چالش‌های فرهنگی در فوتبال؛ از خلاء اخلاقی تا مدیرانی که توان اداره خود را هم ندارند

بدون شک اتفاقات تبریز چهره فوتبال کشورمان را زشت‌تر و علاقمندان آن را نسبت به لیگ برتر زده‌تر خواهد کرد، حال با چند کارشناس فوتبال کشورمان در این خصوص صحبت کردیم تا به بررسی علل آن پرداخته‌اند.

کد خبر: ۴۴۳۸۰۴

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۲:۵۷

به گزارش ایران اکونومیست، دیدار تیم‌های تراکتور و پرسپولیس در چارچوب هفته بیست و هشتم لیگ برتر فوتبال کشورمان به دلیل پرتاب سنگ از سوی هواداران تیم تبریزی به داخل زمین، نیمه‌تمام ماند.

این اولین باری نبود که از این دست اتفاقات در فوتبال کشورمان رخ می‌دهد. بدون شک اتفاقات تبریز چهره فوتبال کشورمان را زشت‌تر و علاقمندان آن را نسبت به لیگ برتر دلسردتر خواهد کرد. به طور قطع این حواشی علل ریشه‌ای دارد و نمی‌توان آن را به خشونت لحظه‌ای هواداران داخل استادیوم ربط داد.

فوتبال به دست کسانی اداره می‌شود که از پس خودشان هم برنمی‌آیند

امیر حاج‌رضایی در گفت‌وگو با ایران اکونومیست در خصوص وضعیت فرهنگی فوتبال ایران اظهار داشت: این اتفاقات به صورت سریالی در فوتبال رخ می‌دهد و هر بار فقط محتوا تغییر می‌کند؛ اما حالت آن یکی است. ما می‌توانیم یک فهرست بلند از این اتفاقات بنویسیم و با بیانیه‌نویسی روی آن سرپوش بگذاریم اما این آتش زیرخاکستر است و فقط دودش به چشم هواداران و علاقمندان فوتبال می‌رود.

وی افزود:‌ هرگز در فوتبال ایران قوانین محکمی در این باره وجود نداشته که با این اتفاقات برخورد جدی صورت بگیرد و مسوولان فوتبال هم همیشه با سوار شدن روی موج احساسی مردم، حرکت می‌کنند. من هیچگونه انتقادی به افرادی که فوتبال را کنترل می‌کنند ندارم. سال‌های پیش چندین نوبت به مسئولین توصیه کردم که یک همایش برگزار شود و در آن از جامعه شناس‌ها، روانشناس‌ها، حقوقدان‌ها، افراد صاحب فن و پیشکسوت‌ها دعوت شود اما مسوولین در حرف پذیرفتند اما در عمل اقدامی صورت نگرفت. در همان زمان هم اعتقاد داشتم که نمی‌توانند مشکل را از بین ببرند اما می‌توانند آن را کاهش دهند.

کارشناس فوتبال کشورمان اضافه کرد: در حال حاضر نیز در فوتبال پول‌محوری‌ حاکم است و آمار پول‌هایی که در این رشته هزینه می‌شود، بسیار بالاست. اگر این اخباری که از ریاست قبلی فدراسیون آمده صحت داشته باشد چگونه می‌توان انتظار داشته باشیم که این اتفاق‌ها در فوتبال رخ ندهد.

حاج‌رضایی تصریح کرد: هر بار که مسابقه مهمی برگزار می‌شود، هر دو باشگاه علیه هم بیانیه صادر می‌کنند و واقعا فقط می‌توان تاسف خورد به این باشگاه‌ها که نام فرهنگی را یدک می‌کشند. هر طرف از ماجرا را به گونه‌ایی صحبت می‌کنند که انگار اصلا مقصر نیستند. البته آنقدر در این فوتبال دروغ شنیده‌ایم که نمی‌توانیم حرف راست را پیدا کنیم.

وی ادامه داد: هرچقدر هم من و امثال من حرف بزنند، آنها کار خودشان را می‌کنند و به دنبال مقاصد دیگری هستند. در کلام حرف‌های خوبی می‌زنند ولی در عمل چیزی دیده نمی‌شود. من نگاه خوشبینانه‌ای به فوتبال ایران ندارم و این نگاه به وقایع و آدم‌هایی که می‌خواهند فوتبال را اداره کنند، برمی‌گردد. آنها در اداره خودشان هم عاجز هستند.

کارشناس فوتبال کشورمان در پایان گفت: من متعجب نمی‌شوم ولی متعجب می‌شوم از این اتفاقات فوتبالی که رخ می‌دهد چرا که در تمامی ارکان‌های فوتبالی، موضوعاتی مشاهده می‌شود که نمی‌توان به آینده فوتبال خوشبین بود.

چیزی به عنوان فرهنگ در باشگاه‌ها وجود ندارد

ابراهیم قاسمپور عضو کمیته فنی فدراسیون فوتبال در این مورد گفت: کسانی که در استادیوم‌ها اینگونه رفتار می‌کنند، اصلا تماشاگر و هوادار نیستند. تماشاگر هیچوقت از این کارها نمی‌کند. باید اول بررسی شود و این افراد شناسایی و با قاطعیت با آنها برخود شود.

وی افزود: چیزی به عنوان فرهنگ در باشگاه‌ها وجود ندارد. چرا اسم باشگاه‌ها فرهنگی ورزشی است در حالی که نه در بازیکنان و نه در باشگاه‌ها فرهنگی وجود ندارد؟ وقتی باشگاه فرهنگی است باید یک فرد فرهنگی در داخل باشگاه باشد. کدام باشگاه ما چنین فردی را به کار گرفته تا بتواند مشاوره بدهد؟ تماشاگران و هوادارانی که فقط قصد لذت بردن از فوتبال را دارند، تا کی باید چوب این تعصب‌های بی‌منطق را بخورند؟

عضو کمیته فنی فدراسیون فوتبال عنوان کرد: فقط کافیست به لیگ برتر انگلیس نگاه کنیم که در بالاترین سطح برگزار می‌شود. در آنجا یک بازیکن در شرایط حساس کارت قرمز دریافت می‌کند اما هم بازیکن و هم‌ تماشاگران این مسئله را به راحتی قبول می‌کنند و بازی بدون جنجال و با همان کیفت ادامه پیدا می‌کند.

قاسمپور تصریح کرد:‌ مسئله فرهنگ فقط در ورزش و فوتبال ما به چشم نمی‌آید. این مسئله باید ریشه‌یابی شود و جامعه شناس‌ها و اهل فن‌ این مسئله را بررسی کنند.

اینکه همه چیز تقصیر تماشاگران است، درست نیست

ناصر ابراهیمی سرمربی سال‌های دور تیم ملی فوتبال ایران در مورد حواشی دیدار تراکتور و پرسپولیس نیز عنوان کرد: به نظر من باید باشگاه‌ها قبل از هر بازی تمامی عوامل تماشاگران و لیدرها را جمع کنند و در جلسه‌ای به آنها دستور داده شود که فقط به تشویق تیم خود بپردازند و از فحاشی و سنگ اندازی خودداری کنند. اینکه همه چیز تقصیر تماشاگران است، درست نیست. بازیکنان هم در داخل زمین نباید عامل تحریک برای تماشاگران باشند.

وی ادامه داد: تبریزی‌ها همیشه پرسپولیس را دوست داشته‌اند. اینکه چه اتفاقاتی از گذشته تاکنون رخ داده تا این رفتار را نشان دهند، باید بررسی دقیق شود و با عوامل این رفتارها برخورد جدی صورت گیرد. به نظر من نتیجه بازی پرسپولیس با تراکتور باید سه بر صفر به سود پرسپولیس اعلام شود.

مسئولان باید از بروز این مسائل جلوگیری کنند

محمد پنجعلی کاپیتان اسبق و پیشکسوت باشگاه پرسپولیس در این مورد تصریح کرد: خدا رحم کرد که اتفاق بدتری رخ نداد و پرتاب سنگ‌ها فاجعه به بار نیاورد. سنگ که نبود، پاره آجر بود! اصلاً نمی‌گذاشتند بازیکنان کرنر بزنند. واقعا دیدن چنین صحنه‌هایی بسیار تلخ است. باید حتماً کشته می‌دادیم تا داور خیلی زودتر بازی را قطع می‌کرد؟

وی در واکنش به مقصر دانستن دو بازیکن پرسپولیس در ماجرای تبریز از سوی میزبان، گفت: اینکه دائماً سنگ به زمین می‌انداختند و توهین می‌کردند، روی اعصاب بچه‌ها بود. طبیعی است در موارد این‌چنینی بازیکن عصبی می‌شود. به هر حال در این خصوص قانون وجود دارد و باید بررسی شود. بازی باید سه بر صفر به سود پرسپولیس اعلام شود، چون آنها میزبان بودند. کاملاً معلوم بود که در آن فضا نمی‌شود فوتبال بازی کرد و آخر سر هم داور توپ را برداشت و اعلام کرد بازی باید قطع شود.

کاپیتان اسبق پرسپولیس ادامه داد: دلیل به وجود آمدن این حواشی را نفهمیدیم. بازی مساوی دنبال می‌شد اما روی سکوها هرج و مرج زیادی بود. چنین صحنه‌های برای بازیکنان درون زمین خطرناک است و ممکن بود اتفاقات ناخوشایندی رخ دهد. البته تعدادی محدود از افراد داخل ورزشگاه این کار را انجام دادند که به پای هواداران تراکتور نوشته شد.

پنجعلی عنوان کرد: مسئولان باید از این مسائل جلوگیری کنند و اگر برخورد نکنند ممکن است دوباره چنین اتفاقاتی تکرار شود. در همه جای دنیا ورزشگاه‌ها پر می‌شود اما دغدغه ما این است ورزشگاه‌ها پر نشود.

پیشکسوت فوتبال کشورمان اضافه کرد: مردم آذربایجان مهمان‌نواز هستند و این مسائل عجیب بود. فوتبال تمام می‌شود اما باید به مهمان‌ها نگاه بهتری شود. این‌ها مشکلاتی است که به وجود آمده و بیش از حد همه چیز را حساس کرده‌اند. باید برخی طرفداران توجیه شوند. فقط خود آن‌ها می‌توانند جلوی این اتفاقات را بگیرند. احساسات جوانان باید کنترل شود چون همه با هم دوست و هم‌وطن هستیم.

در دنیا شعار می‌دهیم که بهترین تماشاگران را داریم

حمید درخشان سرمربی اسبق تیم فوتبال پرسپولیس در این خصوص اظهار داشت: در فوتبال این مسائل قشنگ نیستند. خانواده‌ها هم نگران می‌شوند که بچه‌های‌شان به ورزشگاه‌ها بیایند. در دنیا شعار می‌دهیم که بهترین تماشاگران را داریم اما می‌بینیم که این حرف در عمل درست نیست. این‌ها در دنیا و آسیا دیده می‌شود و لطمه‌های بزرگی از این بابت می‌خوریم. کنفدراسیون فوتبال آسیا روی این مسائل بسیار تاکید دارد و بسیار نکته‌بین و نکته سنج است مطمئن باشید این اتفاقات بار منفی برای‌ فوتبال کشورمان دارد. این مسائل باعث می‌شود محرومیت‌های سنگینی برای فوتبال ایران به وجود بیاید.

وی ادامه داد: یک بازیکن در آن فشار و در آن جو باید چه کار کند؟ در زمین درگیر می‌شود و ضربان قلب بالا می‌رود. اینگونه نیست که بازیکن بتواند در این شرایط خودش را کنترل کند چون او هم انسان است. این شرایط خاص است و تصمیم‌گیری راحت نیست. درست است باید کاپیتان پرسپولیس مراعات می‌کرد اما باید سقف و حدی هم برایش قائل باشیم.

پیشکسوت فوتبال کشورمان تصریح کرد: در چند مورد چنین اتفاقی رخ داد. امید عالیشاه نتوانست زیر فشار خودش را نگه دارد و این طبیعی است. باید به هواداران نگاه کنیم و به تماشاگران بگوییم این کار درست نیست. چطور می‌شود به سرمربی ضربه می‌زنند؟ یحیی گل‌محمدی بازیکن ملی بوده و مربی قابل احترامی است اما همه چیز را فراموش می‌کنیم و زیر پا می‌گذاریم. باید یک بازنگری در این روند داشته باشیم.

مسئولین یا بی‌توجه هستند یا قادر به اعمال قانون و انضباط برای محیط‌ ورزشگاه‌ها نیستند

بیژن ذوالفقارنسب کارشناس فوتبال کشورمان با اشاره به اینکه موضوع بی‌اخلاقی هواداران به درازا کشیده شده و هر بازی که حساس‌تر شود، بیشتر این اتفاقات رخ می‌دهد، گفت:  البته هر دفعه سرپوش گذاشته شده و دوباره این اتفاقات با شدت بیشتر تکرار می‌شود.

وی ادامه داد: تا الان هم که چند روز از این اتفاق می‌گذرد، واکنش یا اقدامات مناسب را را ندیده‌ایم. مسئولان در این زمینه یا بی‌توجه هستند یا قادر به اعمال قانون و انضباط برای محیط‌ ورزشگاه‌ها نیستند. در درجه اول کم کاری مسئولان به خصوص نهادهای فوتبالی مقصر اصلی این اتفاقات هستند.

کارشناس فوتبال کشورمان اظهار داشت: این آرامش وانضباطی که در ورزشگاه‌های اروپا و به ویژه در انگلیس وجود دارد، اتفاقی نیست. در فاصله دهه ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ در استادیوم‌ها اروپا شاهد حادثه‌های تلخ زیادی بودیم. به خصوص حادثه استادیوم هیلس بلژیک که تعداد زیادی کشته و زخمی به جا گذاشت و بلافاصله دولت انگلیس دخالت کرد و تعداد زیادی محکوم و راهی زندان شدند. من خودم در آن زمان در بلژیک تحصیل می‌کردم و تا مدتی ظرفیت تماشاگران به یک سوم کاهش یافت و با راه ندادن افرادی که شناسنامه منفی و مخرب داشتند، توانستند امنیت را به ورزشگاه‌ها بازگردانند.

ذوالفقارنسب در پایان گفت: در ایران هم باید افراد آشوب‌گر و مخرب شناسایی شوند و برای آنها شناسنامه منفی تعریف شود. البته گفتن این حرف آسان است ولی مسئولین باید با برنامه‌ریزی و زمان مناسب این کار را انجام دهند تا امنیت و فرهنگ به استادیوم‌ها بازگردد وتمام علاقه‌مندان بتوانند در کمال امنیت به ورزشگاه بروند.

باید علت این مسائل را ریشه‌یابی کرد

علیرضا اکبرپور پیشکسوت باشگاه استقلال در خصوص اتفاقات تلخ بازی تراکتور و پرسپولیس گفت: هواداران تبریزی همیشه یکی از امن‌ترین شهرها را برای فوتبالیست‌ها ایجاد کرده‌اند. آنها واقعا در گذشته زبانزد بودند درحالی که در همان زمان ما در خیلی شهرها که می‌رفتیم، به بازیکنان سنگ می‌زدند. همه جا تماشاگرنماهایی حضور دارند که جو را متشنج کنند. زمانی که ما فوتبال بازی می‌کردیم هواداران در تبریز یکی از معصوم‌ترین و باوقارترین‌ها هواداران بودند و ۹۰ دقیقه فقط تیم خودشان را تشویق می‌کردند ولی باید دید چه اتفاقی رخ داده که بعد از دو سه سال بسته بودن درهای ورزشگاه، هوادار از قبل در ذهنش مانده که اینطور واکنش نشان دهد.

وی اضافه کرد: باید علت را ریشه‌یابی کرد. اصلاً کار هواداران تبریزی را تأیید نمی‌کنم  و از اتفاقات رخ داده واقعاً متاثر شدم اما باید در نظر گرفت که این کارها از سوی اندک افرادی صورت می‌گیرد و در ادامه دیگر تماشاگران را هم تحریک می‌کنند. در زمین بازی هم چند بازیکن باید رعایت می‌کردند و عصبانی نمی‌شدند تا جو ملتهب‌تر نشود.