انتقاد یک کارگردان از بدعت‌های تازه در تئاتر

روح‌الله جعفری، کارگردانی که برای اجرا در مجموعه تئاتر شهر نوبت داشته، با انتقاد از پایبند نبودن مدیر جدید این مجموعه به تعهدات پیشین معتقد است که این مساله بدعتی نادرست و ویرانگر است.

کد خبر: ۴۵۱۷۱۶

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۸:۳۴

این منتقد و مدرس دانشگاه که تاکنون دو بار نمایشنامه‌های پیشنهادی‌اش در جدول اجراهای مجموعه تئاتر شهر قرار گرفته، می‌گوید که برای اطمینان از اجرای نمایش خود در مجموعه تئاتر شهر با مدیر جدید این مجموعه دیداری داشته اما در این دیدار، سید جواد طاهری که اول خرداد ماه به مدیریت تئاتر شهر منصوب شده است، اعلام کرده "به جدول اجراهای این مجموعه پایبند نیست و تفاهم‌نامه‌ای که گروه‌های اجرایی با مدیر پیشین تئاتر شهر بسته‌اند، از نظر او بی‌اعتبار است."

ایران اکونومیست درباره ادعای مطرح شده پیگیر مصاحبه با مدیر جدید تئاتر شهر است.

و در ادامه متن این گفتگو را می خوانید:

جعفری با ارایه توضیحاتی به ایران اکونومیست می‌گوید: سال ۹۸ و در زمان مدیریت سعید اسدی سه نمایشنامه «مرگ یزدگرد» نوشته بهرام بیضایی، «داستان خرس‌های پاندا...» ماتئی ویسنی‌یک و «سربازها» آرنولد وسکر را برای اجرا در تئاتر شهر ارایه دادم که هر یک پس از دیگری رد شدند. چهارمین نمایشنامه پیشنهادی‌ام، متن دیگری از ویسنی‌یک با نام «مهاجران» بود که با اجرای آن در تاریخ مهر و آبان سال ۹۹ موافقت شد و نام این نمایش در جدول اجراهای تئاتر شهر و در تالار چهارسو قرار گرفت.

او با اشاره به همه‌گیری کرونا و تعطیلات تئاتر از اسفند سال ۹۸ که تا ماه‌ها بعد در مقاطع گوناگون ادامه پیدا کرد، یادآوری می‌کند: در شهریور سال ۹۹ ابراهیم گله‌دارزاده مدیر تئاتر شهر شد. وقتی از ایشان پیگیر وضعیت اجرای نمایشم شدم، اعلام کرد که خود را به تعهدات مدیر پیشین پایبند می‌داند ولی تعطیلی‌های پی در پی کرونایی، بالاجبار تغییر در جدول زمان‌بندی اجراهای تئاتر شهر ایجاد کرده است.

جعفری ادامه می‌دهد: ایشان البته در همان دیدار اولی که با هم داشتیم، خبر داد که نمایشنامه «مهاجران» در دوره جدید رد شده و از من خواست متن دیگری جایگزین کنم اما تاکید داشت که نوبت اجرای گروه ما در تئاتر شهر محفوظ است.

این مدرس دانشگاه با اشاره به متون دیگری که برای اجرا ارایه داده است، اضافه می‌کند: بعد از این گفتگو، در یک بازه زمانی یک ساله، نمایشنامه‌های «گمشدگان» بیضایی، «شهادت‌خوانی قدمشاد مطرب...» محمد رحمانیان، «گلدان» بهمن فرسی، «بام‌ها و پشت بام‌ها» غلامحسین ساعدی، «سندلی کنار پنجره بگذاریم و...» عباس نعلبندیان و «سه‌سوت دات کام» نوشته خودم را ارایه کردم که همه رد شدند.

جعفری می‌افزاید: از سوی مدیر وقت اعلام شد که مسئولیت تصویب متون با شورای نظارت و ارزشیابی است و ایشان برای پیشگیری از تضییع حقوق گروه‌های نمایشی، متنی را به عنوان تفاهم‌نامه اجرایی در مجموعه تئاتر شهر تنظیم کرده که این تفاهم‌نامه بعد از امضای دو طرف، لازم‌الاجرا خواهد بود.

این کارگردان که در ادامه نمایشنامه «پیکر زن همچون میدان نبرد در جنگ بوسنی» نوشته ویسنی‌یک را برای اجرا پیشنهاد کرده است، یادآوری می‌کند: بعد از تعطیلات نوروز امسال، مدیر وقت تئاتر شهر اعلام کرد که این نمایشنامه پذیرفته شده و یازدهم اردیبهشت ۱۴۰۱، این تفاهم‌نامه برای اجرای نمایش «پیکر زن همچون…» در بهمن و اسفند امسال در تالار چهارسو امضا شد و نام این نمایش در جدول اجراهای تئاتر شهر قرار گرفت.

او با اشاره به تغییر مدیریت مجموعه تئاتر شهر در خرداد ماه و حضور سید جواد طاهری به عنوان مدیر جدید این مجموعه اضافه می‌کند: بعد از خواندن بعضی از سخنان ایشان در جلسه تودیع و معارفه‌شان و نیز بعد از دیدن برخی از موضع‌گیری‌هایشان بر آن شدم تا به صورت حضوری درباره اجرای نمایشم و قول و قرار و تفاهم و تعهدی که با تئاتر شهر داشتم، با ایشان گفتگو کنم.

سرپرست گروه تئاتر «گیتی» که می‌گوید روز ۱۲ خرداد ماه دیداری با مدیر جدید داشتم و توضیح می‌دهد: در این ملاقات از ایشان پرسیدم که وضعیت اجرای نمایش ما چگونه است، پاسخ صریحی ندادن و از همکاری همه‌جانبه خویش با شورای نظارت و شورای مشورتی که قرار است تشکیل دهد، خبر داد و تاکید کردند که تصمیم ندارد به آنچه قبلاً سنگ بنایش در تئاتر شهر گذاشته شده، پایبند باشد.

او اعلام کرد گروه‌های اجرایی باید از نقطه صفر دوباره آغاز به دادن درخواست اجرا کنند و با خود او صحبت کنند.

جعفری با انتقاد از پایبند نبودن به تعهدات مدیر پیشین مجموعه تئاتر شهر معتقد است: این ادبیات آمرانه و این پایبند نبودن به تعهدات مدیر قبلی، روش و بدعت نادرست و ویرانگری است که با این شیوه، سنگ روی سنگ نمی‌ماند.

او اضافه می‌کند: بعد از طرح این سخنان برای چندمین بار از ایشان خواستم درباره تفاهم‌نامه اجرای نمایشم در تئاتر شهر پاسخ روشنی بدهد که او سرانجام گفت که به این نمایشنامه نوبت اجرا نمی‌دهد و تفاهم‌نامه گروه های نمایشی با مدیر پیشین مجموعه، هیچ اهمیتی برایش ندارد.

او با بیان اینکه از خرداد تا اسفند ماه، ۲۵ گروه نمایشی در مجموعه تئاتر شهر نوبت اجرا دارند و نمی‌دانم که خسارت مادی و معنوی گروه تئاتر گیتی و دیگر گروه‌هایی که در نوبت اجرا هستند، با چه کسی خواهد بود؟ که البته از مدیر تئاتر شهر پرسیدم و ایشان پاسخ داد حقوق تضییع‌شده خود را از مدیر قبلی پیگیر باشید.

جعفری با تاکید بر اینکه از حقوق معنوی و مادی گروه خود کوتاه نمی‌آید، خاطرنشان می‌کند:در این زمینه به هیچ عنوان اهل تسامح و تساهل نیستم و معتقدم با روشنگری و پرسشگری نباید اجازه بدهیم بستری برای این‌گونه بدعت‌ها فراهم شود.

این استاد دانشگاه ادامه می‌دهد: در تمام این سه سال با توجه به نگاه تعاملی‌ و پایبندی‌ام به اصل گفتگو، کوشیدم به تولید محتوای فرهنگی بپردازم ولی از سوی افراد تندرو که اعتقادی به گفتگو ندارند و در بدنه سانسور ریشه دارند، کار فرهنگی مورد نظرم را با همه توان، اخلال در آن ایجاد کرده و جلویش را گرفتند.

او با انتقاد از امنیتی کردن فرهنگ، متذکر می‌شود: برای رسیدن به توسعه، نیازمند ایجاد امنیت هستیم نه امنیتی کردن جامعه و برای دستیابی به توسعه فرهنگی، آزادی بیان که نمونه عالی آن را در تئاتر می‌توان یافت، بهترین امکان برای ورود به این مهم است اما متاسفانه نگاه امنیتی به فرهنگ و اعمال سانسور به بالاترین حد ممکن رسیده که تغییر این وضعیت باید در دستور کار قرار بگیرد.

گفتنی است که به تازگی اطلاعیه‌ای از سوی مدیریت مجموعه تئاتر شهر درباره اجرای نمایش در این مجموعه منتشر شده است که نشان می‌دهد حتی گروه‌های نمایشی که در این مجموعه نوبت اجرا داشته‌اند، باید از ابتدا مراحل لازم را برای گرفتن نوبت اجرا طی کنند.

در ادامه متن تفاهم نامه روح الله جعفری با ابراهیم گله دارزاده، مدیر پیشین تئاتر شهر ضمیمه می‌شود.