنینگتون» برای آشکار کردن بیشتر حقایق در این زمینه اقدام به تحقیق درباره زمین‌لرزه Mw۴.۰ کرده‌اند که در سال ۲۰۱۵ منطقه «گاتری» در اوکلاهما را لرزاند. این زمین‌لرزه بزرگترین مورد در میان یک رشته زمین‌لرزه در نزدیکی گاتری بود که بر اثر تزریق فاضلاب در این منطقه حادث شدند.

محققان از داده‌های لرزه‌ای (seismic) به طور محاسباتی و معکوس برای تعیین موقعیت دقیق لغزش در امتداد گسل‌ها در طول مدت زمین‌لرزه استفاده کردند. آنان همچنین دینامیک‌های زمین‌لرزه گاتری را با زمین‌لرزه‌های با مقیاس مشابه در امتداد گسل‌های فعال یا مجددا فعال شده در آمریکای شمالی و آسیای شرقی مقایسه کردند.

این محققان دریافتند که زمین‌لرزه Mw۴.۰ در گاتری یک الگوی گسیختگی پیچیده مشابه الگوهای مشهود در زمین‌لرزه در امتداد سایر گسل‌های مجدد فعال شده، داشته است اما زمین‌لرزه‌ها در امتداد گسل‌های فعال متفاوت بوده و الگوهای لغزشی پراکنده‌تری داشتند.

این یافته‌ها حاکی است که دینامیک لغزش زمین‌لرزه پیش‌گفته از شرایط فشار و نیروی غیرهمسانی ناشی شده که پیش از زمین‌لرزه وجود داشته‌اند.  تغییرات در فشار منفذ ناشی از تزریق فاضلاب احتمالا بر این شرایط اولیه افزوده‌ است. با این حال، ساختار گسل احتمالا موجب رانش الگوی لغزشی متمایز شده و فشار منفذ نقشی ثانوی داشته است.

این یافته‌ها می‌تواند به راهنمایی تحقیقات بیشتر درباره دینامیک گسل‌های مجدد فعال شده و مدل‌سازی خطر زمین‌لرزه در آینده یاری برساند.