خالی‌ترین خزانه متعلق به کدام دولت است؟

آمار رسمی خزانه‌داری کل کشور نشان می‌دهد که دولت‌های پس از انقلاب به میزان ۲۵۲۶۲۳۸۴ میلیارد ریال بودجه در اختیار داشته‌اند. دولت تدبیر و امید اعتقاد دارد خالی‌ترین خزانه ۳۰ سال گذشته به این دولت رسیده است. سخنگوی دولت نیز اعلام کرده دولت حتی برای پرداخت ماهیانه ۳۵۰۰ میلیارد تومان مورد نیاز برای پرداخت یارانه ۴۵ هزار تومانی به ۷۵ میلیون نفر یارانه‌بگیر کشور، مشکل مالی دارد.

کد خبر: ۴۵۶۹۰

تاریخ: ۲۷ آبان ۱۳۹۲ - ۰۸:۲۸

به گزارش ایران اکونومیست, بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که هزینه اداره ۸ سال جنگ تحمیلی ۵۲ میلیارد دلار بوده است. به همین دلیل بخش مهمی از منابع کشور صرف اداره جنگ شده است. سخت‌ترین روز‌های خزانه کل کشور در همین دوره رقم خورده است. مدیران اقتصادی دولت جنگ روایت می‌کنند که یک‌سوم بودجه عمومی کشور در این دوره زمانی صرف اداره جبهه‌ها می‌شده است. این در حالی بود که میزان ورودی منابع مالی به خزانه‌داری کل در کمترین سطح قرار داشت. متوسط درآمد نفتی کشور طی سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ معادل ۱۳.۶ میلیارد دلار بوده است. میزان بودجه عمومی دولت در سال‌های مورد اشاره نیز ۳۲۸ میلیارد تومان بوده است که با توجه به نرخ رسمی دلار هفت تومانی معادل سالی ۴۷ میلیارد دلار می‌شود.

بر این اساس خزانه کل کشور در این دوره زمانی تمرکزش را روی تأمین هزینه‌های جنگ گذاشته بود. در همین دوره کل درآمد نفتی کشور ۲۵.۸ دلار بوده است و میزان فروش نفت در سال‌های جنگ به کمترین میزان خود رسیده بود.

پر‌حاشیه‌ترین سال‌های اقتصاد ایران به دولت هاشمی رفسنجانی مربوط است. دولت او در سال‌های پس از جنگ با خزانه خالی باید کشور جنگ‌زده را اداره می‌کرد. برنامه تعدیل ساختاری قصد داشت در این دوره زمانی شرایطی را برای اداره بهتر کشور مهیا کند. ۱۴۱.۷میلیارد دلار کل درآمد نفتی دولت هاشمی رفسنجانی بود که به خزانه کل کشور واریز شد. میزان فروش نفت در دولت او در قیاس با دولت جنگ بیشتر بود ولی به موازات این جریان هزینه‌های جاری دولت نیز به شدت رشد داشت.

خزانه در دو دولت سیدمحمد خاتمی، دو دوره متفاوت را پشت سر گذاشت. در دولت اول خاتمی به دلیل افت قیمت جهانی نفت، بحران مالی شدیدی گریبانگیر دولت شد. ۴۵۶۸۸۱۸ میلیارد ریال کل بودجه دولت خاتمی بود. دولت اصلاحات بیش از ۱۵۷.۵ میلیارد دلار درآمد نفتی در اختیار داشته است. کل صادرات غیر‌نفتی دولت خاتمی که درآمد آن به حساب خزانه واریز شده، ۳۸.۸ میلیارد دلار بود. در همین دوره زمانی ۱۵۷.۵ میلیارد دلار هم واردات کالا به کشور صورت گرفته است. دولت خاتمی از منابع موجود در خزانه‌داری کل کشور ۱۸۹۲۴۷۷ میلیارد ریال را صرف پروژه‌های عمرانی کرده بود. ۲۳ میلیارد دلار نیز بدهی دولت خاتمی بود. بر این اساس خزانه کل کشور در دوره اصلاحات، دوران نسبتاً باثباتی را تجربه کرد. گزارش دخل و خرج دولت نیز نشان می‌دهد که تنها دو سال ابتدایی را با کسری عظیم منابع مواجه بوده است.

شکوه‌مند‌ترین دوران خزانه‌داری کل کشور طی سال‌های فعالیت دولت نهم و دهم رقم خورده است. در این دوران دلار‌های نفتی خزانه کل کشور را پر کرد اما در نهایت بررسی آمار‌ها نشان می‌دهد دولت با وجود این خزانه قدرتمند راه به جایی نبرد. دولت محمود احمدی‌نژاد به‌ طور متوسط هر ۱۷ روز یک بار، شعار ایجاد رفاه و عدالت اجتماعی را ارائه می‌داد. دولت احمدی‌نژاد نزدیک به چهار برابر دولت خاتمی در هشت سال درآمد نفتی در اختیار داشته است. ۶۲۵ میلیارد دلار درآمد ارزی. در دولت احمدی‌نژاد ۴.۳ برابر دولت خاتمی در هشت سال درآمد صادرات غیر نفتی حاصل شده است. کل واردات دولت نهم و دهم ۱۶۸ میلیارد دلار در مقایسه با ۸۳.۸ میلیارد دلار واردات دولت اصلاحات بوده است. دولت احمدی‌نژاد بیش از ۳ برابر دولت خاتمی واردات کالا داشته است. دولت عدالت ۴۸۷ میلیارد دلار واردات داشته است اما دولت خاتمی تنها ۱۵۷.۵ میلیارد دلار واردات داشته است. دولت احمدی‌نژاد ۴.۲ برابر دولت خاتمی در هشت سال بودجه عمومی دولت را در اختیار داشته است. بودجه عمرانی دولت احمدی‌نژاد ۸۰۴۹۰۲۸ میلیارد ریال و بودجه عمومی دولت اصلاحات ۱۸۹۲۴۷۷ میلیارد ریال بوده است. کل بودجه در اختیار دولت احمدی‌نژاد هم ۲۶۳۱۰۶۰۳ میلیارد ریال بوده است.

در میان دولت‌های پس از انقلاب، خالی‌ترین خزانه به دولت حسن روحانی تعلق دارد. دولت او در اولین سال فعالیتش با کسری ۴۰ درصدی بودجه مواجه است. کل منابع موجود در خزانه دولت حسن روحانی در بهترین حالت ۱۶۰ هزار میلیارد تومان است. در صورتی که مطالبات خارجی به صورت دقیق وصول شود دولت روحانی باز هم با خزانه خالی تا پایان سال باقی می‌ماند. ۴۳ درصد درآمد‌های نفتی در دولت گذشته وصول نشده است. به همین دلیل خزانه کل کشور سخت‌ترین روز‌های خود را سپری می‌کند. دولت برای تأمین منابع مورد نیازش لابی‌های گسترده‌ای را برای تجهیز دوباره خزانه آغاز کرده است.