شورای آتلانتیک: مسیر ترانزیتی ایران صلح را به خاورمیانه باز می گرداند

تهران – ایرنا– اندیشکده شورای آتلانتیک در گزارشی از احیای مسیر ترانزیتی ایران، با اشاره به استقبال روزافزون کشورهای همجوار از این راه بازرگانی مقرون به صرفه، آن را تسهیل کننده همگرایی های منطقه ای و حل و فصل اختلافات همسایگان دانست.

کد خبر: ۴۵۵۰۵۷

تاریخ: ۲۵ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۳:۵۶

به گزارش ایران اکونومیست، تارنمای پژوهشکده آمریکایی شورای آتلانتیک دیروز (۲۴ خرداد) در گزارشی به موقعیت ترانزیتی ایران در میان کشورهای منطقه پرداخت و با اشاره به گذشت بیش از ۶ ماه از آغاز عبور کامیون های اماراتی به مقصد بنادر ترکیه، نوشت: با تردد این کامیون ها مسیر جدیدی باز شده که بازیگران منطقه ای از آن بسیار استقبال کرده اند. این مسیر می تواند به پیوندهای تجاری انجامیده و در پیشبرد روابط صلح آمیز ایفای نقش کند.

شورای آتلانتیک به نقل از سازمان جهانی حمل و نقل جاده ای نوشت که سفر از شبه جزیره عربستان به کشورهای مدیترانه به گفته تنها ۶ روز به طول می انجامد که این کسری از سفر ۲۱ روزه دریایی از خلیج فارس به دریای مدیترانه از طریق دریای سرخ و کانال سوئز است.

براساس آمار ریاست جمهوری ترکیه، از زمانی که راه تجاری ایران باز شده حدود یک هزار کامیون بین امارات و ترکیه تردد کرده و میلیون ها دلار کالا از قبیل مواد غذایی، اقلام آرایشی، ماشین آلات و قطعات یدکی را جابجا کرده اند. پاکستان نیز از مسیر ایران به ترکیه که زمان سفر دریایی از جنوب آسیا به اروپا را از بیش از ۴۰ روز به کمتر از یک هفته کاهش می دهد، بهره برداری می کند.

علاوه بر این، کشورهای آسیای میانه نیز که از هفته ها تاخیر در بنادر دریای خزر و انسداد مسیر اوراسیا در پی جنگ روسیه علیه اوکراین در هراسند، به بهره برداری از ایران برای صادرات و واردات کالا روی آورده اند.

در ادامه نوشتار این اندیشکده آمده است: از لحاظ بازرگانی بهره برداری از مسیر زمینی ایران معقول است. کمبود جهانی کانتینر هزینه حمل و نقل دریایی را افزایش داده و تهدید تروریسم و دزدی دریایی نیز نرخ بیمه را به شدت بالا برده است. گزینه زمینی که انطباق زیادی با جاده تاریخی ابریشم داشته و آسیا را به اروپا مرتبط می سازد، هزینه های سردسازی و بیمه را در کنار دیگر مسکلات حمل و نقل کاهش می دهد و می تواند کمبودهای زنجیره تامین را بر طرف ساخته و به سود مشاغل و مشتریان در سراسر جهان تمام شود.

امکان بهره برداری از گزینه های زمینی دیگر به جز ایران در حال حاضر اندک است چرا که عراق حمل و نقل ترانزیتی درون مرزهایش را ممنوع ساخته و مناطق عمده ای از سوریه نیز به علت درگیری نظامی بی ثبات است.

به گفته مقام های ترکیه ای، در چند ماه آخر سال ۲۰۲۱میلادی حدود ۳۰۰ کامیون از این مسیر تردد کردند و این رقم در ۵ ماه نخست امسال از ۷۰۰ مورد فراتر رفته است.

مراودات اقتصادی بیشتر با ایران در کنار رونق دادن به مشاغل می تواند تلاش های جاری آمریکا برای منزوی ساختن تهران را نیز تضعیف کند. بخش هایی از بندرعباس تحت تحریم های آمریکا قرار دارد؛ با این حال شواهدی وجود دارد که دستکم در این مورد کشورهای منطقه ترجیح می دهند که خواسته های آمریکا را نادیده بگیرند.

دو منبع آگاه به نویسنده اعلام کردند که مسیر تجاری ایران آن چنان جذاب است که در میان محرک های رایزنی های منطقه ای اخیر قرار دارد. اندکی پس از برقراری این مسیر ترانزیتی، محمد بن زاید حاکم امارات در نوامبر ۲۰۲۱ به ترکیه رفت و با رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری آن کشور دیدار کرد. سران دو کشور اختلاف های دیرینه بر سر سوریه و لیبی و عقاید متناقض خود در مورد خاورمیانه را کنار گذاشته و توافق های تجاری و سرمایه گذاری را رایزنی کردند.

سلیم کورو اقتصاددان ترکیه ای گفت که مسیر ایران از جمله عواملی بود که اردوغان را ترغیب کرد تا دغدغه های گذشته را کنار گذاشته و با سفر به عربستان با مقام های سعودی دیدار کند. تعدادی از منابع مطلع نیز اعلام کرده اند که مسیر ترانزیتی فوق از جمله عوامل تسهیل کننده در مذاکرات ایران و عربستان در عراق بود.

اکنون دولت عراق با تشخیص ظرفیت حمل و نقل جاده ای در نظر دارد تا قلمرو خود را بر روی وسایل نقلیه در حال ترانزیت باز کند.