همه ما هفتیم

ايران اكونوميست :یادداشت مهمان: امید حسینی، 25 اردیبهشت 91الف نوشت: فریدون جیرانی بعد از دو سال اجرای برنامه «هفت» فقط دو کلمه درباره‌ی سینمای روشنفکری، طبقه متوسط و برج‌های شمال تهران و ... صحبت کرد که باعث برکناری خودش و تغییر و تحول برنامه هفت شد! تقریبا بیشتر انتقادها و اعتراضات به او، به خاطر این بود که چرا سلیقه‌ی خودش را از رسانه‌ی ملی به مخاطب القا کرده و سیاست‌های فرهنگی نظام را زیر سوال برده؟

کد خبر: ۴۵۸۳

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۱ - ۱۴:۲۹

انتقاد درستی است، جیرانی در آن برنامه طوری درباره مظلومیت سینمای خصوصی و غیردولتی و به اصطلاح روشنفکری و دگراندیش صحبت کرد که انگار واقعا چنین سینمایی وجود دارد. چون تقریبا تمام فیلمهای ضددولتی و حتی ضدحکومتی در جمهوری اسلامی، با پول و حمایت جمهوری اسلامی ساخته می‌شود! ولی انصافا حق جیرانی این نبود. به نظرم صداوسیما راحت‌ترین راهِ ممکن را برای ساکت کردن معترضان انتخاب کرد. اقدامی که مسبوق به سابقه است و قبلا هم بر سر «پارک ملت» و شهیدی‌فر آمده بود.

اگر کمی واقع‌بین باشیم، قبول می‌کنیم که «پارک ملت» و «هفت» از جمله برنامه‌های تلویزیونی بودند که علی‌رغم پخش در ساعات پایانی شب، در جذب مخاطب موفق بودند. حتی در جذب مخاطبانی که با تلویزیون رابطه خوبی نداشتند. قطعا بخشی از این موفقیت مدیون مجریان آن بوده و هست. البته هیچکدام خالی از اشکال نبودند و کسی هم چنین ادعایی ندارد ولی امتیازات و مثبت‌هایشان بیشتر از اشکالات و اشتباهاتشان بود. این اشتباهات را هم می‌شد خیلی نرم و لطیف! برطرف کرد نه با حذف و برکناری و اینقدر تابلو!

تجربه و سابقه‌ی صداوسیما نشان می‌دهد که این قبیل برخوردها صرفا واکنشی زودگذر، نمایشی و برای فرار از پاسخگویی است نه از سر تحلیل و برنامه‌ریزی و نگاه کلان فرهنگی و اجتماعی و نه به معنای تغییر و تحول بنیادی. چون اگر مسئولان صداوسیما واقعا با صحبت‌های جیرانی موافق نباشند، باید علاوه بر «هفت» بسیاری از برنامه‌های دیگرشان را هم تعطیل کنند!
جیرانی از توقعات طبقه متوسط گفت و برکنار شد، در حالی که شبانه روز برنامه‌های مختلفی در صداوسیما پخش می‌شوند که زندگی همین طبقه متوسط را تبلیغ می‌کنند! جیرانی برای اثبات ادعای خود به برج‌های شمال تهران اشاره کرد، در حالی که طعم شیرین زندگی در همین برجها هر روز و هر شب در سریال‌های مختلف تلویزیونی برای مخاطب تبلیغ می‌شود!

تاثیر کدام یک بر زندگی و حالت و بیان و کار و تفریح و فرهنگ مردم بیشتر است؟ کدام یک، شیوه زندگی اشرافی و یا فانتزی را تبلیغ می‌کنند؟ صحبت‌های یک مجری یا تبلیغات بازرگانی و نمایش تلویزیونی؟ قبول ندارید که فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی خیلی نرم‌تر و آرام‌تر و عمیق‌تر، فکر و ذکر و زندگی مردم را نشانه گرفته‌اند؟

«هفت» یک برنامه تخصصی و برای مخاطب خاص بود که با توجه به موضوع جذاب خود، در جذب مخاطبین عام هم موفق بود، ولی سریال‌های تلویزیونی عموما برای مخاطب عام ساخته می‌شوند. برای مخاطبان همه‌ی نقاط مملکت، دور و نزدیک، شهر و روستا، پیر و جوان، کودک و بزرگ، با انواع و اقسام شیوه‌ها و شگردها برای تحت تاثیر قرار دادن آنها. «هفت» حرفی را زد که سریال‌های تلویزیونی دارند به آن عمل می‌کنند! مدیریت صداوسیما اینها را نمی‌داند؟ نمی‌بیند؟ نمی‌فهمد؟ و یا خودش را به ندانستن و ندیدن و نفهمیدن زده؟

شما خودتان دارید به دورترین نقاط مملکت، شیوه زندگی شمال شهر تهران را آموزش می‌دهید، آن وقت به صحبت‌های جیرانی درباره برج‌های تهران اعتراض دارید؟! این تناقض نیست؟ بیشتر تبلیغات بازرگانی و سریال‌های تولیدی شما در برج‌ها و ساختمان‌های مجلل و درباره زندگی همان اقشار متوسط به بالا و طبقات مرفه و بی‌درد و طلبکار ساخته‌ می‌شود، بعد جیرانی را برکنار می‌کنید؟! آدم‌های مذهبی سریال‌های شما همه معصوم و فرشته و آسمانی و غیرقابل باورند؛ زن‌های چادری شما همه مفلوک و بدبخت و بی‌سواد و بدهکار و جنوب‌شهری هستند؛ زن‌های باسواد و باکلاس شما، همه مدرن و بزک کرده و خوش آب و رنگند؛ مردهای ریش‌دار شما در «لاست انحرافی!» عقب‌مانده و اهل ردصلاحیتند! جیرانی را برکنار می‌کنید؟!

در طول این چند سال اخیر با تلاش شما، با فرهنگ و سنت و آداب و رسوم و آشپزی و خانه‌داری و پزشکی و تاریخ و زندگی همه پادشاهان کشور «کره» آشنا شدیم و همه افسانه‌هایش را باور کردیم، ولی دریغ از یک نگاه جامع و تازه به تاریخ و فرهنگ و سنت کشور خودمان. اینها هم تقصیر جیرانی است؟

جیرانی لااقل صداقت داشت و حرفش را رک و پوست کنده زد، کاش شما هم کمی صداقت داشتید. کاش فقط یک بار به جای برکنار کردن و ساکت کردن، پاسخگو بودید.