چرا از تردد قطار در راه‌آهن اقلید-یزد یک سال بعد از افتتاح خبری نیست؟

مسیر ریلی قطار اقلید-یزد تابستان ۱۴۰۰در یک افتتاح زودهنگام با پیشرفت ۹۵ درصدی افتتاح شد، اما به تشخیص راه‌آهن به دلیل عدم نصب «ارتباطات» به بهره برداری نرسید؛ دولت سیزدهم با تخصیص اعتبارات تازه به ارزش ۲۵۰ میلیارد تومان تلاش دارد، تا این پروژه ۱۰ ساله، در شهریور امسال به بهره برداری برسد.

کد خبر: ۴۵۷۶۳۵

تاریخ: ۲۹ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۳:۰۶

به گزارش ایران اکونومیست، اسفند ماه سال ۱۳۹۰ پروژه راه آهن اقلید- یزد منعقد و عملا از سال ۹۱ ساخت این مسیر ریلی وارد فاز اجرایی شد. این محور تا سال ۱۳۹۶ حدود ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشت و از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ به ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی رسید. نهایتا با ۱۰ سال فراز و نشیب تخصیص اعتبار در مردادماه سال گذشته (۱۴۰۰) با دریافت مجوز عبور موقت دو رام قطار مسافری افتتاح شد، بعد از آن روز به تشخیص شرکت راه‌آهن هیچ قطار مسافری از این مسیر عبور نکرد که ایران اکونومیست در گفت‌و گو با مدیر طرح راه‌آهن اقلید - یزد علت آن را بررسی کرد.

چرا از تردد قطار مسافری در راه‌آهن اقلید- یزد خبری نیست؟

«محمد منجمی» مجری طرح راه‌آهن اقلید یزد امروز (یکشنبه) در گفت‌وگو با ایران اکونومیست در مورد این سوال که چرا سیر قطار مسافری در این مسیر وجود ندارد، پاسخ داد: پروژه به تشخیص شرکت راه آهن نیازمند تکمیل است. یکی از دلایل توقف این پروژه تغییر مدیریت در شرکت راه‌آهن است. آقای «میعاد صالحی» مدیرعامل راه آهن پروژه را از شرکت ساخت تحویل نمی‌گیرند و برای تحویل پروژه چند شرط گذاشته‌اند. این درحالی است که مدیریت قبلی راه آهن در تابستان سال گذشته این پروژه را تحویل گرفته بودند.

وی توضیح می‌دهد: به اعتقاد مدیریت کنونی راه‌آهن، موارد در حال تکمیل در این پروژه باید به صورت کامل انجام شود. در آذرماه سال گذشته نیز گروهی از بازرسان شرکت راه‌آهن از پروژه بازدید کردند و مواردی که منجر به تکمیل و بهره برداری از پروژه می‌شود، نیز اعلام شده است.

استدلال راه‌آهن برای عدم بهره‌برداری از راه آهن یزد- اقلید چیست؟

وی درباره استدلالات راه آهن از عدم تحویل این پروژه  گفت: راه‌آهن هنگام افتتاح پروژه در مردادماه سال گذشته به صورت موقت مجوز سیر قطار را داد. پروژه افتتاح شد و دو رام قطار در مسیر حرکت کرد، اما کمیسیون تعیین سرعت در دوره مدیریت جدید راه آهن مواردی را اعلام می‌کند که نیازمند تکمیل و سپس بهره برداری دارد.

بر اساس اظهارات منجمی، تکمیل مسیر که از قضا در قرارداد پیمانکاری هم وجود دارد مشروط به دو موضوع «ارتباطات» بین ایستگاه‌ها و سپس «نصب علایم» در فاز تکمیلی در این پروژه است.

چرا تاکنون «ارتباطات» مسیر ریلی اقلید- یزد تکمیل نشده است؟

مجری طرح راه‌آهن اقلید-یزد درباره اینکه چرا تاکنون «ارتباطات» این مسیر ریلی تکمیل نشده است، گفت: تکمیل ارتباطات ایستگاه‌ها باید به طور کامل انجام شود و برای تکمیل ارتباطات ایستگاه‌ها درخواست ۲۵۰ میلیارد تومان اعتبار داشتیم. در سفر رییس جمهوری در ۲۶ آذرماه به استان یزد این رقم تصویب شد، از این مبلغ ۱۲۰ میلیارد تومان پرداخت و ۱۳۰ میلیارد دیگر هنوز پرداخت نشده است.

به گفته منجمی بخشی از شروط و مواردی که راه آهن اعلام کرده انجام شده است. ۹۵ درصد فیبر نوری مسیر متصل و برق رسانی انجام شده است. در تاریخ ۱۲ خردادماه نیز نائب رییس مجلس از پروژه بازدید و درصورت تامین اعتبار تا شهریورماه امسال سیر قطار انجام خواهد شد، ولی به شرطی که اعتبار درخواست شده به صورت کامل پرداخت شود.

وی درباره میزان اعتبار درخواست شده، می‌گوید: این مبلغ بر اساس برآوردی است که در سال گذشته انجام دادیم اما نگرانیم که به دلیل شرایط تورمی ارزش اعتبار تنزیل پیدا کند و قدرت اعتبار با توجه به شرایط تورمی کاهش یابد.

به گزارش ایران اکونومیست، تاکنون در فاز یک بهره‌برداری ۶ هزار میلیارد به ارزش روز برای ساخت این پروژه تخصیص داده شده و قیمت غیر روز این پروژه نیز هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان است.

تکمیل «ارتباطات» و «علایم» در مسیرهای ریلی به چه معناست؟

پروژه راه‌آهن اقلید در گام نخست درگیر عدم نصب « ارتباطات» و نه «علایم» است. علائم به این معنا است که قطار در محور به صورت خودکار و بدون نیاز به سوزن بان و مامور و به صورت هوشمند اعزام شود. اکنون بسیاری از محورهای ریلی که بیش از ۱۵ سال است در تردد قرار دارند مثل راه‌آهن اصفهان- شیراز «علایمی» نیست، اما «ارتباطات» نصب است.

در واقع «ارتباطات» که محل اختلاف شرکت ساخت و راه آهن در این پروژه است به این معنا است که مامور باید بتواند از ایستگاه مبدا با سایر ایستگاه‌ها بدون نیاز به تلفن همراه ارتباط داشته باشد و دفاع مجری طرح از  این تاخیر و افتتاح نیمه کاره این است که برای خرید دستگاههای ارتباطی و رادیویی و نه علایم( هوشمندسازی ایستگاه) نیازمند تخصیص اعتبار هستند.

پرداخت ۱۲۰ میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل«ارتباطات» مسیر ریلی یزد- اقلید

محمد منجمی درباره اینکه چه زمانی ارتباطات این خط ریلی را تکمیل و پروژه را به راه‌آهن تحویل می‌دهد، گفت: برای انجام شروط راه‌آهن نیازمند تخصیص اعتبار هستیم. ۱۳۰ میلیارد دیگر برای خرید تجهیزات تکمیل «ارتباطات» این محور ریلی نیاز داریم. تجهیزات تا حدود ۹۰ درصد تامین شده که شامل دستگاه‌های اس.تی.اچ خرید داخلی است و تنها ۱۰ درصد خرید تجهیزات خارجی است.

به گفته وی برای اینکه «ارتباطات» مورد نظر راه‌آهن را تکمیل کنیم قرار بود ۲۵۰ میلیارد قبل از عید پرداخت شود. امیدواریم بتوانیم پروژه را تکمیل کنیم هر چند که اثر تورمی روی پروژه قابل توجه است و ارزش اعتباردرخواستی نسبت به سال ۱۴۰۰ تفاوت دارد.

۳ درصد باقی مانده پروژه راه آهن یزد- اقلید منتظر تامین اعتبار

به گفته مجری راه‌آهن یزد- اقلید «علایم» در فاز ۲  این پروژه بهره برداری خواهد شد و  تامین اعتبار باید به طور کامل انجام شود. اکنون ۹۸ درصد مسیر تکمیل و تنها ۳ درصد تکمیل فیزیکی طرح باقی مانده است.

به گزارش ایران اکونومیست مسیرهای ریلی بر اساس تناژ بار و مسافر طراحی می‌شود و  مسیر ۲۷۰ کیلومتری راه آهن اقلید- یزد در فاز یک بهره‌برداری با پیش بینی جابجایی یک میلیون مسافر  و ۳ میلیون تن بار در سال طراحی شد که در فاز نهایی به جابجایی ۳ میلیون مسافر و هفت میلیون تن بار افزایش می‌یابد.

لازمه اینکه از فاز یک به فاز نهایی برسیم نیز این است که تعداد خطوط ایستگاه‌های بیشتری را تعین کنیم تا قطار بیشتری اعزام شود. اکنون فاصله ایستگاهها در این مسیر ریلی به طور متوسط ۴۰ کیلومتر است و در فاز نهایی به ۲۰ کیلومتر کاهش می‌یابد و تعداد قطار بیشتری اعزام می‌شود.