جنگ اوکراین و تشدید بحران غذا در آمریکای لاتین

نقاط مختلف جهان اگر چه از پیامدهای جنگ اوکراین در امان نیست اما در مقایسه با جنگ انرژی که دامن‌گیر اروپا شده است، جنگ نان با خطر گرسنگی و بحران ناامنی غذایی، مناطق ضعیف‌تر از جمله کشورهای آمریکای لاتین را تهدید می‌کند.

کد خبر: ۴۴۸۵۱۵

تاریخ: ۱۶ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۲:۱۳

به گزارش روز دوشنبه ایران اکونومیست، اگر چه آمریکای لاتین در فاصله جغرافیایی دوری از اوکراین قرار دارد اما جنگ میان روسیه و اوکراین، پیامدهای پیچیده‌ای برای این منطقه به همراه داشته است. پیامدهای جنگ اوکراین برای بسیاری از مردم آمریکای لاتین، بعید و دور از ذهن به نظر می‌رسید اما افزایش قیمت بین‌المللی گندم و آرد در پی این درگیری به معنای نان گران‌تر بر سر سفره‌های خانوارهای ساکن این منطقه است.

چنان که «برنامه جهانی غذا» پیش‌بینی کرده است، تنش جهانی بر سر دسترسی به غلات همچون گندم و ذرت در نتیجه جنگ اوکراین، به دلیل وجود پاره‌ای عوامل در آمریکای لاتین همچون نابرابری‌ها، عوامل اقلیمی، چالش‌های سیاسی و اجتماعی، این منطقه را با خطر بحران حاد ناامنی غذایی مواجه خواهد کرد.

طبق برنامه جهانی غذا، قبل از حمله روسیه به اوکراین، حدود ۹.۳ میلیون نفر در آمریکای لاتین از ناامنی غذایی رنج می‌بردند. اکنون در جریان تهاجم و تشدید درگیری، پیش‌بینی می‌شود این تعداد به ۱۳.۳ میلیون نفر برسد.

به گزارش بخش اسپانیایی تارنمای شبکه فرانس‌۲۴، روسیه چهارمین تولیدکننده بزرگ گندم در جهان است و به دلیل تحریم‌های بین‌المللی نمی‌تواند گندم را به طور کامل به بازار عرضه کند. اوکراین نیز هفتمین تولیدکننده بزرگ گندم در جهان است و به دلیل جنگ نمی‌تواند به تعهدات خود عمل کند. با توجه به این سناریو، هند، سومین تولیدکننده بزرگ غلات در جهان، صادرات محصولات کشاورزی را برای تضمین مصرف داخلی ممنوع کرده است.

همه این عوامل باعث شده تا قیمت مواد غذایی در آمریکای لاتین، بین ۸ تا ۱۳ درصد افزایش یابد. علاوه بر این، جنگ منجر به افزایش قیمت کودهای تولیدی روسیه و بلاروس در بازارهای منطقه آمریکای لاتین شده است و قیمت آن را تا ۳۰۰ درصد افزایش داده است. این امر به تنهایی، تولید مواد غذایی را حتی دشوارتر می‌کند.

شرایط حاضر، بار دیگر بحث و بررسی‌ها در مورد نابرابری‌های شدیدی که در آمریکای لاتین وجود دارد، مدل تولید، زیرساخت‌های ضعیف و توزیع نابرابر زمین در منطقه‌ای با ظرفیت تولید انواع مختلف غذا برای ساکنانش را باز می‌کند.

به گفته دفتر منطقه ای فائو برای آمریکای لاتین و کارائیب، با "جنگ اوکراین، قیمت نهاده های کلیدی برای تولید غذا، مانند سوخت و کود، در حال افزایش است. به عنوان نمونه، آرژانتین و برزیل به شدت به کودهای ارزان قیمت روسیه و بلاروس متکی هستند. علاوه بر این، هزینه بالاتر و در دسترس بودن کمتر مواد غذایی، تأثیر منفی بر چندین کشور واردکننده در منطقه، مانند کشورهای حوزه کارائیب دارد.

برزیل از جمله کشورهای آمریکای لاتین است که بیش از نیمی از گندم مصرفی خود را وارد می‌کند. روند واردات گندم به برزیل اگر چه بیشتر از آرژانتین، ایالات متحده و کانادا است اما افزایش قیمت‌های بین‌المللی ناشی از درگیری در اوکراین، تولیدکنندگان برزیلی را تحت تاثیر قرار داده است.

در پرو نیز افزایش قیمت‌ها در نتیجه جنگ اوکراین به شکل افزایش تورم بین ۸ تا ۱۱.۳ درصدی خود را نشان داده است. به طور همزمان، قیمت کود نیز تا ۳۰۰ درصد افزایش یافته است. این مسئله بیش از همه، کشاورزان منطقه را تحت تاثیر قرار داده است. فائو تخمین می‌زند که کاهش حدود ۲۰ درصدی تولید ملی پرو در کنار تورم، ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از مردم پرو را با بحران غذایی مواجه خواهد کرد.

به گفته کارشناسان، برای دستیابی به خودکفایی غذایی، تضمین در دسترس بودن و مقرون به صرفه بودن غذا ضروری است و از نظر در دسترس بودن، آمریکای لاتین سومین منطقه در جهان از نظر رتبه بندی از بین رفتن و ضایعات مواد غذایی قرار دارد. برداشت در زمان نامناسب و شرایط آب و هوایی همزمان با تغییرات اقلیمی شدید از جمله دلایل این مسئله است.

دفتر منطقه ای فائو برای آمریکای لاتین و کارائیب می‌افزاید: غذا وجود دارد، اما برای بسیاری بسیار گران است و افرادی که از فقر یا فقر شدید رنج می‌برند باید غذاهای با کیفیت پایین‌تری را مصرف کنند. غذای سالم گران‌تر است. خوردن غذای سالم در آمریکای لاتین و دریای کارائیب گرانتر از هر منطقه دیگری در جهان است.

کارشناسان معتقدند، مانع اصلی ریشه‌کنی گرسنگی در منطقه، مدل تولیدی است که «کسب‌وکارهای کشاورزی در مقیاس بزرگ برای صادرات» را در اولویت قرار می‌دهد؛ مانند کشت‌های تک دانه سویا، ذرت و گندم که به هیدروکربن‌ها وابسته هستند و تأثیر شدیدی بر محیط زیست دارند.

به این ترتیب، این یک مسئله ناخوشایند است که واکنش جهانی به بحران غذایی کنونی به جای حمایت از تولید ارگانیک محلی در سطح سیاسی و مالی، دقیقا بر سیستم صادرات صنعتی متمرکز است. در دوران ریاست جمهوری لولا داسیلوا در برزیل (۲۰۰۳- ۲۰۱۰) تولیدات کشاورزی ارگانیک در سطح ملی راه‌اندزی شد و این برنامه نشان داد که می‌توان برای ریشه‌کن کردن گرسنگی به خودکفایی متوسل شد. با این حال، ژائیر بولسونارو رئیس‌جمهوری فعلی برزیل دستاوردهای به دست‌آمده را معکوس کرد.

تا به امروز، تعداد بسیار کمی از کشورها این مسیر را دنبال کرده‌اند و دلیل عمده این است که این مسئله با تجارت آزاد ترویج شده توسط سازمان تجارت جهانی در تضاد است. برای نمونه، هند اغلب توسط سازمان تجارت جهانی به دلیل محافظت از بازارهای محلی‌اش مورد انتقاد قرار می‌گیرد.

«میشل باشلت» کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد اخیرا گفت: جنگ اوکراین و بحران سه‌بعدی ناشی از آن در بخش‌های مواد غذایی، انرژی و مالی، «تاثیر جدی» بر آمریکای لاتین و کارائیب به عنوان منطقه‌ای که پیش از این به شدت تحت تاثیر همه‌گیری کووید-۱۹ قرار گرفته است، خواهد داشت.

این دیپلمات ارشد سازمان ملل افزود: هنوز نمی‌توان به روشنی گفت که جنگ (اوکراین) چگونه پایان می‌یابد، اما «آنچه من می‌بینم یک اندوه در آمریکای لاتین و کارائیب است».