پشت پرده بی‌توجهی به هشدارهای نظارتی

تصویب طرح جامع ایمنی برای جلوگیری از متروپل‌های بعدی

خلاء‌های قانونی در برخورد با برخی ساختمان‌های ناایمن باعث شده که سازندگان و مالکان این ساختمان‌ها، به اخطارها نسبت به وضعیت مخاطره‌آمیز ساختمانشان بی‌تفاوت باشند.

کد خبر: ۴۴۹۹۱۳

تاریخ: ۱۸ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۰:۱۵

به گزارش ایران اکونومیست، دوم خرداد ماه، خبر ریزش ساختمان ۱۰ طبقه در آبادان منتشر و به سرعت به تیتر نخست رسانه‌ها تبدیل شد. فاجعه‌ای که داغ بزرگی بر دل مردم رنج کشیده این شهر گذاشت و ده‌ها هموطن خوزستانی را مظلومانه به کام مرگ کشاند. ریزش ناگهانی و غیرقابل باور ساختمان متروپل، نگرانی و ابهامات زیادی را بابت حسن نظارت در حوزه استحکام سازه‌ها، ایجاد کرد.

با بروز این حادثه دلخراش در آبادان، پرونده پرچالش ساختمان‌های ناایمن مجدد سر باز کرد. البته موضوع سازه‌های غیر استاندارد مسئله جدیدی نیست و متروپل تنها ساختمانی نبوده که تخلف آشکار آن، بر سر ساکنانش آوار شده باشد.

ریزش ساختمان پلاسکوی تهران در سال ۹۵ و یا آتش سوزی در کلینیک سینا اطهر پایتخت در سال ۹۹ از جمله حوادث خونین مشابه متروپل بود که تا مدت‌ها امنیت روانی هموطنان را تحت تاثیر قرار داد. حالا با بروز فاجعه متروپل این سوال در اذهان عمومی جا خوش کرده؛ چرا هزینه سرپیچی از مقررات ساخت و نگهداری اصولی از ساختمان‌ها ناچیز است؟

مرور اقدامات سابق در تهران نشان می‌دهد، بروز حادثه تلخ پلاسکو، تلنگری بر مدیران وقت شهری، برای بررسی وضعیت سازه‌های قدیمی زد. در همین راستا سازمان آتش نشانی شهرداری تهران اقدام به شناسایی ساختمان‌های ناایمن در شهر کرد که به آمار ۳۳ تا ۳۴ هزار ساختمان ناایمن (نیازمند مداخله شدید) و ۱۲۹ ساختمان در شرایط "بسیار پرخطر همچون پلاسکو رسید.

ساختمان‌های پر خطری که در سال‌های اخیر حوادث متعددی را بر جای گذاشتند، نمونه آن آتش سوزی‌های مختلف در بازار گل محلاتی که به گفته مدیران شهری این بازار گل نیز در لیست ساختمان‌های پر خطر پایتخت قرار دارد.

آتش نشانی تهران در چند سال اخیر تذکرات متعددی به این ۱۲۹ ساختمان پرخطر شهر داده اما مالکان این ساختمان‌ها همواره نسبت به تذکرات آتش نشانی بی توجه بودند. مهدی داوری رئیس سابق سازمان آتش نشانی شهرداری تهران پیش از این گفته بود: قوانین حاضر، جامعیت و تأثیرگذاری لازم را برای ایمنی شهر ندارند که از مجلس می‌خواهیم در قوانین مربوط به ایمنی بازنگری داشته باشند و وقت اصلاح قوانین در حوزه ایمنی رسیده است.

بررسی خبرنگار ایران اکونومیست نشان می‌دهد، خلاء قانونی در برخورد با ساختمان‌های ناایمن باعث شده که سازندگان و مالکان این ساختمان‌ها همانند مالک ساختمان متروپل آبادان، به اخطارها نسبت به وضعیت مخاطره‌آمیز ساختمانشان بی‌تفاوت باشند و منافع فردی را بر حفظ جان مردم و امنیت شهروندان ترجیح دهند. قدرت الله محمدی رئیس فعلی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران مالکان این ساختمان‌ها را به سوداگران مرگ تعبیر کرده است.

هشت خردادماه در جریان برگزاری شصت و ششمین جلسه شورای شهر تهران، معاون خدمات شهری شهرداری تهران، «کمبود اختیارات قانونی سازمان آتش نشانی» را به تاخیر ۸ ساله در تصویب طرح جامع ایمنی مرتبط دانست و اظهار کرد: اگر این طرح به تصویب برسد، آتش‌نشانان می‌توانند برخورد لازم را در جهت کاهش مخاطرات سازه‌های ناایمن داشته باشند.

در همین زمینه معاون خدمات شهری شهرداری تهران در گفت‌وگو با خبرنگار ایران اکونومیست درباره جزئیات طرح جامع ایمنی، گفت: اگر این طرح تصویب و ابلاغ شود به سازمان آتش نشانی اجازه داده خواهد شد تا مانند یک ضابط برای انجام ایمنی ساختمان‌ها عمل کند. چندین دستگاه‌ سال‌هاست که بر روی این طرح کار کرده‌اند، اما در نهایت وزارت کشور باید تصمیم‌گیری لازم را انجام دهد، تا این طرح به تصویب برسد.

جلال بهرامی در ادامه افزود: سازمان آتش نشانی هیچ اختیار قانونی در برخورد با تخلفات ساختمانی ندارد و فقط می‌تواند به مالکان ساختمان‌های ناایمن تذکر دهد و مالکان نیز توجهی نمی‌کنند. به دنبال این عدم اختیارات قانونی؛ هماهنگی لازم با دادستانی صورت گرفته، تا بتوانیم بر مبنای گزارش‌های ماموران سازمان آتش نشانی، قبل از بروز حادثه با ساختمان‌های ناایمن مواجه موثر داشته باشیم.

وی تصریح کرد: در حال حاضر سازمان آتش نشانی بازدید از ساختمان‌ها را انجام می‌دهد، مهلت تامین الزامات ایمنی را تعیین می‌کند، بعد از آن دادستانی به مالکان مهلت تعیین شده را طی حکمی ابلاغ می‌کند، اگر ایمنی لازم بعد از مهلت مشخص شده تامین نشد، برخورد قضایی صورت می‌گیرد.»

معاون خدمات شهری شهرداری تهران درباره ۱۲۹ ساختمان بسیار پرخطر در شهر تهران، بیان کرد: ناایمنی ۱۲۹ ساختمان مربوط به حریق و استانداردهایی است که مدنظر سازمان آتش نشانی قرار دارد و تعیین ناایمنی سازه برعهده سازمان نظام مهندسی است.

وی تاکید کرد: کاربری‌ها این ۱۲۹ ساختمان پرخطر شهر تهران متفاوت بوده و کاربری‌هایی مانند، اداری، مسکونی، تجاری و بیمارستان در لیست وجود دارد که به زودی لیست نهایی و به صورت رسمی منتشر خواهد شد.

همچنین طبق گفته مهدی بابایی رییس کمیته ایمنی شورای شهر تهران هفته‌ای سه ساختمان پر خطر شهر تهران توسط دادستانی بررسی و دستورات لازم به آن‌ها داده می‌شود اگر بی‌توجهی کنند در محله اول با قطعی آب و برق و در مرحله بعدی با پلمب مواجه خواهد شد.

براساس آنچه مطرح شد، ده‌ها سازه در وضعیت بحرانی و با مخاطرات مشابه متروپل و پلاسکو در پایتخت و سایر نقاط کشور جان و مال هموطنان را تهدید می‌کند. در کنار مسئولیت نظارتی دستگاه‌هایی همچون سازمان نظام مهندسی، محدودیت‌های قانونی دستگاه‌های دیگری مانند سازمان آتش‌نشانی ایجاب می‌کند، با تصویب عاجل طرح جامع ایمنی، متولیان ساختمان‌های ناایمن، برای تامین ملاحظات امنیتی به تکاپو بیفتند.