هشدار دیپلمات کهنه‌کار انگلیسی درباره تبعات وقفه در مذاکرات وین

سفیر پیشین انگلیس در سازمان ملل متحد و نماینده مجلس اعیان درباره عواقب طولانی شدن مذاکرات وین هشدار داد و پیشنهاد کرد که برای خروج از وضع موجود یکی از بازیگران کلیدی در گفت‌ وگوها باید ابتکار عمل را دست بگیرد.

کد خبر: ۴۵۵۴۹۸

تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۷:۲۲

«دیوید هنی» که در سال‌های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۵ سفیر و نماینده دائم انگلیس در سازمان ملل متحد بود روز پنجشنبه در گفت‌ وگو با خبرنگار ایران اکونومیست در لندن به تشریح دیدگاهش پیرامون آخرین وضعیت مذاکرات رفع‌ تحریم‌ها پرداخت.

او با اشاره به وقفه چهار ماهه در گفت‌ وگوها اظهار کرد: در برخی مقاطع از مذاکرات، مهم است که یکی از بازیگران کلیدی یعنی ایران، ایالات متحده و سه کشور اروپایی وارد گفت‌ وگوهای نتیجه‌محور شود به نحوی که بتوان در خصوص تمام مسائل باقی‌مانده توافق کرد.

سفیر پیشین انگلیس با اشاره به افزایش نگرانی‌ها از احتمال شکست گفت‌ وگوها تصریح کرد: این مهم است که تمام طرف‌ها اعتبار مذاکرات را با جمع‌بندی سریع‌تر آن احیا کنند. این مساله به نظرم به نفع همه است.

به گزارش ایران اکونومیست، مذاکرات با هدف رفع تحریم‌ها و از سرگیری اجرای برجام پس از ماه‌ها گفت‌ وگوهای فشرده در وین، به دلیل تعصبات غلط و تعلل در تصمیم‌گیری ایالات متحده آمریکا به یک وضعیت بن‌بست کشیده شده است.

دولت جو بایدن که مدعی رویکرد دیپلماسی در قبال ایران و تلاش برای بازگشت به برجام است، تاکنون گامی در جهت نشان دادن حسن نیت خود برنداشته است. این درحالیست که دستیابی به توافق نهایی در وین، در انتظار تصمیمات سیاسی آمریکا در خصوص چند موضوع باقی‌مانده مهم و کلیدی است.

هنی که عضو ارشد کمیته روابط بین‌الملل مجلس اعیان انگلیس است با اشاره به جلسه دو ماه پیش پارلمان درباره تحولات خاورمیانه گفت که اعضای مشارکت کننده به صورت ادواری در جریان روند مذاکرات وین قرار می‌گیرند. به گفته این دیپلمات اسبق انگلیسی که نخستین ماموریت خارج کشورش در دهه ۶۰ میلادی به سفارت انگلیس در ایران بود، برخی از اعضای مجلس اعیان که به موضوع ایران و مذاکرات علاقه‌مند هستند تحولات را از نزدیک‌ دنبال می‌کنند.

حمایت قوی پارلمان انگلیس برای حصول توافق نهایی در وین

برآورد او از فضای حاکم بر پارلمان این است که «یک حمایت قوی برای ازسرگیری اجرای برجام و بازگرداندن توافق به دوران پیش از ترامپ وجود دارد. به همین خاطر این نگرانی وجود دارد که طولانی شدن وقفه در گفت‌ وگوها ممکن است مانع از سرگیری اجرای توافق شود.»

هنی به تمایل برای ادامه مذاکرات با ایران در خصوص سایر مسائل مورد علاقه غرب اشاره و تصریح کرد که گفت‌ وگو در این خصوص به نتیجه مذاکرات وین و از سرگیری برجام بستگی دارد که در حال حاضر اجرای بخش‌هایی از ‌آن توسط ایران و آمریکا متوقف شده است.

سفیر اسبق انگلیس در پاسخ به پرسشی درباره علت تعلل ایالات متحده برای رفع تحریم‌های ظالمانه علیه ایران و اجرای تعهدات برجامی اینگونه بیان کرد که این مساله مربوط به واشنگتن است و او در مقام نماینده پارلمان انگلیس تمایلی به اظهارنظر در این زمینه ندارد.

از محتوای پاسخ‌های این دیپلمات اسبق انگلیسی مشخص بود که او ضمن طرفداری از توافق هسته‌ای ایران، به شدت تلاش می‌کند که علیه سیاست‌های واشنگتن اظهارنظر منفی ارائه نکند.

هنی بدون اعتراض به خروج یکجانبه دونالد ترامپ از برجام و تداوم سیاست شکست خورده او توسط دولت بایدن اینگونه اظهار کرد که نتیجه سیاست کاخ سفید سبب شده است که ایران «در خصوص تعهدات برجامی مربوط به غنی‌سازی و ذخیره‌سازی اورانیوم و دستگاه‌های نظارتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ملاحظه بخرج دهد.» وی به‌گونه‌ای محفاظه‌کارانه نتیجه‌گیری کرد که اجرای کامل تعهدات ایالات متحده و ایران در راستای اجرای برجام حائز اهمیت است.

مذاکرات رفع تحریم‌ها در حالی دچار وقفه شده است که ایالات متحده به عنوان طرف نقض کننده توافق، حاضر به ارائه تضامین مورد نظر ایران به لحاظ حقوقی، اقتصادی و سیاسی نیست.

در واقع تعلل آمریکا در ارائه تضامین لازم پیرامون نفع ایران از مزایای اقتصادی وعده داده شده در برجام عامل مکث در مذاکرات است؛ اما کارزارهای تبلیغاتی وابسته به ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در ادامه بازی مقصرنمایی تلاش می‌کنند تا مطالبه ایران برای خارج کردن نام سپاه‌ پاسداران انقلاب اسلامی را از فهرست گروه‌های تروریستی آمریکا بزرگنمایی و تنها عامل وقفه در گفت‌ وگوها نشان دهند.

خبرنگار ایران اکونومیست در ادامه مصاحبه با دیوید هنی پرسید: دونالد ترامپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی قرار داد و فراتر از آن دستور ترور سردار قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس را صادر کرد. درحالی که گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد این اقدام را خودسرانه نامیده است، ایران هم نمی‌تواند با اقدامات یکجانبه آمریکا کنار بیاید. اگر شما بخواهید برای تسهیل دست‌یابی به توافق وین به آمریکا توصیه‌ای ارائه دهید، چه پیشنهادی دارید؟

هنی که بنظر پاسخ قانع‌کننده‌ای برای ارائه و تمایلی به اظهار نظر منفی علیه آمریکا نداشت گفت تمایلی ندارد در این زمینه اظهار نظر کند و مساله در حیطه‌ای او به عنوان یک عضو پارلمان انگلیس نیست.

وی گفت: «اطمینان دارم که این موضوع میان مذاکره کننندگان ایرانی، سه کشور اروپایی و ایالات متحده بحث شده اما من تمایلی ندارم که نظرم را در این رابطه مطرح کنم».

ایران بهانه دست مخالفان مذاکرات وین ندهد

مذاکرات وین هفته پیش با قطعنامه پیشنهادی تروئیکا و ایالات متحده آمریکا علیه ایران در شورای حکام ضربه دیگری را متحمل شد. سه کشور اروپایی عضو برجام و آمریکا بر اساس ادعاهای ساختگی رژیم صهیونیستی درباره فعالیت‌های اتمی ایران، پیش‌نویس قطعنامه‌ای را به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه دادند که با ۳۰ رای موافق، دو رای مخالف روسیه و چین و سه رای ممتنع پاکستان، هند و لیبی تصویب شد.

جمهوری اسلامی ایران در واکنش به تصویب این قطعنامه، همکاری‌ها با این سازمان را که فراتر از پادمان بود و تنها بر مبنای حسن نیت صورت می‌گرفت، متوقف کرد.

هنی در پاسخ به این پرسش که آیا پیشنهاد یک قطعنامه شتابزده و سیاسی در مقطع کنونی ضرورت داشت بازهم جانب احتیاط را در پیش گرفت و گفت: به نظر من مهم این است که نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران از سوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی کامل باشد. او که تلاش می‌کرد خود را طرفدار ازسرگیری اجرای برجام نشان دهد مدعی شد؛ ایران باید متوجه باشد که بدون نظارت تکمیلی آژانس احیای برجام رخ نخواهد داد و به نظر من به نفع ایران است که پاسخ‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را بطور کامل بدهد.

این درحالیست که رژیم صهیونیستی از ابتدا با ابزارسازی از قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران را به یک بحران غیرضروری تبدیل کرد و این روزها به شدت تلاش می‌کند تا پرونده بسته‌شدۀ "ابعاد احتمالی نظامی" در سال ٢٠١۵ را به واسطه اطلاعات یا ادعاهای غیرمستند مجدداً مفتوح ‌سازد.

نفتالی بنت نخست وزیر رژیم صهیونیستی که دولتش در آستانه سقوط قرار دارد سه‌شنبه گذشته در نشست خبری مشترک با اورسولا فون‌درلاین رئیس کمیسیون اروپا که به فلسطین اشغالی سفر کرده است، گفت که اقدامات جبرانی ایران در پی تصویب قطعنامه شورای حکام باید به عنوان بیدار باش برای جامعه جهانی تلقی شود. وی در ادامه فرافکنی‌ها خواستار ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد شد.

از نظر هنی که سابقه نمایندگی انگلیس در سازمان ملل متحد را در کارنامه خود دارد تحقق چنین مساله‌ای دور از انتظار است. او در مقام طرفدار توافق هسته‌ای تکرار کرد که ایران باید به نحوی رفتار کند بهانه دست مخالفان این توافق ندهد تا گفت‌ وگوهای وین به نتیجه برسد.

جمهوری اسلامی ایران همواره تاکید کرده است که برای رسیدن به توافقی خوب، قوی و پایدار در وین، در صورتی که طرف‌های غربی واقع‌بین باشند آمادگی دارد.

اما تعلل تصمیم‌گیری‌های سیاسی واشنگتن که منجر به طولانی شدن گفت‌ وگوها شده است صدای تمام طرف‌های مذاکره کننده را بلند کرده است. سخنگوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دو روز پیش در اظهار نظری خاطر نشان کرد که مسائل کمی برای دست‌یابی به توافق نهایی در وین باقی‌مانده اما حل‌ و فصل آن‌ها نیازمند اراده سیاسی است.