درس بزرگ برای همه مربی‌ها

«خوشحالم از این که مدیران باشگاه منچسترسیتی به من فرصت دادند تا تیمی بسازم که قدرتمند باشد و با بازی‌های خوب، باعث شادی همه هواداران شود.» این‌ جمله، بخشی از گفته‌های «پپ گواردیولا» در دومین فصل حضورش در باشگاه منچسترسیتی بود.

کد خبر: ۴۴۹۷۷۹

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۸:۲۲

او در بخش دیگری از صحبت‌هایش در گفت‌وگو با شبکه اسکای می‌گوید: «وقتی سرمربی جدیدی استخدام می‌شود، مردم انتظار دارند فوری بتواند نتایج خوبی بگیرد. آن‌ها گاهی فراموش می‌کنند مربی به زمان احتیاج دارد تا کاری بنیادین صورت دهد. برای این منظور مربی باید با تک‌تک بازیکن‌ها آشنا شود، اعتماد متقابل را جلب کند و از لیگ برتر همه نکات لازم را بداند. همچنین با همه جزئیات بازی حریفان آشنا شود. حتی شناخت از داوران نیز کسب کند. در این میان فرقی هم نمی‌کند که در گذشته موفق بوده یا نه. چرا که مربی زمان می‌خواهد.»

در بخش نخست گزارش‌ها درباره «هنر تیم‌سازی در فوتبال» به مربی‌هایی پرداختیم که با هنر خود در فوتبال یکه‌تازی کردند. در بخش دوم اشاره‌ای داشتیم به دو مربی که تاثیرهای بزرگی در فوتبال ما داشتند و با هنر تیم‌سازی خود نگاه فوتبال ما را تغییر دادند. در این بخش به هنر تیم‌سازی «فرهاد مجیدی» در تیم استقلال و «محمد ربیعی» در تیم مس رفسنجان می‌پردازیم.

در ورزش جمله معروفی است که می‌گوید: «تعادل بین نقاط قوت افراد تیم باعث می‌شود تا آن‌ها بتوانند کارهای غیرممکن را انجام دهند.» اگر اعضای تیم در مورد اینکه اعتبار پیروزی و موفقیت به چه کسی می‌رسد، نگران نباشند، هر تیمی می‌تواند کارهای بزرگی انجام دهد.

به نتیجه رساندن کارهای بزرگ
«هلر کلر» نویسنده معروف آمریکایی جمله بسیار مشهوری دارد که می‌گوید: «ما نمی‌توانیم به تنهایی کار زیادی انجام دهیم، اما با هم می‌توانیم کارهای بزرگی را به نتیجه برسانیم.» این مهم در تیم استقلال به وضوح دیده شد؛ مهارت‌هایی مانند ارتباط، برنامه‌ریزی، حل مساله و حل تعارض، همدلی و دوستی، تغییر رفتار، تجزیه و تحلیل عمیق مسائل با تشویق به همکاری و کار گروهی.

انسان موجودی اجتماعی است و همیشه برای زندگی و انجام کارهای گوناگون تمایل به تشکیل تیم یا گروه‌های مختلف دارد تا از حمایت و کمک انسان‌های دیگر بهره‌مند شود. یک فرد نمی‌تواند همه وظایف را به تنهایی انجام دهد. او برای این‌که در هر کاری عالی باشد، به حمایت و همچنین راهنمایی دیگران نیاز دارد. اگر افراد با هم به صورت تیمی کار کنند، اهداف پیچیده به راحتی محقق می‌شوند.

مهارت‌های مهمی در تیم استقلال دیده شد؛ مانند ارتباط، برنامه‌ریزی، حل مساله و حل تعارض، همدلی و دوستی، تغییر رفتار، تجزیه و تحلیل عمیق مسائل با تشویق به همکاری و کار گروهی.استقلال باثبات و کم‌نوسان
«فرهاد مجیدی» که به‌عنوان کاپیتان استقلال، در لیگ دوازدهم جام قهرمانی را بالای سر برده بود، نخستین فوتبالیستی است که هم به‌عنوان کاپیتان و هم سرمربی، قهرمانی در لیگ برتر را تجربه کرده است. رکورد مهم دیگر، قهرمانی استقلال بدون شکست بود. استقلال در راه به دست آوردن این عنوان، تیمی باثبات و کم‌نوسان بود. برای نخستین‌بار در دوره‌های مختلف لیگ برتر ایران، تیمی بدون شکست به قهرمانی رسید.

«مجیدی» برای تکمیل فصل رویایی خود نه تنها استقلال را پس از ۹ سال به قهرمانی در لیگ برتر رساند بلکه شماره ۷‌ سابق استقلال، ۷ رکورد هم جابه‌جا کرد که شکستن هر یک از آن‌ها سال‌ها طول خواهد کشید. او نام خود را در تاریخ باشگاه ماندگار کرد؛ مانند بسیاری از رکوردهایی که به نام «برانکو ایوانکوویچ» به ثبت رسیده و به همین دلیل از او به‌عنوان یکی از پرافتخارترین مربیان تاریخ باشگاه پرسپولیس نام برده می‌شود.

قدرت دفاعی
رکوردهای دیگری هم با قهرمانی استقلال، به نام این تیم ثبت شد؛ بیشترین تعداد برد (۱۹)، کمترین گل خورده (۱۰)، بیشترین تعداد بسته نگه داشتن دروازه (۲۱ مسابقه)، بیشترین برد بیرون خانه (۹) و بیشترین تعداد برد متوالی (۶ بار) رکوردهایی بود که به نام این تیم ثبت شد.

استقلال مدل ۱۴۰۱-۱۴۰۰ بیش از هر چیز موفقیت خود را مدیون قدرت دفاعی و کم گل خوردن‌هایش است. تیمی که در ۳۰ بازی فقط ۱۰ گل دریافت کرد و با وجود از دست دادن «سیاوش یزدانی و محمدحسین مرادمند» توانست ساختار دفاعی خود را حفظ کند. «مجیدی» مجبور شد «عارف غلامی» که به تازگی از مصدومیت سنگین رباط صلیبی به تمرینات برگشته بود را وارد ترکیب اصلی کند و یک خرید فوری دیگر یعنی «سیلوا» برزیلی هم وارد ترکیب اصلی شد.

در واقع این همه تغییرات آن هم در میانه فصل و در اوج فشردگی مسابقات، باز هم روی عملکرد و نتایج تیم استقلال تاثیر چندانی نگذاشت و این‌ها نشان‌دهنده ساختار دفاعی مناسب بود که بخشی از آن متاثر از حضور «گابریل پین» مربی ایتالیایی در کادر فنی استقلال است؛ کسی که به‌عنوان دستیار سال‌ها کنار «چزاره پراندلی» حضور داشت.

رکوردهای دست نیافتنی
قهرمانی بدون شکست یکی از رکورهای جالب توجه «فرهاد مجیدی» و تیمش است. رکوردی که به نظر می‌رسد سال‌های سال طول می‌کشد که توسط یک تیم دیگر تکرار شود. یک فصل بدون شکست حتی فکر کردن به آن سخت است چه رسد به جایی که اجرایی شود. استقلال به همین دلیل، کم‌ترین گل خورده را هم داشت. ۱۰ گل در ۳۰ بازی؛ یعنی این تیم هر سه بازی به طور میانگین یک گل خورد.

استقلال در کنار داشتن بهترین خط دفاعی، ارائه‌گر بازی تهاجمی هم بود. ۱۹ برد بدین معناست که استقلال بیشترین پیروزی را در فصل جاری بازی‌ها به‌دست آورد. بیشترین برد خارج از خانه هم متعلق به آبی‌هاست. استقلال در ۱۵ بازی خارج از خانه ۹ پیروزی به‌دست آورد. این کارنامه کمک زیادی به استقلال برای قهرمانی در این فصل از بازی‌ها کرد.

بیشترین تفاضل گل هم برای این تیم است. تعداد گل زده و خورده استقلال این قدر توازن خوبی دارد که تفاضل مثبت ۲۹ را ثبت کرده و بیشترین برد متوالی را استقلال رقم زده است. این تیم ۶ هفته به‌صورت متوالی در فصل جاری حریفان خود را شکست داد و یک رکورد جالب توجه دیگر که قابل پیش‌بینی است برای ثبت دو باره آن باید سال‌ها منتظر بمانیم.

۲۱ کلین شیت در ۳۰ بازی. این یعنی دروازه استقلال تنها در ۹ بازی باز شده است. آماری که سبب دعوت دو باره سید حسین حسینی به اردوی تیم ملی شد و از همه مهم‌تر «دستکش طلایی» این فصل از بازی‌های لیگ برتر به او رسید.
اینگونه می‌توان گفت که استقلال در این فصل فقط یک جام نگرفت. بسیاری از رکوردها را تغییر و داد. یک فصل رویایی برای «مجیدی» و استقلال.

حرکت ستودنی مجیدی
در دیدار استقلال با نفت مسجدسلیمان حرکت ستودنی «فرهاد مجیدی» به هنگام تعویض «صالح حردانی» همه را غافل‌گیر کرد. «حردانی» در میان تشویق هواداران با یک استقبال بسیار ویژه مواجه شد؛ «مجیدی» سمت او رفته و ستاره ریزنقش تیمش را روی دوش تا نیمکت حمل کرد و این کار خبر از ارتباط خیلی خوب سرمربی جوان ‌«آبی‌ها» با بازیکن‌های تیمش می‌داد.

هنر تیم‌سازی در مس رفسنجان
سه سال پیش بود که «محمد ربیعی» هدایت مس رفسنجان را در هفته‌های آغازین لیگ دسته اول برعهده گرفت. او در همان سال اول موفق شد مس را به لیگ برتر بیاورد و طی دو سال بعدی نیز این تیم رفسنجانی روند صعودی خود را با هنر تیم‌سازی «ربیعی» حفظ کرد و توانست در لیگ‌های بیستم و بیست‌ویکم به ترتیب رتبه‌های هشتم و ششم را کسب کند. سیر صعودی مسی‌ها حکایت از توان‌مندی «محمد ربیعی» در هنر تیم‌سازی و ارائه فوتبال زیبا دارد.

در ستایش قهرمانی استقلال
«جواد الله‌وردی» پیشکسوت فوتبال کشورمان که علاوه بازی در تیم تاج تجربه حضور در تیم پرسپولیس را نیز دارد در روزهایی که همه برای دیده شدن به تاخت‌وتاز به اتفاقات فدراسیون فوتبال پرداخته‌اند؛ نگاه او به زیبایی‌های فوتبال است و در ستایش قهرمانی تیم استقلال در لیگ بیست‌ویکم به پژوهشگر ایران اکونومیست گفت: «در دیدار آخر این تیم، ورزشگاه پر از تماشاگر بود؛ هوادارانی که برای برپایی جشن قهرمانی تیم استقلال خود را به ورزشگاه رسانده بودند و بسیاری هم پشت «دَر» ماندند و جالب این‌که در اتوبان همت ماشین‌ها را پارک کرده و پیاده به سمت ورزشگاه آزادی رفتند و حتی به یاد آبادانی‌هم بودند و تکریم کردند.

«با همه ضعف‌ها، همه مشکلات ما که در برنامه‌ریزی‌ و این‌گونه مسائل شاگرد اول که هیچ‌وقت نبودیم و نخواهیم شد اما با این حال یک جشن قهرمانی با شخصیت برای تیم خود گرفتند.»
«در ستایش قهرمانی تیم استقلال برای آخرین بار به‌واسطه آمار و ارقام یعنی بدون باخت، کمترین گل خورده، بیشترین برد و حتی به دوش گرفتن «صالح حردانی» که «فرهاد مجیدی» تا نیمکت ذخیره برد، این یک حرکت قشنگ است که یک مربی با آن غرور و عظمت، با این نتایجی که گرفته و تیم استقلال را بدون باخت با ثبت چندین رکورد بازیکن تیمش را روی دوش بگیرد و ببرد تا نیمکت ذخیره‌ها (!).»

برای موفقیت چشمگیر این فصل استقلال باید همه مجموعه باشگاه را نیز آنالیز کرد؛ کادر مدیریتی باشگاه که به‌طور حتم شخص «سردار آجرلو» حرف اول و آخر را زده، روی نیمکت مربیگری «فرهاد مجیدی» حرف اول و آخر زده و بازیکن‌ها به هیچ عنوان در بازی‌ها کم نگذاشته‌اند و هرکس هرچه داشت رو کرد.«الله‌وردی» که یک پرسپولیسی محسوب می‌شود، ادامه داد: «این حرکت مجیدی یک درس بزرگی است برای همه مربی‌ها. برادر خود را تنبیه انضباطی کرد تا نشان دهد برای او انضباط تیمی مهم‌تر از هر چیز و حتی برادرش است. این‌ها همه بیانگر اقتدار یک مربی برای رسیدن به موفقیت است آن هم در این آشفته بازار!»
«ما کاری به پرسپولیس، سپاهان و فولاد نداریم اما کارهایی که «فرهاد مجیدی» در این فصل انجام داده بی‌نظیر است. در این قهرمانی شما همه چیز را می‌بینید؛ بیشترین برد و امتیاز، بدون باخت و کمترین گل خورده، بیشترین کلین‌شیت در تاریخ لیگ برتر و ... »

«برای موفقیت چشمگیر این فصل استقلال باید همه مجموعه باشگاه را نیز آنالیز کرد؛ کادر مدیریتی باشگاه که به‌طور حتم شخص «سردار آجرلو» حرف اول و آخر را زده، روی نیمکت مربیگری «فرهاد مجیدی» حرف اول و آخر زده و بازیکن‌ها به هیچ عنوان در بازی‌ها کم نگذاشته‌اند و هرکس هرچه داشت رو کرد؛ همدلی در آن‌ها موج می‌زد و همه این‌ها تلاش شبانه‌وروزی مجموعه باشگاه بوده که منجر به خلق این رکوردها شده و به بار نشسته است.»

«این‌ها در ستایش قهرمانی استقلال برای آخرین بار (بدون باخت) مثل همان برنامه «هنر تیم‌سازی» که نوشتید و بسیار آموزنده برای مربی‌هایی است که طالب فوتبال مدرن، فوتبال با حساب و کتاب، فوتبال با قدمت هستند. در باره «هنر تیم‌سازی» تا روز قیامت هم می‌توان مطلب نوشت. اینگونه مطالب برای افرادی که می‌خواهند چیزی یاد بگیرند معقول و به درد بخور است و اگر هم بلد است این مطلب می‌تواند برای‌شان نوعی یادآوری باشد. خیلی‌ها از این‌ها یادداشت برمی‌دارند و بسیاری نیز آن را برای خود نگه می‌دارند.»

ادامه دارد...