شرایط اهدای خون چیست و چگونه اهداکننده مستمر شویم؟

مدیرکل انتقال خون استان تهران ضمن اشاره به کمبود مراکز خون‌گیری و نیروی انسانی در استان، در عین حال شرایط اهدای خون و وضعیت اهدای خون در زنان و مردان را تشریح کرد.

کد خبر: ۴۵۳۷۸۳

تاریخ: ۲۴ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۶:۰۷

دکتر مهدی‌زاده در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، با اشاره به فرا رسیدن روز جهانی اهداکنندگان خون، گفت: امروز ۲۴ تیر ماه مصادف با ۱۴ ژوئن، روز جهانی اهداکنندگان خون است. نزدیک به دو دهه است که هر ساله در این روز در کل دنیا از جمله ایران مراسم جشنی جهت تقدیر از اهداکنندگان مستمر خون که با اهدای بخشی از وجودشان باعث نجات جان بیماران می‌شوند، برگزار می‌شود. البته طی دو سالی که درگیر کرونا بودیم، وقفه‌ای در این مراسم ایجاد شد، امسال در کشور با توجه به اینکه کرونا تا حد زیادی تحت کنترل درآمده، مراسم جشنی برگزار خواهد شد.

اهدای خون نشانه همبستگی

وی افزود: شعار امسال روز جهانی اهداکنندگان خون "اهدای خون نشانه‌ای از همبستگی؛ برای نجات جان بیماران به ما بپیوندید" است. این شعار نشان از همبستگی انسان‌ها در اهدای خون فارغ از قومیت، مذهب و ... است. در کشور ما این شعار نمود خوبی دارد و نشان می‌دهد که قومیت‌ها و مذاهب مختلف در کشور با همبستگی و همدلی برای اهدای خون مراجعه کرده و با اهدای خون خودشان باعث نجات جان بیماران می‌شوند. امسال هم یکی از برنامه‌های ما ایجاد همین همبستگی است تا افراد از قومیت‌ها و مذاهب مختلف برای اهدای خون مراجعه کنند و امیدواریم بتوانیم در حوزه اهدای خون این همبستگی را ایجاد کنیم و شاهد حضور همه مردم برای اهدای خون باشیم.

میزان اهداکنندگان مستمر خون در تهران

وی با بیان اینکه حدود ۵۰ درصد اهداکنندگان ما در استان تهران اهداکننده مستمر خون هستند، گفت: امروز در اداره کل انتقال خون استان تهران جشنی برای تقدیر از ۱۶۰ نفر از اهداکنندگان مستمر خون که نماینده اهداکنندگان خون مستمر هستند، برگزار می‌شود. بنابراین از بیشترین اهدای خون یا بیشترین اهدای پلاکت، بیشترین اهداکننده در بانوان، جوان‌ترین اهداکننده خون، اهداکنندگان مستمر بازنشسته و... تقدیر می‌کنیم. همچنین امسال برای اولین بار از خانواده‌های اهداکنندگان مستمری که فوت کرده‌اند نیز تقدیر می‌شود.

اهدای ۳۲۵ هزار واحد خون در استان تهران طی سال گذشته

مهدی‌زاده ادامه داد: در سال گذشته حدود ۳۲۵ هزار واحد خون در استان تهران اهدا شد که ۵۰ درصد از آن‌ از سوی اهداکنندگان مستمر خون اهدا شده است.

چگونه اهداکننده مستمر شویم؟

وی درباره شرایط اهداکنندگان خون، گفت: شرایط اهدای خون مشخص است که شامل سن بالای ۱۸ سال، ‌سن زیر ۶۵ سال، ‌داشتن حداقل ۵۰ کیلوگرم وزن و برخورداری از سلامت کامل است. حال فردی که سالانه دوبار اهدای خون را انجام دهد، به اهداکننده مستمر تبدیل می‌شود. در عین حال مردان سالی چهار بار و زنان در سال سه بار می‌توانند بدون هیچ مشکلی اهدای خون انجام دهند.

اهدای خون تهران در سالی که گذشت...

مدیرکل انتقال خون استان تهران گفت: باید توجه کرد که کرونا به تدریج در کشور و از جمله در استان تهران تحت کنترل درآمد و آمار مبتلایان و فوتی‌ها به شدت کاهش یافت. بر همین اساس هم از سوی دیگر اعمال جراحی به شدت افزایش یافت. طی دو سالی که درگیر کرونا بودیم، بسیاری از افرادی که عمل جراحی غیراورژانسی داشتند، اعمال جراحی‌شان را به تعویق انداختند. با کنترل کرونا شاهد افزایش اعمال جراحی غیر اورژانس بودیم. از طرفی بسیاری از اعمال جراحی غیر اورژانس نیاز به خون و فرآورده‌های آن دارد. بر همین اساس هم از ابتدای امسال درخواست مصرف فرآورده‌های خونی حدود ۳۰ درصد افزایش یافت. بنابراین باید تلاش می‌کردیم که این نیاز را برطرف کنیم.

مهدی‌زاده گفت: اگر فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۱ را با مدت مشابه آن در سال ۱۴۰۰ مقایسه کنیم، ۲۸.۵ درصد رشد در اهدای خون داشتیم. به طوری که اهدای خون ما در استان تهران از ۵۰ هزار و ۵۷۴ واحد در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۰ به ۶۴ هزار و ۹۴۵ واحد در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۱ رسید.

افزودن ۲ مرکز اهدای خون در تهران

وی با اشاره به اقدامات اداره‌کل انتقال خون استان تهران، اظهار کرد: از ابتدای سال ۱۴۰۱، مراکز اهدای خون در دو محله چیذر و ابوذر تهران که حدود پنج سال تعطیل بودند، مجددا در دو شیفت کاری صبح و عصر راه‌اندازی و فعال کردیم. بر این اساس مراکز اهدای خون ثابت ما از ۱۲ مرکز به ۱۴ مرکز در استان تهران رسید. همچنین مراکز اهدای خون در رباط کریم و شهر قدس را که سه روز در هفته فعال بود، میزان فعالیت‌شان را به شش روز هفته رساندیم. همچنین مرکز نارمک را هم در دو شیفت صبح و بعد از ظهر فعال کردیم. در عین حال تعداد تیم‌های سیار اهدای خون را هم از دو تیم به چهار تیم در روز رساندیم. در عین حال مردم هم باتوجه به نیازی که به خون احساس می‌شد، مراجعه بهتری انجام دادند.

تامین ۱۰۰ درصدی نیاز به خون در استان تهران

مهدی‌زاده افزود: بر اساس همین اقدامات، افزایشی ۲۸.۵ درصدی در اهدای خون داشته باشیم و باوجود افزایش ۳۰ درصدی مصرف خون و فرآورده‌های آن، مشکلی در تامین خون نداشتیم و خوشبختانه ۱۰۰ درصد درخواست‌های خون و فرآورده‌های آن را اعم از اورژانس و غیر اورژانس داریم تامین می‌کنیم. این اتفاق بسیار خوبی است که شاید طی چند سال اخیر در استان تهران نیفتاده بود. حتی قبل از کرونا هم نهایتا ۶۰ تا ۷۰ درصد فرآورده‌های خونی را می‌توانستیم تامین کنیم، اما اکنون ۱۰۰ درصد نیاز را داریم تامین می‌کنیم.

مردم مستمر خون اهدا کنند

وی تاکید کرد: البته استان تهران شرایط خاص خودش را دارد. انجام اعمال جراحی تخصصی و فوق‌تخصصی، وجود ۱۶۷ بیمارستان و مرکز درمانی، وجود ۲۸ هزار تخت بیمارستانی، وجود بیماران متعدد، وجود بیماران تالاسمی و هموفیلی که نیاز به خون دارند و... می‌طلبد که اهدای خون در استان تهران به صورت مداوم و مستمر باشد. اکنون شرایط ما خوب و ذخایرمان هم نسبتا خوب است. در عین حال نیاز به خون و فرآورده‌های آن را هم به صورت ۱۰۰ درصدی تامین می‌کنیم، اما مردم باید به صورت مستمر و مکرر خون اهدا کنند. زیرا ذخایر خون در استان تهران خیلی سریع می‌تواند به حالت بحران بدل شود. بنابراین مردم همانطور که از ابتدای امسال ما را یاری دادند، به طور مستمر و مکرر ما را یاری دهند تا به مشکلی برنخوریم.

نیاز انتقال خون استان تهران به حمایت مالی، تجهیزاتی و انسانی

مهدی‌زاده گفت: در عین حال مسئولان استانی از جمله استاندار، ریاست برنامه و بودجه استان و ... باید ما را یاری دهند. انتقال خون استان تهران نیاز به حمایت و پشتیبانی دارد؛ هم از نظر تجهیزاتی، نیروی انسانی و به ویژه منابع مالی. امیدواریم ما را یاری دهند تا روند خوبی را که در استان تهران آغاز کردیم و داریم خون و فرآورده‌های خون را ۱۰۰ درصدی تامین می‌کنیم، با حمایت مسئولان استانی و شهرداری مناطق مختلف، ادامه دهیم.

وی ادامه داد: وقتی اهدای خون افزایش می‌یابد، یکی از نیازهای آن نیروی انسانی است. ما در انتقال خون استان تهران حدود ۱۰۰ نفر کمبود نیروی انسانی داریم که باید از طرق مختلف رفع شود؛ یا از طریق استخدام یا از طریق جذب نیروهای طرحی و ... این کمبود را رفع کنیم. این اقدام هم نیاز به منابع مالی دارد. در حوزه تجهیزات هم بالاخره تجهیزات به مرور فرسوده می‌شود. به ویژه در بحث انتقال خون نیاز داریم که مرتبا تجهیزات‌مان را به روزرسانی کرده و تجهیزات جایگزین بیاوریم. برخی تجهیزات فرسوده شده یا نیاز به تعمیر پیدا می‌کنند. باید توجه کرد که بسیاری از تجهیزات ما خوشبختانه تولید داخل هستند. امیدوارم ما را یاری دهند تا بتوانیم تا پایان سال روند بسیار خوبی که در حوزه اهدای خون در استان تهران ایجاد شده، ادامه دهیم.

برخی شهرستان‌ها و مناطق استان تهران مرکز خون‌گیری ندارند

لزوم گسترش مراکز خون‌گیری در تهران

مهدی‌زاده تاکید کرد: درخواست مشخص ما افزایش حمایت‌ها و منابع مالی است. باید توجه کرد که برخی شهرستان‌های ما مانند اسلام‌شهر مرکز خون‌گیری ندارند و با حدود بیش از ۵۰۰ هزار نفر جمعیت نیاز به راه‌اندازی مرکز اهدای خون داریم. برخی مناطق تهران مانند منطقه ۲۲ مرکز خون‌گیری ندارد. بنابراین باید حمایت شویم تا در مناطقی که نیاز شدید برای ایجاد مرکز خون‌گیری است، بتوانیم مراکزمان را گسترش دهیم. گسترش مراکز اهدای خون در استان تهران از برنامه‌های آتی ماست که امیدوارم بتوانیم تا پایان سال آن را انجام دهیم و نیازمان به منابع انسانی و تجهیزاتی‌ را هم رفع کنیم.

وی گفت: برای استان تهران حداقل به هشت تا ۱۰ مرکز اهدای خون دیگر نیاز داریم که همه این مراکز هم نیرو و تجهیزات می‌خواهند. باید توجه کرد که بحث عدالت‌محوری که دولت به دنبال آن است، یکی از محورهایش دسترسی راحت مردم به مراکز اهدای خون است تا مجبور نباشند از اسلام‌شهر به مرکز وصال شیرازی بیاید تا خون اهدا کنند. ما بحث عدالت‌محوری در حوزه اهدای خون را دنبال می‌کنیم. امیدواریم در سال جاری و سال آینده بتوانیم این اقدامات را انجام داده و حداقل هشت تا ۱۰ مرکز  اهدای خون دیگر در استان تهران را راه‌اندازی کنیم.

مهدی‌زاده گفت: البته اقدامات خوبی هم انجام شده است؛ به عنوان مثال با فرماندار شهریار و ورامین مذاکرات خوبی انجام شده که امیدواریم زمین‌هایی در اختیار ما قرار دهند تا بتوانیم مراکز بهتر و مجهزتری را برای اهدای خون مردم بسازیم. شهرداری پاکدشت هم زمینی را معرفی کردند تا بتوانیم مرکز اهدای خون پاکدشت را راه‌اندازی کنیم. در شهرستان اسلام‌شهر هم که به شدت نیاز احساس می‌شود، امیدواریم فرماندار و شهرداری‌ آنجا همکاری لازم را انجام دهند. برنامه اصلی ما برای سال جاری گسترش مراکز اهدای خون، تجهیزات و نیروی انسانی برای مراکز اهدای خون است.