در نقد گفتگوی ویژه تلویزیون درباره سرقت از بانک ملی؛ یک گام به پیش و چند گام به عقب

هر چند شکل ارائه گفت‌وگوی ویژه تلویزیون درباره سرقت از بانک ملی یک گام رو به جلو بود اما این تغییر مثبت صرفاً در سطح تکنیک به کار بسته شد و عملکرد مجری و کلیت برنامه نتوانست برای مخاطب برداشتی واقع‌بینانه از این ماجرا ترسیم کند.

کد خبر: ۴۵۳۰۱۵

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۴۰۱ - ۲۲:۲۷

ایران اکونومیست - گروه فرهنگی:

حوالی ظهر جمعه 20 خرداد 1401  نیروی انتظامی طی یک خبر رسمی اعلام کرد که تمامی سارقان صندوق‌های امانات شعبه دانشگاه تهران بانک ملی ایران را دستگیر کرده است. سارقان در کمتر از 48 ساعت دستگیر شده و برخی از آن‌ها با وجود اینکه از کشور خارج شده و در ترکیه حضور پیدا کرده بودند، به خاک کشور بازگردانده شده بودند.

خبر با سرعتی زیاد در فضای رسانه‌ای کشور نشر پیدا کرد و نمایش تصاویری از تمامی اموال سرقت شده از 162 صندوق امانات بانک ملی باورپذیری اقدام پلیس را در کانون توجهات قرار ‌داد.

در شامگاه همان روز، شبکه خبر تلویزیون با دعوت از سردار محمد قنبری، فرمانده پلیس آگاهی تهران و حسن مونسان عضو هیأت مدیره بانک ملی در اقدامی به موقع برنامه گفتگوی ویژه خبری را به بررسی ابعاد این ماجرا اختصاص داد. اقدامی که از منظر حفظ مرجعیت خبر و اعتباربخشی به سیمای ملی در حوزه اطلاع رسانی مناسب بود.

مجری برنامه با رویکرد جدیدی که برای اداره این نشست انتخاب کرده بود، سعی بر آن داشت تا در مقام یک پرسشگر فعال ظاهر شود و به دور از رویکردهای معمولاً انفعالی سابق در مصاحبه‌ها، این گفت‌وگو را پیش ببرد. در میانه گفتگو، روحیه‌ای مطالبه‌گر از خود نشان می‌داد، با مهمانان چالش می‌کرد و به نظر می‌رسید از نظر فرم و شکل ارائه، رویه‌ای مناسب  را پیش گرفته است تا اینگونه به نظر نرسد که رسانه ملی روابط عمومی صرف مسئولان و ارگان‌ها است بلکه به عنوان یک نهاد مستقل و در جهت صیانت از حاکمیت و موقعیت کلان نظام جمهوری اسلامی به بازخواست عملکرد دستگاه‌ها در جهت سوالات مردم می‌پردازد.

هر چند این شکل از ارائه گامی به جلو بود اما این تغییر مثبت صرفاً در سطحی تکنیکی به کار بسته شد و مجری محترم و کل برنامه در مسئله راهبرد گفتگو و ارائه یک فضای کلانِ درست از مناسباتِ شکل‌گرفته در ماجرای سرقت از صندوق‌های امانات بانک ملی، نتوانست دقیق عمل کند و از این نظر نه تنها همچون فرم، گامی به جلو نبود، بلکه چند گام به عقب محسوب می‌شد و عملاً فضای تلخی را پیش برد که مخاطب نتواند یک برداشت واقع‌بینانه از مسئله پیدا کند.

اگرچه کلیت مسأله سرقت از صندوق‌های امانات از بانک ملی یک اقدام تأسف‌بار بود و مطالبه از مسئولان در جهت صیانت از دارایی‌‌ها و امانات سپرده شده مردم باید در کانون مطالبات قرار گیرد اما آنچه در این نشست مغفول باقی ماند و با ورودهایِ -از جایی به بعد- نابهنگام و بعضاً هیجانی و فرم‌زده مجری برنامه به حاشیه برده شد و آنطور که باید در مرکز این نشست قرار نگرفت، ورود حرفه‌ای و اقدام به هنگام و مقتدرانه پلیس در حوزه‌های تجسس، تعقیب و دستگیری سارقانِ یکی از حرفه‌ای‌ترین سرقت‌های رخ داده در تاریخ کشور بود که متأسفانه نماینده پلیس، مجال چندانی برای تبیین جزئیات آن پیدا نکرد.

اتفاقی که در صورت مدیریت و هدایت مناسب این نشست توسط مجری برنامه می‌توانست خنثی کننده بخش قابل توجهی از تاکتیک‌های عملیات روانی‌ای باشد که از همان ساعات ابتدایی نشر خبر سرقت، برخی محافل رسانه‌ای با محوریت القای فضای ناامنی مطلق دنبال می‌کردند.

واقعیت این است که در کنار عملکرد قابل خدشه و پر از ابهام و سؤال مسئولان بانک ملی، نیروی انتظامی نشان داد که در این پرونده فعالیت بسیار خوبی داشته و توانست حس امنیت را بار دیگر تقویت کند. هر چند که برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری جمعه شب تلاش داشت تا زاویه دوربین خود را بر مرز واقعیت مستقر کند و بی‌پیرایه، باورمندانه و مطالبه‌گرانه بحث را پیش برد اما این رویکرد به جهت ماهیت خُردنگرانه خود نتوانست تمامی حقیقت و واقعیت ماجرا و سویه‌های دیگر و افتخارآفرین‌اش را بازنمایی کند و به نظر می‌رسد چنانچه از منظری کلان‌تر به موضوع نگریسته شود، نقدهای بسیاری را متوجه این برنامه می‌کند.