پژوهش‌های دانش‌بنیان کسری بودجه پژوهش را جبران می‌کنند

معاون پژوهش‌ و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان این‌که نباید همواره از بودجه‌های دولتی برای پژوهش‌ها استفاد کرد، گفت: با توسعه پژوهش‌های دانش‌بنیان ما می‌توانیم قسمت اعظمی از کسری‌های متصوره را پوشش دهیم. در کشورهای پیشرفته نیز هزینه پژوهش‌ها عمدتاً از محل گرنت‌ها و درآمدهایی که خود پژوهش ایجاد می‌کند، پوشش داده می‌شوند.

کد خبر: ۴۴۹۱۴۱

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۷:۴۱

دکتر افشین زرقی در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، در خصوص بودجه پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: بودجه پژوهشی این دانشگاه در قیاس با دیگر دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، از یک میزان معقولی برخوردار است. اگر چه که با توجه به شرایط موجود و شرایط تحریم، هزینه‌های پژوهشی مانند هزینه کیت‌ها و مواد آزمایشگاهی و هزینه‌های انجام تحقیق بالا رفته است و شاید بودجه‌های پژوهشی با انتظارات پژوهشی متناسب نباشند.

وی با بیان این‌که دانشگاه‌ها مکلف هستند یک تا دو درصد از درآمد اختصاصی خود را صرف پژوهش کنند، ادامه داد: علاوه بر این‌که بودجه مصوب سازمان برنامه و بودجه نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته، در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز سقف دو درصد از درآمد اختصاصی برای پژوهش در نظر گرفته شده است.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ضمن اشاره به این‌که این میزان بودجه برای پژوهش رضایت‌بخش است، خاطر نشان کرد: اگر نگاه ایده‌آل‌محور داشته باشیم، قطعاً این بودجه کفاف برنامه‌های کلان پژوهشی ما را نمی‌دهد، البته یک‌سری راهکار برای این موضوع وجود دارد.

پژوهش تا کی باید به اقتصاد نفتی، وابسته بماند؟

زرقی با اشاره به شعار سال و تولید دانش‌بنیان، گفت: اعتقاد ما بر این است که نباید همواره از بودجه‌های دولتی برای پژوهش‌ها استفاده کرد و باید پژوهش‌های ما به سمت پژوهش‌های کاربردی و محصول‌محور برود. منویات رهبری نیز بر همین منوال است و باید در پژوهش‌های خود، مشکلات نظام سلامت را حل کنیم و همچنین پژوهش‌ها باید مبتنی بر نیازهای جامعه باشند.

وی افزود: این پژوهش‌ها خریدار دارند و با توسعه پژوهش‌های دانش‌بنیان ما می‌توانیم قسمت اعظمی از کسری‌های متصوره را پوشش دهیم. در کشورهای پیشرفته نیز هزینه پژوهش‌ها عمدتاً از محل گرنت‌ها و درآمدهایی که خود پژوهش ایجاد می‌کند، پوشش داده می‌شوند.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به شیوه‌های مختلف تامین هزینه پژوهش، گفت: ما باید بخشی از هزینه‌ها را از بدنه دولتی، بخشی را از درآمدهای اختصاصی و بخشی را از کارهای دانش‌بنیان پوشش دهیم. این موضوع وظیفه ما را نیز سنگین‌تر می‌کند و جهت پژوهش‌های ما را نیز اصلاح می‌کند.

وی ادامه داد: ما تا کی باید به پژوهش با اقتصاد نفتی وابسته باشیم و با فروش نفت، پژوهش کنیم و این پژوهش‌ها هم تنها به چاپ مقاله منتهی شود؟

زرقی در خصوص زیرساخت‌های فناورانه مورد نیاز در دانشگاه‌ها گفت: اگر کسی می‌خواهد کار فناورانه انجام دهد، نیاز به زیرساخت‌های فناورانه دارد. گسترش شرکت‌های دانش‌بنیان، گسترش مراکز رشد، توسعه پارک‌های علم و فناوری، توسعه اتاق‌های تمیز و آزمایشگاه‌ها، از جمله زیرساخت‌های فناورانه هستند. ما در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در سال‌های اخیر زیرساخت‌های خوبی ایجاد کرده‌ایم. اگرچه که کافی نیست و ما بنا به تکمیل این زیرساخت‌ها داریم.

وی ادامه داد: مثلاً پارک علم و فناوری دانشگاه ما که ظرفیت ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان را دارد، در سال ۱۴۰۱ تکمیل می‌شود. عملاً با تکمیل این پارک و جذب شرکت‌های دانش‌بنیان، درآمد خوبی از محل این شرکت‌های دانش‌بنیان ایجاد می‌شود. همچنین به توسعه کارآفرینی کمک می‌کند و خود توسعه کارآفرینی با دلگرمی اقشار تحصیل‌کرده، جلوی مهاجرت‌های بی‌رویه را می‌گیرد که خود این‌ها سرمایه‌گذاری و ایجاد درآمد هستند.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان این‌که امسال برای زیرساخت‌های مهم بودجه خوبی در این دانشگاه وجود دارد، گفت: همچنین پیش‌بینی کردیم که منابع خوبی از سایر ارگان‌ها داشته باشیم. از طرف دیگر برای تحقق شعار سال ما یک برنامه ترویج فرهنگ کارآفرینی و فناوری داریم و می‌خواهیم از طریق کارگاه‌ها و از طریق دوره‌هایی بحث فناوری را در میان اساتید و دانشجویان ترویج کنیم.

وی ادامه داد: برنامه‌های مفصلی برای کمیته فناوری دانشجویی داریم. کمیته پژوهشی دانشجویی‌ما خیلی فعال است و ۹ سال است که در کشور رتبه اول را می‌گیرد. ولی یکی از برنامه‌های امسال ما این است که کمیته‌های فناوری دانشجویی خود را فعال کنیم. اعتقاد داریم که فناوری باید از دانشجو آغاز شود و این ذهنیت باید در زمان دانشجویی شکل بگیرد.

زرقی با بیان اهمیت راه‌اندازی مرکز نوآوری در دانشگاه گفت: در این مرکز نوآوری به دنبال ایده‌بازارها، بحث‌های فناوری و تشکیل گروهک‌های فناوری و توسعه کارهای بین گروهی هستیم. از طرف دیگر به دنبال جذب دو شتاب‌دهنده در زمینه دارو، تجهیزات و غذا هستیم که بتوانیم شرایطی را برای فناوران فراهم کنیم تا آن‌ها در این مسیر حرکت کنند.

وی افزود: از طرف دیگر چند کنسرسیوم ارتباط با صنعت را پیش‌بینی کردیم که بنا داریم در روزهای آتی، تفاهم‌نامه‌های خوبی را با چند گروه صنعتی تحت عنوان هلدینگ‌های غذایی و دارویی به امضا برسانیم که بتوانیم هم از محل این کنسرسیوم و ارتباط با صنعت، تولید ثروت کنیم و هم به توسعه فناوری کمک کنیم.

تمام ارکان دانشگاه باید برای پاسخ به انتظارات همکاری کنند

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در پاسخ به این سوال که آیا با این میزان بودجه پژوهش و درآمد، دانشگاه می‌تواند انتظارات را در سال تولید دانش‌بنیان برآورده کند؟ توضیح داد: این کار فقط در حوزه تحقیقات و فناوری نیست. برای رسیدن به این اهداف با بودجه‌های موجود، باید همه ارکان دانشگاه با هم همکاری کنند و اگر این همکاری (که همیشه هم اتفاق می‌افتد) باز هم ادامه یابد، من می‌توانم به شما قول بدهم که امسال می‌توانیم در برابر چیزی که دریافت و هزینه کردیم، پاسخ‌گو باشیم و پژوهش با محوریت فناوری انجام دهیم.

زرقی در خصوص نحوه تخصیص بودجه پژوهشی دانشگاه در سال گذشته، توضیح داد: در سال گذشته تقریباً حدود ۸۸ تا ۹۰ درصد بودجه بخش خود را دریافت کردیم و در سال ۱۴۰۱ بودجه پژوهش تقریباً ۲۰ درصد افزایش داشته است.

کسری بودجه پژوهش چگونه جبران می‌شود؟

وی با بیان این‌که «البته با این وجود بر اساس اعداد و ارقام امسال مقداری کسری بودجه خواهیم داشت»، ادامه داد: ولی این کسری بودجه، از طریق گرنتینگ‌بادی‌های بیرونی مثل مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران (نیماد)، محل طرح‌های یک درصد وزارت بهداشت، کمک‌های وزارت‌خانه، ارتباط با صنعت، خیرین پژوهش و فناوری و صندوق حمایت از پژوهشگران‌وفناوران و همین‌طور پژوهش‌های دانش‌بنیان، به راحتی قابل جبران است.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تاکید کرد: ما نه تنها به فکر جبران هستیم، بلکه می‌خواهیم سرریز آن را در زیرساخت‌های فناوری خرج کنیم.