تأمین‌ اجتماعی؛ از رفع مشکلات نسخه الکترونیک تا بیمه فراگیر خانواده ایرانی

سازمان تامین اجتماعی به عنوان نهاد بیمه‌گر اصلی کشور، در دولت سیزدهم با تکمیل برخی طرح‌ها نظیر پروژه نسخه الکترونیک و بسط بیمه‌های اجتماعی، سهولت دسترسی به خدمات عمومی را افزایش و جمعیت مغفول مانده زنان خانه‌دار و دانشجویان را هم زیر چتر حمایتی قرار داد.

کد خبر: ۴۵۵۰۴۶

تاریخ: ۲۵ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۳:۴۹

به گزارش ایران اکونومیست، سازمان ‌تأمین‌ اجتماعی که به عنوان یک نهاد بین نسلی، با هویت اجتماعی، اقتصادی موظف به پوشش کارگران مزد و حقوق‌بگیر (به‌صورت اجباری) و سایر صاحبان حرف و مشاغل آزاد (به‌صورت اختیاری) است، امروز به عنوان حلقه اصلی بیمه اجتماعی و بازنشستگی بیش از ۵۰ درصد جمعیت کشور را تحت پوشش قرار داده است.

یک نهاد حمایتی که با توزیع عادلانه ثروت درصدد تحقق عدالت اجتماعی بوده و به دلیل تاثر از تحولات کلان اقتصادی و اجتماعی، با عملکرد بهینه دولتمردان می‌تواند نقشی حیاتی در حمایت از اقشار تحت پوشش و در کل توسعه پایدار داشته باشد.

سازمانی که در دولت مردمی سیزدهم، با عنایت و تاکید بر اقشار محروم و گروه‌های نیازمند، بیمه‌های اجتماعی، خدمات درمانی و افزایش مستمری‌ها را مورد توجه قرار داد و با تکمیل برخی طرح‌ها و برنامه‌ها، سهولت دسترسی به برخی خدمات عمومی را افزایش داد.

یکی از مهمترین طرح‌ها؛ که در راستای اجرای تکالیف قانونی سازمان بیمه سلامت و مصوبات نهاد قانون‌گذاری کشور به سرانجام رسید و به عنوان یک پروژه تحولی، در کنترل هزینه‌ها و همچنین جلوگیری از شکل‌گیری تعارض منافع موثر بود، پروژه نسخه الکترونیک است.

استقرار نسخه الکترونیک با حذف کاغذ سبب کاهش برخی از هزینه‌های سازمانی شده و با کاهش آمد و شدها به ویژه در کلان‌شهرها، از آلودگی هوا، ازدحام جمعیت و... نیز جلوگیری خواهد کرد.

به اعتقاد برخی از صاحبنظران همچنین اعتبارات ناشی از کاهش هزینه‌ها در این طرح، در زمینه خدمات عمومی هزینه شده و می‌تواند به عنوان یک الگو مورد توجه تمامی دستگاه‌ها قرار بگیرد.

طرحی که به گفته سعید کریمی، معاون درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تا پایان ۱۴۰۱ به طور کامل اجرایی خواهد شد.

بیمه فراگیر خانواده ایرانی و حمایت از دانشجویان و زنان خانه‌دار

بیمه فراگیر خانواده ایرانی که اقشار مختلف جامعه اعم از دانشجویان و زنان خانه‌دار را تحت پوشش قرار داده و استفاده از امکانات درمانی، بیمه بیکاری، بازنشستگی و از کارافتادگی را برای این جمعیت مغفول مانده فراهم کرد نیز از مهمترین برنامه‌های این سازمان در دولت سیزدهم به شمار می‌رود.

در قالب این طرح، شخص تحت کفالت پدر، مادر و همسر (در صورتی که خود دفترچه بیمه داشته باشد) و سهمی از بازنشستگی یا مستمری دریافت کند، می‌تواند همزمان خود را بیمه و از خدمات تامین اجتماعی در آینده و همچنین دوران بازنشستگی استفاده کند.

این بیمه در سه نرخ ۱۲ درصد، ۱۴ درصد و ۱۸ درصد به ترتیب با مبلغ ۳۱۸ هزار تومان، ۳۷۲ و ۴۷۸ هزار تومان ارائه می‌شود و به منظور برخورداری از خدمات درمانی مستلزم پرداخت ۷۱ هزار و ۶۰۰ تومان جهت استحقاق درمان خواهد بود.

تمامی خدمات مربوط به ثبت‌نام بیمه خانواده ایرانی هم به صورت غیرحضوری انجام شده و نیازی به مراجعه حضوری متقاضیان به شعب و کارگزاری‌های تأمین اجتماعی نخواهد بود.

افزایش مرخصی زایمان در راستای حمایت از فرزندآوری

یکی دیگر از مهمترین اقدامات این سازمان بیمه‌گر اجتماعی که در راستای توجه به ماده ۱۷ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در این دولت به سرانجام رسید، افزایش مدت زمان مرخصی زایمان با پرداخت کامل حقوق از ۶ ماه به ۹ ماه بود.

همچنین ۱۲ ماه مرخصی برای فرزندان ۲ قلو در خانواده پیش‌بینی شده است. براساس این طرح، شیفت شب نیز برای مادران شاغل در صورت صلاحدید خود تغییر یافته و متقاضیان می‌توانند تک شیفت (روزانه) مشغول به کار شوند؛ علاوه بر این حداقل چهار ماه "دورکاری" به مادران باردار (در صورتی که شغل مربوطه ظرفیت دورکاری را داشته باشد) و کاهش یک سال از مجموع خدمت بازنشستگی به ازای تولد هر فرزند مدنظر قرار گرفته است.

حمایت از زوجین نابارور

از نخستین مصوبه‌های دولت سیزدهم در راستای حمایت از خانواده و فرزندآوری همچنین باید به تصویب شیوه اجرای قانون بیمه ناباروری و تحت پوشش بیمه‌های پایه قرار گرفتن خدمات نازایی و ناباروری اشاره کرد.

خدمات ناباروری بر اساس مصوبه هیات وزیران از دوم شهریور ۱۴۰۰ بر پایه دستور العمل خرید راهبردی مربوطه در تعهدات سازمان تامین اجتماعی قرار گرفت و بر این اساس، ٩٠ درصد از هزینه‌های درمان ناباروری در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی دولتی براساس تعرفه عمومی غیردولتی پرداخت خواهد شد.

پوشش هزینه‌های زایمان و درمان ناباروری مردان و زنان در بند ۳ سیاست‌های کلی جمعیت ابلاغی رهبر معظم انقلاب در سال ۱۳۹۳ نیز مورد تأکید قرار گرفته و در قانون برنامه ششم توسعه تمهیدات لازم اعم از ارائه تسهیلات جهت افزایش سلامت ازدواج و درمان ناباروری در قالب بودجه سنواتی تکلیف شده است.

بر اساس این دستورالعمل، تمامی زنان زیر ۴۵ سال که یک سال پس از تصمیم به فرزندآوری، باردار نشده باشند، می‌توانند از خدمات درمانی این حوزه استفاده کنند. این خدمات هر دو تا سه سال قابل تمدید بوده و اقدامات مربوط به لقاح مصنوعی داخل و خارج رحم را نیز پوشش می‌دهد.

انجام سفرهای استانی با تأکید بر اولویت مناطق محروم

سفرهای استانی مدیران سازمان تأمین اجتماعی به منظور ارتباط نزدیک و مستمر با جامعه تحت پوشش هم که با هدف ارتقاء خدمات (متناسب با وضعیت) توسعه سرمایه‌گذاری و رفع مشکلات موجود انجام و در حقیقت با الگوبرداری از سفرهای استانی ریاست‌جمهوری اتفاق افتاد؛ می‌تواند به عنوان گامی در راستای مرتفع کردن معضلات منطقه‌ای نام برده شود.

افزایش سرمایه شستا در بورس و واریز سود به حساب سهام‌داران

اما افزایش سرمایه ۱۱۷۲ درصدی شستا از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها نیز از دیگر اقدامات حائز اهمیت این سازمان در دوران مدیریتی دولت سیزدهم بود؛ که توانست واریز سود سالیانه شستا توسط سامانه سجام به حساب سهام‌داران را به دنبال داشته باشد.

میزان سرمایه شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها پس از اخذ مجوز از سازمان بورس اوراق بهادار افزایش یافت. بر این اساس، با توجه به پیش‌بینی واریز سود سالیانه به حساب صاحبان سهام حقیقی از طریق سجام یا دعوت از سهام‌داران به بانک برای دریافت سود، با تأکید مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی واریز سود به حساب اشخاص در دستور کار قرار گرفت.

مطابق با گزارش حسابرسی مستقل و بازرسی قانونی انجام شده توسط سازمان حسابرسی و همچنین صورت‌های تأیید شده سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۰ سود خالص شستا ۳۱ هزار و ۱۴۸ میلیارد تومان و سود پایه هر سهم ۲۱۹۹ ریال است.

افزایش مهلت پرداخت حق بیمه تا ساماندهی مشوق‌های بیمه‌ای

در این دوران همچنین افزایش مهلت پرداخت حق بیمه؛ بیمه‌شدگان با ماهیت اختیاری، اخذ تمهید و اصدار دستور با هدف حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست، اخذ تمهید و اصدار پرداخت کمک بارداری به صورت ماهیانه، استرداد ۲ درصد درمان مستمری‌بگیران جانباز ۱۴۰۰، عملیاتی کردن فرایند صدور حکم بازنشستگی همسران و فرزندان شهدای شاغل در دستگاه‌های مشمول بند (ب) ماده (۲) قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، افزایش سهم مساعدت سازمان در حق بیمه تکمیلی مستمری بگیران به میزان ۵۰ درصد و اعطای مجوز تقسیط مجدد بدهی تبدیل به حال شده کارفرمایان مدیون را باید از دیگر اقدامات حمایتی تامین اجتماعی در دوران دولت انقلابی نام برد.

افزایش ۱۵۸ درصد میانگین هزینه پرداختی مستمری ۱۴۰۰ و ساماندهی و توزیع هدفمند مشوق‌های بیمه‌ای در سطح واحدهای اقتصادی از طریق اجرای برخی سیاست‌ها اعم از پذیرش رانندگان جدیدالورود از طریق جایگزینی با افراد خارج شده از ناوگان حمل و نقل، هماهنگی با واحد اصناف و بازرگانان ایران به منظور ایجاد تعامل وب سرویس جهت شناسایی کارگران واقعی ساختمانی و پذیرش ۳۸،۸۷۹ نفر از کارگران، اعمال اصلاحات لازم با هدف جلوگیری از ایجاد سوابق غیر واقعی و ایجاد بدهی واهی برای کارفرمایان و استقرار سیستم مدیریت و نگهداشت تجهیزات پزشکی (CMMS) به صورت واحد در کلیه مراکز درمانی ملکی نیز در راستای حمایت از جمعیت تحت پوشش این سازمان و در دوران دولت مردمی سیزدهم رقم خورد.

اجرای برنامه‌های عملیاتی مربوط به تجهیزات پزشکی High Tech، تجهیزات پزشکی تصویربرداری (ارتقای دستگاه‌های رادیولوژی آنالوگ به دیجیتال) و آمبولانس‌های مراکز درمانی تابعه، استقرار برنامه نظام ارجاع داخلی و تشکیل پرونده جهت بیماری‌های مزمن، راه‌اندازی کلینیک دیابت و فشار خون در مراکز واجد شرایط، ارزیابی ادواری بیمارستان‌ها در راستای استاندارد اعتباربخشی، انجام اقدامات مرتبط با ارتقای سلامت محیط کارکنان، بهینه‌سازی ساختارهای تأمین خدمات درمانی مبتنی بر نیازهای واقعی افراد تحت پوشش بیمه درمان، ادامه طرح ارتقای هتلینگ در مراکز ملکی سازمان، ادامه برنامه عملیاتی استانداردسازی بخش اورژانس بیمارستان‌ها بارویکرد استانداردسازی فضا، تجهیزات و فرایند در اورژانس‌های مراکز بستری منتخب، استقرار  PACS در مراکز تصویربرداری و برقراری ارتباط همزمان درگاه معاونت درمان و نسخه الکترونیک، ساماندهی فرآیند تشکیل پرونده الکترونیکی بیماران پروندهای بدون نیاز به مراجعه حضوری به مدیریت درمان استان، تدوین نقشه راه سلامت الکترونیک سازمان تامین اجتماعی ۱۴۰۴ نیز از اقداماتی است که به منظور ارتقای خدمات درمانی در این دولت مورد تاکید و توجه واقع شد.

در دولت سید ابراهیم رئیسی همچنین برخی از تعاملات با هدف سهولت دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی بیمه‌شدگان نظیر تعامل با مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در راستای یکسان‌سازی کدینگ سامانه‌های سلامت الکترونیک سازمان تامین اجتماعی، ارتباط مکانیزه سیستم خدمات غیرحضوری سازمان به سامانه کمیسیون‌های پزشکی بدوی و تجدیدنظر (ارتباط سیستم ES با Mc)، ارتباط مکانیزه سیستم تعهدات کوتاه‌مدت شعب با سامانه پزشکان معتمد و شوراهای پزشکی، (ارتباط سیستم STP با ES , MC)، ارایه خدمات غیرحضوری به متقاضیان بیمه‌های خاص و ارتباط سه گانه مکانیزه سیستم ES با MC و با سیستم (به صورت آزمایشی در استان زنجان) و برقراری ارتباطات مکانیزه و تبادل برخط اطلاعات بین سیستم کمیسیون و سیستم در دستور کار قرار گرفت.

پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه با هدف حمایت از ازدواج و اشتغال‌

پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و تهیه جهیزیه: بالغ بر ۴۳ هزار میلیارد ریال، اشتغال‌زایی: بالغ بر ۶ هزار میلیارد ریال، بازنشستگان تامین اجتماعی: بالغ بر ۱۸ هزار میلیارد ریال و پرداخت تسهیلات حمایت از تولید در بخش‌های مختلف اقتصادی (بازرگانی، کشاورزی، صنعت، مسکن، خدمات صادرات و سایر بخش‌ها) به مبلغ ۸۷۵ هزار و ۴۱۲ میلیارد ریال نیز از دیگر منابع هزینه‌شده در این دوران است که با هدف حمایت از جمعیت بازنشسته و ازدواج و اشتغال جوانان انجام شد.

اجرای طرح گفتمان مردمی تامین در قالب تشکیل ۴ گروه مجازی اجتماعی با عناوین "گفتمان مردمی تامین با کارفرمایان وپیمانکاران"، گفتمان مردمی تأمین با بیمه شدگان"، "گفتمان مردمی تأمین با بازنشستگان ومستمری بگیران"که با عضویت رؤسا و اعضای هیات‌مدیره تشکل‌های کارگری، کارفرمایی و بازنشستگی کشور و مدیران کل بیمه‌ای و درمانی استان‌ها، معاونان و مدیران ستادی تامین ایجاد و فعالیت می‌کنند را می‌توان از دیگر گام‌های مهم در این دوره به همت معاونت فرهنگی، اجتماعی و امور استان‌های این سازمان بیمه‌گر و عمومی برشمرد.

سازمان تأمین اجتماعی که در افق برنامه سال۱۴۰۴ سازمانی پایدار، با فرایندهای هوشمند ارائه خدمات کیفی به گروه‌های تحت پوشش است، به طور حتم با توجه دولت مردمی سیزدهم به وضعیت معیشت به ویژه اقشار آسیب‌پذیر می‌تواند بهره‌مندی آحاد جامعه از خدمات بهداشتی، درمانی، بیمه‌های اجتماعی و... را به عنوان یک حق همگانی جامه عمل بپوشاند.