دعوا بر سر ثروت ملت ایران

“ثریا اسفندیاری” پس از طلاق از محمد رضا پهلوی اموال زیادی از ایران را با خود به خارج کشور منتقل کرد. اکنون ده ها نفر بر سر این که چه کسی وارث این اموال است اختلاف پیدا کرده اند.

کد خبر: ۴۵۰۴۳

تاریخ: ۱۹ آبان ۱۳۹۲ - ۰۹:۱۸

به گزارش ایران اکونومیست, پس از مرگ خاندان پهلوی که به شکل های مختلف اموال فراوانی از ملت ایران را با خود از کشور خارج کردند، این اطرافیانشان هستند که بر سر تصاحب این اموال با یکدیگر به نزاع می پردازند.

به نوشته سایت دویچه وله(dw.de) پس از دوازده سال از مرگ "ثریا اسفندیاری” همسر دوم مطلقه محمد رضا پهلوی، هنوز اطرافیانش بر سر این که چه کسی وارث این ثروت است اختلاف دارند:

۳۰ نفر از بستگان و آشنایان ثریا اسفندیاری، همسر دوم محمدرضا شاه پهلوی، از روز سه‌شنبه (۵ نوامبر/۱۴ آبان) در دادگاهی غیرعلنی در شهر کلن برای به ارث بردن ثروت چندین میلیون یورویی وی، در مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند. خبرنگاران اجازه حضور در این دادگاه را ندارند.

سندی درباره اموال ثریا اسفندیاری: "یک نسخه مجله به نام آمیکا به زبان ایتالیایی چاپ میلان از ایتالیا به آدرس خانم اباصلتی روزنامه اطلاعات ارسال که جهت استحضار به پیوست تقدیم مستدعی است در مورد توزیع یا عدم توزیع نظریه اعلام فرمایند.در این صفحات از قول شهبانو تحت عنوان خاطرات فرح دیبا می نویسد ثریا یک زن نمک نشناس است.شوهر من پس از طلاق همه چیز به ثریا داد ولی او یک زندگی را در پیش گرفت که به هیچ وجه در شأن یک ملکه نیست.”

ثریا اسنفدیاری پیش از وفاتش در تاریخ ۲۵ اکتبر ۲۰۰۱ در سن ۶۹ سالگی در وصیتنامه‌اش چند مؤسسه خیریه و برادرش بیژن را که در آن زمان در شهر کلن زندگی می‌کرد، به عنوان وارث خود بعد از مرگ مشخص تعیین کرده بود. بیژن اسفندیاری یک هفته بعد از درگذشت خواهرش‌، در حالی که برای شرکت در مراسم خاکسپاری وی به شهر پاریس رفته بود، در پی زیاده‌روی در مصرف الکل و مواد مخدر جان سپرد.

از آن زمان تا کنون دعوای حقوقی بر سر دارایی‌های ثریا اسفندیاری آغاز شده و اکنون پس از ۱۲ سال دور بعدی این دعوا در دادگاهی در شهر کلن آغاز شده است؛ نزاعی که به باور کارشناسان قطعا به این زودی‌ نمی‌توان پایانی بر آن متصور شد.

میزان دقیق ثروت به جای مانده از ملکه پیشین ایران به درستی مشخص نیست و حتی در اسناد دادگاه نیز هیچ رقم مشخصی ثبت نشده است. به نوشته سایت "ولت آنلاین” گمان می‌رود که دارایی‌های ثریا ارزشی بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون یورو داشته‌باشند که به این مبلغ بایستی ارزش املاک و مستغلات وی نیز اضافه شود.

سال گذشته بخشی از جواهرات ثریا در حراج کریستی لندن به فروش رفت. در این حراجی تنها یکی از انگشترهای الماس ملکه پیشین ایران نزدیک به ۱۰۰ هزار یورو فروخته شد.

سندی درباره اموال ثریا اسفندیاری: "کی نژاد نماینده سابق مجلس اظهار داشته تیمسار سپهد زاهدی هنگام توقف در ایران گفته اند مطبوعات اروپا و حتی در کلیه محافل سیاسی آنجا شهرت دارد کهشرکت ایتالیایی نفت مبلغ ۶ میلیون دلار به حساب والاحضرت ثریا تحویل بانک های ایتالیا داده بوده است تا به تدریج به حساب مخصوص مقام شامخ سلطنت ریخته شود، ولی والاحضرت ثریا بعد از انجام عمل متارکه حاضر نشده اند پول هایی که متعلق به مقام شامخ سلطنت بوده و به حساب معظم لها در بانک به امانت بوده بازگشت داده شود و موقعی که والاحضرت اشرف پهلوی از ایشان درخواست می کنند ۶ میلیون دلار را به حساب اعلیحضرت همایون شاهنشاه برگردانند، تلفناً با دربار تماس گرفته و می گویند هالیوود از مشارالیها درخواست کرده است خاطرات زندگی زناشویی خود را در مقابل ۱۵ میلیون دلار در اختیار آنها قرار دهد. و اگر قرار شود ۶ میلیون دلار مسترد گردد شاهنشاه اجازه فرمایند ایشان هم به درخواست هالیوود جواب مثبت بدهند و در نتیجه از مطالبه ۶ میلیون دلار خودداری می گردد. "

یک تکه "وصیت‌نامه”

ژان حسن فیروزفر، راننده و منشی بیژن اسفندیاری یکی از چهر‌های اصلی در این نزاع حقوقی است. او معتقد است که تمامی ثروت ثریا اسفندیاری به وی تعلق دارد. آقای فیروزفر شاهد این ادعا را ورقه یادداشت کوچکی به امضای بیژن اسفندیاری می‌داند که آن را "وصیت‌نامه” وی معرفی می‌کند.

در این تکه یادداشت آمده: «من آقای حسن فیروزفر، ناجی شماره یک و تنها دوستم را به عنوان تنها وارثم معرفی می‌کنم.»

سندی دیگر: "دکتر مرعشی که اخیرا از اروپا مراجعت کرده به یکی از دوستان خود اظهار داشته در یکی دو ماهه اخیر والاحضرت ثریا پهلوی مبالغ گزافی در قمارخانه مونت کارلو باخته اند و اکثر اوقات خود را در آنجا می گذرانند و به همین جهت بعضی از مطبوعات پاریس جریان حضور والاحضرت را در مونت کارلو و مبالغ گزافی که به وسیله ایشان باخته شده در جراید خود منعکس کرده اند. در حالیکه مردم ایران دارای زندگی رقت باری هستند. ملکه سابق ایران مبالغ معتنابهی دور می ریزد و این وجوه فقط به وسیله شاهنشاه و دولت ایران به عنوان حق السکوت برای والاحضرت ثریا فرستاده می شود. و ضمنا عکس های نیمه عریانی از والاحضرت که در حال ورزش اسکی روی آب به اتفاق اعلیحضرت همایونی گرفته شده در روزنامه چاپ شده و نسبت به آنها اظهار نظر کرده اند که این وجوه برای جلوگیری از افشای مطالبی که والاحضرت به آن وقوف یافته اند از طرف شاهنشاه ایران فرستاده می شود و در نتیجه این جراید دستاویزی برای ایرانیان منحرف در فرانسه قرار گرفته و با ارائه آن به سایر ایرانیان و دانشجویان ایرانی افکار آنها را علیه دربار شاهنشاهی و رژیم  سلطنتی مشروطه ایران بر می انگیزند. گوینده افزوده حتی مطالب زننده دیگری از عملیات والاحضرت اشرف پهلوی و اعضای خاندان جلیل سلطنت در جراید اروپا بالاخص فرانسه درج می شود که کاملا در افکار عمومی خارجی ها موثر واقع می شود.”

ثریا اسفندیاری پس از ازدواج با محمدرضا پهلوی از سال ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۸ ملکه ایران بود ثریا اسفندیاری پس از ازدواج با محمدرضا پهلوی از سال ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۸ ملکه ایران بود.

به نوشته ولت آنلاین در اصل بودن این امضا تردیدی نیست و بررسی‌ها صحت آن را تا اندازه زیادی ثابت کرده‌اند. به گفته آقای فیروزفر، بیژن اسفندیاری این یادداشت را در ساعت ۲۳ و ۱۵ دقیقه، یعنی یک ربع پیش از مرگش، نوشته و امضا کرده است. از همین رو پرسش قابل تأملی که کارشناسان حقوقی بر آن تأکید می‌کنند این است که آیا برادر و وارث ملکه ثریا در آن زمان در "کمال صحت و سلامت عقل و روان” برای نوشتن وصیتنامه بوده است؟

بستگان بیژن اسفندیاری ادعای حسن فیروزفر را رد کرده و ناممکن می‌دانند. در این میان سر و کله برخی چهره‌های جدید نیز در طول این ۱۲ سال از سراسر جهان پیدا شده که خود را از دوستان و بستگان بیژن اسفندیاری معرفی ‌می‌کنند.

ادعای یکی از همین افراد که اهل شهر زیگبورگ، در نزدیکی کلن است، تا بدان‌جا پیش رفت که بیژن اسفندیاری در سال ۲۰۰۲ نبش قبر شد. این فرد مدعی آن شده بود که پسر متوفی از رابطه‌ای خارج از ازدواج بوده است. آزمایش دی ان ای در نهایت خلاف این ادعا را ثابت کرد.

پایانی دور از دسترس

یکی از بستگان ثریا اسفندیاری که در شهر کوبلنتس آلمان زندگی می‌کند و یک برادر ناتنی ساکن شهر نیویورک از دیگر کسانی هستند که خود را جزو ورثه می‌دانند. بررسی این ادعاها و شکایات باعث شده تا دستگاه قضایی آلمان هنوز به نقطه‌ای نرسد که بتواند در مورد تقسیم میراث ثریا به خانواده‌اش تصمیم‌گیری کند.

دادگاه بایستی هم اینک در ابتدا تکلیف یادداشتی را که ژان حسن فیروزفر در اختیار دارد، مشخص کند.

در سال ۲۰۰۶ دادگاه کلن حکم داد که بیژن اسفندیاری به هنگام امضای این "وصیتنامه” در کمال صحت و سلامت عقل و روان نبوده است. در پی صدور این حکم آقای فیروزفر خواستار تجدیدنظر در آن شده و همین امر دور دیگری از دادرسی این پرونده را سبب شد. ظاهرا وکلای وی گزارش‌هائی را به دادگاه ارائه داده‌اند که خلاف نظر کارشناسان حقوقی دادگاه است.

پریچهر زائر، یکی از بستگان ثریا اسفندیاری، هم اینک خواستار آن شده است که اعتبار این یادداشت در دور تازه بررسی این پرونده سرانجام برای همیشه مشخص شود. به گفته یکی از سخنگویان دادگاه، حتی پس از اعلام رأی نهایی، بازنده باز هم می‌تواند این حکم را به چالش کشیده و به دادگاه عالی ارجاع دهد.

کارشناسان اکنون برای پایان این نزاع حقوقی در آینده‌ای نزدیک چشم‌اندازی را متصور نیستند. تا زمانی که سرانجام سرنوشت میلیون‌ها یورو دارایی ثریا مشخص شود، شاید چند تن از ورثه‌ وی خود چشم از جهان فرو ببندند یا اینکه در این میان سر و کله فرزندان و برادران و خواهران ناتنی دیگر پیدا شود.

مراسم خاکسپاری ثریا اسفندیاری

سرنوشت ملکه‌ای با چشمان زمردین

ثریا اسفندیاری از مادری آلمانی و پدری ایرانی در سال ۱۳۱۱ در شهر اصفهان به دنیا آمد. پدر وی خلیل اسفندیاری و پدربزرگش اسفندیار خان سردار اسعد بود. خلیل اسفندیاری سفیر ایران در آلمان بود و ثریا دوران کودکی خود را در برلین سپری کرد.

قبر ثریا در کنار قبر پدر، مادر و برادرش در مونیخ آلمان

او پس از ازدواج با محمدرضا پهلوی از سال ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۸ ملکه ایران بود اما این پیوند به دلیل عدم تولد فرزندی برای تداوم سلطنت، به جدایی انجامید. او پس از جدایی ایران را ترک کرد و به فرانسه رفت و وارد پیشه هنرپیشگی شد، اما موفقیت چندانی به دست نیاورد.

ثریا بعدها خود در زندگی‌نامه‌اش نوشت که علیرغم زندگی پرشکوه در فرانسه از افسردگی رنج می‌برده است. پیکر او که به "ملکه‌ای با چشمان زمردین” معروف بود در قطعه خانوادگی در گورستانی در شهر مونیخ به خاک سپرده شد.

۴۴۴

اسنادی که در این خبر آمده، برگرفته از مرکز اسناد انقلاب است.