سفر مادورو به ترکیه، الجزایر و ایران؛ سند ناکامی نشست لس‌آنجلس

اقدام مغرضانه واشنگتن در دعوت نکردن نیکاراگوئه،کوبا و ونزوئلا به نشست سران کشورهای قاره آمریکا باهدف منزوی کردن آنهاعملا با ناکامی مواجه شده ویکی از نشانه های روشن این ناکامی،سفر دوره ای و پردستاورد رئیس جمهوری ونزوئلا به ترکیه، الجزایر و ایران وامضای دهها سند همکاری با این کشورهاست.

کد خبر: ۴۵۲۱۹۲

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۶

به گزارش روز شنبه ایران اکونومیست، «نشست سران کشورهای قاره آمریکا» (ششم تا دهم ژوئن/ ۱۶ تا ۲۰ خرداد) برگزار شد و «نیکلاس مادورو» رئیس‌جمهوری ونزوئلا به موازات این اجلاس جنجالی، عازم تور اوراسیایی-آفریقایی شده است تا در جهت تعمیق هر چه بیشتر روابط با کشورهایی هزاران کیلومترها دورتر از خاک این کشور گام بردارد. مادورو در راس هیاتی بلندپایه از سه شنبه گذشته به ترکیه و الجزایر سفر کرده و در سومین مقصد سفر خود، از دیروز جمعه در تهران به سر می‌برد.

رئیس جمهوری ونزوئلا در نشست خبری مشترک با آیت الله سیدابراهیم رئیسی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران که در مجموعه فرهنگی- تاریخی سعدآباد برگزار شد، گفت: تهران و کاراکاس در همه حوزه‌ها به ویژه در عرصه دفاعی، اقتصادی و انرژی همکاری‌های نزدیکی با هم دارند. وی همچنین از عزم ونزوئلا و ایران برای برقراری پرواز مستقیم تهران- کاراکاس در جهت توسعه گردشگری دو کشور خبر داد و  زمان برقراری این پرواز را از ۲۷ تیر (۱۸ ژوئیه) امسال عنوان کرد.

نکته حائز اهمیت اینکه پیش از برگزاری نشست خبری مشترک روسای جمهوری ایران و ونزوئلا، سند جامع همکاری‌های راهبردی ۲۰ ساله دو کشور توسط مادورو و آیت‌الله رئیسی امضا شد. این سند جامع همکاری‌های راهبری ۲۰ ساله، اسنادی را برای همکاری در زمینه‌های سیاسی، فرهنگی، گردشگری، اقتصادی، نفتی و پتروشیمی شامل می‌شود.

همزمانی تور بین‌المللی رئیس دولت بولیواری به کشورهای اوراسیایی با برگزاری نشست سران آمریکا در لس‌آنجلس را می‌توان پیام آشکاری از به سرآمدن تاریخ انقضای یکجانبه‌گرایی کاخ سفید دانست. «آنخل گِررا کابررا» تحلیلگر کوبایی معتقد است آمریکا با وجود داشتن بالاترین هزینه‌های نظامی و تعداد زیادی پایگاه‌های استراتژیک در سراسر جهان و نفوذ مالی زیاد، دیگر از قدرت سیاسی کافی برای تحمیل اراده خود بر کشورها برخوردار نیست و این روزها شاهد از دست رفتن نفوذ آمریکا در جهان هستیم.

اقدام آمریکا در خودداری از دعوت نیکاراگوئه، ونزوئلا و کوبا اگر چه در کنار اعمال تحریم‌ها راهکاری در جهت منزوی کردن هر چه بیشتر و تنگ کردن عرصه برای نقش‌آفرینی این کشورها در عرصه بین‌المللی است اما واقعیت این است که این مسئله نه تنها کارساز نبوده بلکه تغییر نظام بین‌المللی از هژمونی به چندقطبی، دامنه روابط این کشورها را تغییر داده است.

چنان که این تحلیلگر کوبایی معتقد است، آمریکا باید بپذیرد که بدون پذیرش قدرت چین و روسیه نمی‌تواند به دیکته کردن سیاست‌های خود ادامه دهد. آمریکا باید وجود کشورهایی مانند ایران و هند را نیز در نظر بگیرد.

در سال‌های اخیر اگر چه شماری قدرت‌های جهان از جمله چین و روسیه، نیم نگاهی به تقویت روابط با کشورهای آمریکای لاتین از جمله ونزوئلا داشته اند اما این نکته حائز اهمیت است که تحریم‌ها، مانع بزرگی در مسیر همکاری‌های این قدرت‌ها با ونزوئلا هستند و این مسئله برای ایران یک مزیت محسوب می‌شود.

از طرفی، سند جامع همکاری‌های راهبردی ۲۰ ساله درست در زمانی با ونزوئلا امضا می‌شود که به رغم تحریم‌ها، این کشور نیز با دور زدن تحریم‌ها و تقویت پایه‌های اقتصادی خود، با خروج از ابر تورم، شاهد رشد دو رقمی در سه ماهه نخست ۲۰۲۲ بوده و به نوشته نشریه ال اکونومیستا اسپانیا، این کشور احتمالا شگفتی‌ساز امسال خواهد بود.

اینکه تحریم‌ها در عصر تعاملات متقابل و در هم تنیده عصر حاضر، به تدریج تاثیر خود را از دست می‌دهند، واقعیتی است که آمارهای اقتصادی دو کشور تحت تحریم ونزوئلا و جمهوری اسلامی ایران گواه آن است. به نوشته بلومبرگ، برآورد سازمان‌های بین‌المللی از جمله سپال (کمیسیون اقتصادی آمریکای لاتین و کارائیب) و کردیت سوئیس از رشد اقتصادی ونزوئلا در سال جاری بین پنج تا ۲۰ درصد خبر می‌دهد.

نیکلاس مادورو دیروز جمعه در مصاحبه با شبکه هیسپان تی‌وی در تشریح اهتمام دولت به رفع چالش‌های مردم در حوزه غذا، بهداشت، آموزش و... و قرارگیری این کشور در مسیر رشد اقتصادی گفت: دولت بولیواری یک برنامه توسعه با ۱۸ موتور ساخته است که هر کدام برنامه خاصی برای فعال‌سازی مجدد اقتصادی دنبال می‌کنند.

وی همچنین رابطه تهران- کاراکاس را الگوی همبستگی و حمایت متقابل در مواقع سخت دانست و ارسال چندین نفتکش حامل بنزین توسط ایران در اواسط سال ۲۰۲۰ میلادی برای کمک به ونزوئلا را از نمونه کمک‌های ایران در دوره دشوار شیوع کووید-۱۹ و شرایط سخت ناشی از تحریم‌های یکجانبه آمریکا برشمرد.

رئیس دولت ونزوئلا همچنین گفت: اوراسیا ظهور منطقه‌ای است که پویایی اقتصادی، علمی، فناوری و تجاری در قرن بیست‌ویکم را نشان می‌دهد. دیگر اروپا مطرح نیست، ایالات متحده نیست، (این پویایی) به سمت این منطقه است و ما سال‌ها است که اوراسیا را هدف قرار داده‌ایم. کشور ما دارای یک استراتژی و دستور کار برای دستیابی به توسعه است و به همین دلیل است که هدف آن، تقویت روابط با کشورهای منطقه اوراسیا تحت یک مکانیسم رشد مشترک است.

کابررا روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه اهل کوبا نیز می‌گوید: قطب اوراسیا به عنوان محور اقتصاد جهانی در حال شکل‌گیری است و ایالات متحده باید با آن کنار بیاید. به عبارت دیگر، برای اولین بار در پنج قرن گذشته، مرکز اقتصادی جهان از غرب به اوراسیا منتقل می‌شود. این حرکتی غیرقابل توقف است و واشنگتن در تلاش است تا با توسل به اقدامات نظامی جلوی این روند را بگیرد.  به گفته کابررا، گسترش ناتو (سازمان پیمان آتلانتیک شمالی) به شرق و مانورهای نظامی متعدد، تحریکات و همچنین نادیده گرفتن نگرانی‌های روسیه در مسائل امنیتی از نمونه این اقدامات است. وی خاطرنشان کرد:  متأسفانه در اوکراین این وضعیت را تجربه می کنیم.

بنابراین حذف برخی کشورها از نشست سران قاره آمریکا با لنز جنگ سرد و عدم تعهد به برنامه‌های مشترک با منطقه نه تنها عملکرد این اجلاس و نقش رهبری آمریکا را به خطر انداخته است بلکه عزم کشورهای خط خورده برای ایجاد پیوند با سایر نقاط جهان به رغم بُعد مسافت را تقویت کرده است. سفر مادورو به ترکیه، الجزایر، ایران و احتمالا مقاصد بعدی را می‌توان روشن‌ترین گواه شکست اقدامات آمریکا علیه ونزوئلا و هر کشور مستقل دیگر دانست.

ایران و ونزوئلا دهه‌هاست روابط قوی و محکمی در حوزه‌های مختلف داشته‌اند و بی تردید تحکیم روابط میان دو کشور در جبران کمبودها و تعدیل مشکلات ناشی از تحریم‌های یکجانبه آمریکا کارساز خواهد بود.