بیش از ۱۰ هزار گونه از مهره‌داران در معرض تهدید انقراض

بر اساس داده‌های فهرست قرمز اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) از گونه‌های در معرض تهدید، بیش از ۱۰ هزار گونه از مهره‌داران در معرض تهدید انقراض هستند. تداوم از دست دادن گونه‌ها، زیستگاه‌ها و اکوسیستم‌ها نیز تمام حیات روی زمین از جمله ما را تهدید می‌کند.

کد خبر: ۴۳۸۶۵۷

تاریخ: ۳۱ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۹:۵۴

به گزارش ایران اکونومیست مردم در همه جا برای برآوردن همه نیازهای خود از غذا گرفته تا سوخت، دارو، مسکن و پوشاک به منابع مبتنی بر تنوع زیستی و حیات وحش متکی هستند. میلیون‌ها نفر نیز به طبیعت به عنوان منبع امرار معاش و فرصت‌های اقتصادی خود متکی هستند بنابراین برای معکوس کردن سرنوشت حیاتی‌ترین گونه‌های در خطر انقراض، حمایت از احیای زیستگاه‌ها و اکوسیستم‌های آن‌ها و ترویج استفاده پایدار از آن‌ها توسط بشر به‌شدت مورد نیاز است.

در حال حاضر بیش از ۴۱ درصد از دوزیستان، ۲۶ درصد از پستانداران، ۲۱ درصد از خزندگان و ۱۳ درصد از پرندگان جهان در معرض تهدید انقراض هستند. در جدیدترین آمار تعداد گونه‌های در معرض تهدید کشورمان نیز ۷۵ گونه مهره دار (پستانداران ۱۸گونه، پرندگان۲۹گونه، دوزیستان۴گونه و خزندگان ۱۶ گونه) در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت به ثبت رسیده است.

تعداد مهره‌داران ایران در رده‌های پستانداران ۱۹۸ گونه، پرندگان ۵۵۹ گونه، خزندگان ۲۴۲ گونه و دوزیستان ۲۵ گونه (در مجموع ۱۰۲۳ گونه)، ۲۷۴ گونه تائید شده ماهیان(۲۹۷) آب‌های داخلی و ۹۷۵ گونه ماهیان آبهای دریائی (ماهی ها کوسه ها و سفره ماهیان) به ثبت رسیده است البته این فهرست با توجه به مطالعات ژنتیکی و میدانی دستخوش تغییرات است.

اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) به‌عنوان بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین شبکه زیست‌محیطی جهان در سال ۱۹۴۸ آغاز به کارکرد و متشکل از اعضای دولتی و غیردولتی است. مأموریت این اتحادیه تشویق، همراهی و تأثیرگذاری بر کارشناسان در سراسر جهان برای حفاظت از یکپارچگی و تنوع طبیعت و اطمینان از این است که استفاده از منابع طبیعی به‌صورت عادلانه و پایدار و ازنظر بوم‌شناختی انجام می‌گیرد. این اتحادیه هر ساله با ارزیابی گونه‌ها بر اساس داده‌های زیستگاهی و جمعیتی گونه‌های در معرض تهدید جهان در رده‌های مختلف را معرفی می‌کند.

امروزه گونه‌ها و زیستگاه‌های آن‌ها تحت تاثیر عوامل تهدید کننده متعددی قرار دارند که هم به صورت انفرادی و هم تجمعی روی گونه‌ها و زیستگاه‌های آن‌ها تاثیر می‌گذارد و روند جمعیتی بسیاری از گونه‌ها را کاهشی کرده است. صندوق جهانی حیات وحش (WWF) مهم‌ترین عوامل محرکه این تهدیدات در آسیا  در سال ۲۰۲۰ را به تفکیک طبقه‌بندی کرده است که شامل تغییر کاربری اراضی شامل تخریب و از بین رفتن زیستگاه‌ها، برداشت بیش از حد از گونه‌ها، معرفی گونه های بیگانه، انواع آلودگی‌ها و تغییرات اقلیمی می‌شود.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان حفاظت محیط زیست، علاج این شرایط و واقعیت تلخ اوضاع نامناسب گونه‌ها جریان‌سازی حفاظت و رفتار صحیح در سطح جامعه، مشارکت همگانی، توجه به ارزش‌های علمی، کارکردی، اقتصادی، فرهنگی، زیبائی شناختی و ذاتی گونه‌ها است. گونه‌های کلیدی مثل گربه‌سانان بزرگ، خرس‌ها، تمساح، کوسه‌ها نقش‌های عملکردی قابل توجهی دارند که منجر به حفظ و کارکرد صحیح اکوسیستم‌ها می شود و خدمات زیست بومی که این اکوسیستم‌ها مثل کنترل گونه‌های مزاحم، کنترل سیلاب، جذب کربن، کنترل بیماری، تلطیف هوا، تامین غذا و مایحتاج ما و غیره در رفاه و سلامت جوامع انسانی نقش تعیین‌کننده دارند. ادامه حیات ما منوط به حفظ و حراست از گونه‌ها و اکوسیستم‌ها است و ادامه روند کنونی ما را دچار چالش‌های بیشتر می‌کند و گونه‌های بیشتری را از دست خواهیم داد.