میراثی کهن در خطر آتش

ذینفعان متعدد، کلاف ایمنی بازار بزرگ اصفهان را پیچیده‌تر کرده است

گروه استان‌ها- ایمنی بازار اصفهان قصه پرغصه‌ای است که هنوز بعد از تدوین برنامه به نتیجه نرسیده است. با اینکه اقداماتی مانند تملک مغازه برای احداث پایگاه آتش‌نشانی و احداث دو پست برق در بازار صورت گرفته است، اما همچنان نگرانی‌هایی وجود دارد.

کد خبر: ۴۵۳۹۶۵

تاریخ: ۲۴ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۵۲

به گزارش ایران اکونومیست از اصفهان، ایمنی بازار اصفهان، موضوعی جدی است که ادارات و نهادهای مختلفی چون میراث فرهنگی، گردشگری، شهرداری، سازمان اوقاف، اتاق بازرگانی، بازرسی اصناف، اداره برق، سازمان آتش‌نشانی در کنار کسبه و انجمن اسلامی بازار باید مشارکت داشته باشند و هرکدام سهم مشخصی در این حوزه دارند، اما این گستردگی ذینفعان بازار بزرگ اصفهان است که باعث شده در سنوات گذشته با وجود برگزاری جلسات متعدد و تلاش‌های دوره‌ای، ایمنی بازار به شکل موثر محقق نشود و همچنان نگرانی‌ها در خصوص وقوع حادثه احتمالی و عواقب آن برای صنوف و میراث تاریخی شهر برقرار باشد.

به گفته مسئولان حتی معدود طرح‌های آزمایشی عملیات امدادی در بازار هم به نتیجه نرسیده است. محدودیت دسترسی به کاروانسراها و تیمچه‌های میانی بازار بزرگ اصفهان، از طرفی به علت کم‌عرض بودن معابر و بسته بودن درب‌ها و ورودی‌ها بدون متولی مشخص و پیش‌بینی مواقع بحران از طرف دیگر باعث ‌می‌شود تا کسب و کار 12 هزار واحد صنفی در معرض خطر قرار بگیرد.

به گفته مدیرکل پیشگیری و رفع تخلفات شهری شهرداری اصفهان، بازار مانند بمبی است که آماده انفجار است. در واحدهای طلاسازی نیز به دلیل استفاده از مواد شیمیایی و کپسول گاز این معضل وجود دارد.

تجربه ناموفق در انتقال صنف زرگرها به شهرکی ویژه در خیابان امام خمینی(ره) یکی از اقداماتی بوده که در راستای کاهش خطر انفجار در بازار و انتقال صنوف پرخطر قرار بود، صورت گیرد که به علت عدم تأمین نظر صاحبان این صنف مسکوت باقی ماند. به همراهی صنوف بازار و مدیریت هدفمند و ویژه شهرداری، لازم است همکاری سازمان اوقاف و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را هم به عنوان مالکان حقوقی بازار اضافه کرد.

70 درصد‌ آتش‌سوزی‌ها بر اثر سیم‌کشی‌های فرسوده

سیم‌کشی‌های فرسوده برق در بازار بزرگ اصفهان که بنا بر آمار در 70 درصد آتش‌سوزی‌ها، علت اصلی سوانح است، در کنار دسترسی به فوریت‌های امدادی و آزادسازی معابر بازار موضوع بسیار مهمی است که اداره برق منطقه‌ای اصفهان، با احداث پست‌های جدید برق در سرای ملک‌التجار، مخلص و گلشن در آن ورود کرده، اما شبکه تار عنکبوتی برق در محور بازار، مسئله‌ای است که هنوز می‌تواند خطر‌ساز باشد.

مدیر برق منطقه‌ای مرکزی اصفهان می‌گوید تا قبل از کنتور، مسئولیت با شبکه توزیع است و بعد از کنتور و شبکه به اصطلاح تار عنکبوتی مربوط به خود اصناف است که ما وظیفه انذار و اخطار داریم و اجرا با سازمان‌ آتش‌نشانی است.

عباسعلی عباسی، دبیر انجمن اسلامی اصناف و بازار اصفهان در این خصوص، به نمایندگی از بازاریان پیشنهادی را مطرح کرد و گفت: تیمی از بازرسی اصناف و مأموری از برق منطقه‌ای مرکزی از صنوف مختلف که برق آن‌ها خطرساز است، بازدید کند و 20 روز فرصت اصلاح دهد.

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان هم از عدم مراقبت بازاریان از تجهیزات اطفا حریق در محور بازار گلایه می‌کند.

اما تعامل بازاریان و سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان به این سادگی محقق نمی‌شود و سال‌هاست که طرفین برای هر اقدام موثری توپ را در میدان دیگری می‌اندازد.

آتش‌نشانی برای استعلام و مجوز ایمنی صنوف بازار هیچ هزینه‌ای دریافت نمی‌کند

ابراهیم مطلبی مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان با بیان اینکه آتش‌نشانی برای استعلام و مجوز ایمنی صنوف بازار هیچ هزینه‌ای دریافت نمی‌کند، اظهار داشت: مراجعه خود کسبه به جای بازرسی‌های تیمی با بازرسی اصناف موثرتر است. سازمان آتش‌نشانی برابر وظیفه ذاتی خود که نجات جان و مال انسان‌ها است و بحث ایمنی شهر را مدیریت می‌کند، خدمات زیادی در بحث ایمنی ارائه می‌دهد. یکی از دغدغه‌های ما در این سازمان، دغدغه بازار است که قدمت تاریخی دارد و حساسیت‌های لازم در موضوع ایمنی در بازار نیست.

مطلبی افزود: با جلسات متعددی که با انجمن اسلامی اصناف و اتحادیه‌ها تشکیل دادیم و دغدغه اصناف را بررسی و اعلام کردیم هر استعلامی از سازمان آتش‌نشانی بشود، حاضر هستیم به صورت رایگان آن را انجام دهیم؛ باوجود اینکه شرح خدماتی داریم که مصوبه شورای شهر دارد و می‌توانیم هزینه دریافت کنیم اما چون متوجه شدیم این هزینه حساسیت ایجاد کرده از آن گذشتیم.

وی با انتقاد از بروکراسی اداری بیان کرد: بروکراسی اداری برای این به طول می‌انجامد که فرد حاضر نیست، کاری که برای ایمن‌سازی مغازه‌اش تکلیف شده به سرانجام برساند. اگر در بازدید از مغازه‌ای موارد ایمنی که قبلا تذکر دادیم را رعایت کرده باشد، سریع به استعلام جواب می‌دهیم و به دنبال بقیه مراحل می‌رود. می‌توانیم سازوکار آن را به‌گونه‌ای فراهم کنیم که به صورت الکترونیکی تقاضا دهد، بازدید آتش‌نشانی از مغازه صورت گیرد و این کار را به سرانجام برسانیم.

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان تصریح کرد: ما دنبال کسب درآمد نیستیم بلکه به دنبال رعایت موارد ایمنی در بازار هستیم تا شاهد تکرار آتش‌سوزی‌های گذشته نباشیم. در شش ماه گذشته 8 حریق بزرگ در بازار اصفهان و مغازه‌های مختلف داشتیم که همکاران با حضور به موقع آن را خاموش کردند.

وی ادامه داد: اگر آتش‌سوزی دیر اطلاع‌رسانی شود یا اگر در نیمه‌های شب در راسته بازار شکل بگیرد، قطعا اطلاع‌رسانی دیرتر انجام می‌شود و شاهد حریقی مانند حریق بازار تبریز خواهیم بود. تکلیفی شد که سه پایگاه در بازار اصفهان ایجاد شود و ما سه نقطه را معرفی کردیم. شهرداری اصفهان نیز برابر تکلیفی که انجام شده بود، سه مغازه را تعیین و مصوبه ماده 5 را اخذ کردند. ابتدای خرداد ماه امسال مصوبه تملک سه پایگاه برای استقرار تجهیزات آتش‌نشانی به شهرداری منطقه 3 اعلام شد و این شهرداری مکلف است این سه محل را در اختیار آتش‌نشانی قرار دهد.

مطلبی گفت: طی زمانی که بازار باز است، از این امکانات و تجهیزات استفاده می‌کنیم تا در صورت حریق احتمالی از آن استفاده کنیم. وقتی بازار بسته است، ایستگاه ما نیز طبیعتا بسته است و فقط تجهیزات قرار می‌گیرد. دغدغه ما نیز برای زمانی است که بازار بسته باشد؛ وقتی به سمت 'خود ایمنی' مغازه‌ها برویم، دیگر دغدغه زمان بسته بودن بازار وجود ندارد.

بازار اصفهان مجهز به لوله‌کشی خشک و تر تجهیزات آتش‌نشانی می‌شود

وی با اشاره به اینکه خود بازاریان باید دغدغه ایمنی بازار را داشته باشند، خاطرنشان کرد: با این وضعیت اقتصادی خود صاحبان کسبه باید نگران ایمنی بازار باشند. متأسفانه قانون برای کسبه الزام‌آور نیست و وضعیت بازار به این شکل است.

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان با بیان اینکه کارهای خوبی انجام شده، اظهار داشت: مصوبه‌ای داشتیم که موافقت شورای شهر و شهرداری اصفهان را دریافت کردیم و اکنون یک کیلومتر بازار مجهز به سیستم لوله‌کشی خشک و تر برای بحث آتش‌نشانی در حال انجام است که شهرداری و سازمان نوسازی و بهسازی مکلف به انجام این طرح شده است. همچنین جعبه‌های F قرار است نصب شود که سر جمع هزینه‌ای بالغ بر 10 میلیارد تومان هزینه خواهد داشت.

وی با بیان اینکه بیشترین علت حریق بازار نایمن بودن برق صنوف است، بیان کرد: هر واحد صنفی برای اینکه حداقل‌های ایمنی را فراهم آورد، کلیدRCCB  را که برای جلوگیری از نشر جریان است، سر راه کنتور نصب کند. اصلاح سیم‌کشی داخل مغازه و نصب کپسول آتش‌نشانی را نیز انجام دهد که سرجمع این هزینه‌ها برای مغازه به 3 میلیون تومان می‌رسد. اگر این مغازه بحث نشت جریان برق داشت و یا اتصالی برق داشت، طعمه حریق نشود. عمده بازاریان در بحث خرازی و پوشاک فعالیت دارند که بار حریق بالایی دارد و با یک جرقه طعمه حریق می‌شود، اما با این سه اقدام حداقل‌های ایمنی یک واحد تامین می‌شود.

فعالیت 12 هزار کسبه با پروانه کسب در اصفهان

دبیر انجمن اسلامی اصناف و بازار اصفهان نیز در این خصوص با بیان اینکه حدود 12 هزار کسبه با پروانه کسب در بازار و محدوده آن مشغول فعالیت هستند، اظهار داشت: مشکل بازار به سادگی قابل حل شدن است.

عباسعلی عباسی ادامه داد: به گونه‌ای که تیمی از آتش‌نشانی و بازرسی اصناف بازدیدی تک به تک از مغازه‌‌ها انجام دهند و با فرصت 20 روزه تا یک ماه به صنوف، اخطار رفع خطر دهند. در صورت عدم اقدام با دستور قضائی اقدام به پلمب واحد کنند.

وی در خصوص رفع سد معبر و عبور و مرور خودروهای امدادی افزود: در این مورد نیز مأموران رفع تخلف با دیگر نمایندگان دستگاه‌ها به صاحبان کسبه اخطار و مهلت قانونی ارائه دهند تا نسبت به رفع سد معبر اقدام کنند.

بازار اصفهان بحث‌های اوقاف و میراثی دارد

مدیرکل پیشگیری و رفع تخلفات شهری شهرداری اصفهان با بیان اینکه معابر بازار به خاطر شرایط تاریخی به همان سبک قدیم حفظ شده، اظهار داشت: بازار اصفهان بحث‌های اوقاف و میراثی دارد و بسیاری از موارد شهرداری به لحاظ تملک نمی‌تواند، ورود پیدا کند.

روح‌الله ابوطالبی افزود: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اصفهان به عنوان یکی از متولیان امر این قصه باید همراهی کند. هر کاری را قرار باشد برای مردم در بازار اصفهان انجام دهیم، طبق دستور مدیریت شهری و شهردار اصفهان دریغ نخواهیم کرد و تا آخر خط پیگیر هستیم.

وی در خصوص مشکلات آزادسازی بازار بیان کرد: برق منطقه مرکزی که در نظر داشت در سراها که بحث میراثی نداشت، برای ایجاد پست برق ورود کند و حتی با تأمین هزینه تملک کند، کسبه همکاری نکردند؛ حتی سازمان اوقاف و انجمن اسلامی صنوف نتوانست آن‌ها را قانع کند. در نهایت با دستور قضائی ورود پیدا کردند تا دو پست برق احداث کردند. باید با این شرایط ایمنی آن را تامین کنیم.

مدیرکل پیشگیری و رفع تخلفات شهری شهرداری اصفهان ادامه داد: اولین راهکار این است که بازاریان و کسبه خود به ایمنی مغازه‌ها بپردازند. مباحثی هم به صورت ایجاد ایمنی و احداث تجهیزات است که شهرداری اکنون پای کار است.

وی با اشاره به دیگر راهکار ایمن‌سازی بازار بیان کرد: رفع سد معبر در بازار نیز موضوع مهمی است که بسیاری از کسبه خارج از محدوده مغازه، ویترین قرار دادند. ما چندین بار با حکم قضائی برای سد معبر اقدام کردیم اما نمی‌خواهیم اقدامی به زور انجام دهیم. پس باید کسبه هم کمک و سد معبر را حل کنند. اگر می‌خواهیم در بازار اصفهان کاری کنیم، تمام دستگاه‌های اجرایی هم دل و با حمایت هم پای کار بیایند. اگر تمام دستگاه‌ها و کسبه حمایت و همکاری کنند، به راحتی می‌توان مشکلات سد معبر را حل کرد.

163