چرا میدان «کاریش» اهمیت دارد؟

ثروت‌های دریایی لبنان و سرنوشت مبهم مناقشه مرزی با اسرائیل

ثروت‌های دریایی هنگفت در میدان کاریش موجب شده صهیونیست‌ها چشم طمع خود را از مناطق اقتصادی در آب‌های لبنان برندارند؛ ثروت‌هایی که می‌تواند نقش بزرگی در خروج این کشور از بحران داشته باشد.

کد خبر: ۴۵۰۵۶۵

تاریخ: ۱۸ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۸:۰۲

به گزارش ایران اکونومیست، بعد از آشکار شدن اهداف واقعی آمریکا و رژیم صهیونیستی از مذاکرات غیرمستقیم در ترسیم مرزهای دریایی میان لبنان و فلسطین اشغالی و آغاز تحرکات متجاوزانه اسرائیل در منطقه مورد مناقشه، پرونده ترسیم مرزها بار دیگر در کانون توجهات قرار گرفته و تبدیل به یکی از اولویت‌های لبنان شده است.

خط هوف چیست؟

اولین بار دولت لبنان در سال 2007 با هدف تعیین مرزهای آبی با قبرس و فلسطین اشغالی کمیته‌ای را تعیین نمود تا این مرزها را تعیین کند. در سال 2010 لبنان ترسیم‌های اولیه را انجام داده و مرزهای خود و محدوده اکتشافات نفتی و گازی در دریای مدیترانه را تعیین کرده و قانون مصوب پارلمان لبنان را به عنوان یک سند به سازمان ملل متحد ‌برد. در همان زمان اسرائیل که زودتر از لبنان این مراحل را طی کرده بود پیش دستی و طرحی را ارائه کرد که لازمه آن چشم پوشی لبنان از 860 کیلومتر مربع از محدوده اکتشافی آبی‌اش در دریای مدیترانه بود. از آن رو که لبنان، اسرائیل را دشمن خود می‌داند و هیچ گفتگوی مستقیمی را با آن نمی‌پذیرد این پرونده به سازمان ملل رفته و خروجی آن میانجیگیری آمریکا در منازعه لبنان و اسرائیل در دریای مدیترانه شد.

به این ترتیب «فردریک هوف»، دیپلمات کهنه کار و افسر سابق ارتش آمریکا در سال 2012 به عنوان نماینده آمریکا و رئیس هیئت میانجی‌گری آمریکا در پرونده مرزبندی لبنان و رژیم صهیونیستی تعیین شد. این طرف آمریکایی با ادعای میانجیگیری خطی را ترسیم کرد که به موجب آن لبنان از 860 کیلومتر مساحت دریایی خود محروم می‌شد؛ خطی که به «خط هوف» معروف گشت.

5 دور مذاکرات بی حاصل

اما هیچ یک از تحرکات آمریکا برای تکمیل پرونده مناقشه مرزی لبنان و اسرائیل به نتیجه نرسید و البته طی این سال‌ها رژیم صهیونیستی چندین بار برای اکتشاف انرژی در منطقه مورد مناقشه اقدام کرده بود. در نهایت در اکتبر 2020 مقرر شد دو طرف مذاکرت غیرمستقیمی با میانجی‌گری آمریکا و تحت نظارت سازمان ملل در مقر «یونیفل» (نیروهای موسوم به حافظ صلح سازمان ملل مستقر در لبنان) در راس‌الناقوره آغاز کنند که این مذاکرات بعد از 5 دور بی حاصل متوقف شد. علت توقف مذاکرات عدم تحقق اهداف تل‌آویو و واشنگتن از آن بود؛ به طوری که آنها قصد داشتند از باب مذاکرات غیرمستقیم لبنان را به مسیر عادی سازی روابط با صهیونیست‌ها بکشانند یا اینکه همانند دوره‌های قبل لبنان را مجبور به عقب نشینی از بخش بزرگی از حقوق دریایی خود کنند.

این درحالی است که لبنانی‌ها در بحبوحه بحران اقتصادی خود نیاز مبرمی به اکشتاف انرژی از آب‌های سرزمینی این کشور دارند و در تاریخ 10 مه نیز «نبیه بری» رئیس پارلمان لبنان یک ضرب الاجل یک ماهه برای مذاکرات درباره ترسیم مرزها تعیین کرد که این مهلت 2 روز دیگر به پایان می‌رسد.

چرا میدان کاریش اهمیت دارد؟

اما در حالی که چشم‌اندازی برای حل مناقشه مرزی لبنان و رژیم صهیونیستی دیده نمی‌شود، چند روز قبل یک کشتی متعلق به شرکت انرژین یونان که برای اسرائیل کار می‌کند وارد میدان «کاریش» در منطقه مورد مناقشه شد.

میدان کاریش که بخش بزرگی از ثروت‌های دریایی لبنان در آن مدفون شده و اکتشاف در آن می‌تواند کمک زیادی به حل بحران اقتصادی لبنان بکند، اهمیت بالایی برای هر دو طرف مناقشه دارد:

- میدان کاریش در 4 کیلومتری مرز لبنان و فلسطین و نزدیک بلوک شماره 8 و در 100 کیلومتری سواحل فلسطین اشغالی قرار دارد.

- مساحت میدان کاریش150 کیلومتر مربع است.

- یک شرکت مشاوره نفتی مستقر در «تگزاس» در ایالات متحده تخمین می‌زند که این میدان دارای 61 میلیون بشکه گاز نفت مایع است که ارزش تجاری آن بالاتر از گاز می‌باشد.

- نسبت ذخایر موجود در میدان کاریش بین 1.5 تا 2 تریلیون فوت مکعب گاز است، در حالی که برآوردهای دیگر که توسط شرکت‌های نفت و گاز رژیم صهیونیستی انجام شده نشان می‌دهد این میدان حاوی 3.5 تریلیون فوت مکعب گاز می‌باشد.

-ثروت‌های دریایی مدفون در میدان کاریش بیشتر متمرکز در بخش شمالی آن است؛ یعنی جایی که صهیونیست‌ها قصد تصرف آن را دارند. به طوری که حدود 1.14 تریلیون فوت مکعب گاز و 34 میلیون بشکه گاز نفت مایع در این منطقه مدفون شده است.

رژیم صهیونیستی به طور علنی از سال 2020 پروژه حفاری در میدان کاریش را تا 85 درصد توسعه داده و شرکت انرژین یونان اعلام کرد که در سه ماهه سوم سال 2020 به پیشرفت زیادی در پروژه اکتشاف گاز رسیدیم. این شرکت همچنین تخمین می‌زند که رژیم صهیونیستی با اکتشاف در میدان کاریش می‌تواند فروش گاز خود را به میزان 7 میلیارد متر مکعب در سال افزایش دهد و همچنین پیش بینی می‌شود که روزانه 28 هزار بشکه گاز مایع تولید کند که این میزان قبل از حفاری در میدان کاریش 10 هزار بشکه در روز بوده است. بنابراین رژیم صهیونیستی با اقدام به حفاری در میدان کاریش در صدد تکمیل قراردادهای بلند مدت فروش گاز است.

ثروت‌های دریایی هنگفت لبنان در میان بحران اقتصادی این کشور

این ارقام نشان دهنده درآمدهای هنگفتی است که می‌توان از میدان کاریش به دست آورد و در صورتی که لبنان بتواند در برابر تجاوزات اسرائیل در این میدان بایستد، بخش زیادی از مشکلات اقتصادی خود را حل خواهد کرد.

اما علاوه بر میدان کاریش، میدان قانا نیز که در منطقه اقتصادی لبنان در آب‌های سرزمینی این کشور قرار دارد حاوی ثروت‌های عظیمی است که صهیونیست‌ها به آن چشم دوخته‌اند؛ به طوری که کارشناسان معتقدند میزان گاز و نفتی که می‌توان در یک سال از این میدان استخراج کرد چند برابر ثروت‌های مدفون در میدان کاریش است.

تحرکات مشکوک میانجی آمریکایی

در این بین «آموس هوکستاین» میانجی جدید آمریکایی در پرونده ترسیم مرزهای دریایی میان لبنان و فلسطین اشغالی اعلام کرده که هفته آینده به بیروت می‌آید. اما ناظران معتقدند که او اساسا برای حل مناقشات و جلوگیری از تجاوزات اسرائیل، به لبنان نخواهد آمد. «بسام یاسین» رئیس هیئت مذاکره کننده فنی نظامی لبنان در مذاکرات ترسیم مرزهای دریایی اعلام کرد که آموس هوکستاین برای حمایت از منافع اسرائیل به لبنان می‌آید و هیچگاه برای لبنانی‌ها کاری نمی‌کند. لبنانی‌ها همچنین با اشاره به سابقه میانجی‌های مختلف آمریکا در جانبداری از اسرائیل معترضند که اصلا چرا با وجود نظارت سازمان ملل یک میانجی آمریکایی نیز باید در این مناقشه حضور داشته باشد؟

در این میان سیاستمداران و مقامات لبنانی که تاکنون اقدام جدی برای دفاع از حقوق دریایی لبنان انجام نداده‌اند تاکید دارند که مذاکرات غیرمستقیم باید از سرگرفته شود تا با تعیین دقیق مرزها لبنان بتواند از منابع طبیعی خود بهره‌برداری کند. بسیاری نیز در لبنان مقاومت را کارت برنده این کشور مقابل اسرائیل در پرونده مناقشه مرزی می‌دانند و این مسئله‌ای است که رئیس هیئت مذاکره کننده فنی نظامی لبنان نیز به آن اشاره کرد.

حزب‌الله نیز موضع خود را بارها از زبان مسئولان خود از جمله شخص سید «حسن نصرالله» دبیر کل این حزب روشن کرده و اخیرا نیز شیخ «نعیم قاسم» معاون نصرالله تاکید کرد که حزب الله آمادگی دارد به محض تایید تجاوز اسرائیل به مرزهای لبنان وارد عمل شده و با استفاده از ابزارهای مناسب از جمله اعمال زور و فشار ، بازدارندگی خود را برای حمایت از حقوق لبنان به کار بگیرد. همچنین انتظار می‌رود که سخنرانی پنجشنبه شب سید حسن نصرالله به طور ویژه به پرونده ترسیم مرزها و تشریح مواضع مقاومت در این زمینه اختصاص داشته باشد.

حزب‌الله همچنین در اقدام عملی خود برای دفاع از حقوق لبنان در مرز دریایی «نواف الموسوی» را به عنوان نماینده رسمی در این پرونده تعیین کرد.‎