اصلاح آیین‌نامه شورای صنفی یا قطع بازوی مشورتی؟!

پیش نویس جدید آیین نامه شورای صنفی دانشجویان علوم پزشکی در حالی توسط مسئولان دانشجویی و فرهنگی وزارت بهداشت تدوین شده که فعالان دانشجویی نسبت به پیش نویس جدید واکنش نشان داده و آن را مخالف تاکیدات رهبری انقلاب در جهت حفظ روحیه مطالبه گری دانشجویان می دانند و معتقد هستند مسئولان در اصلاحیه این پیش نویس قصد خاموش سازی صدای دانشجو و محدود کردن فعالیت های آنها را دارند. در روزهای اخیر فعالان شوراهای صنفی اعتراض خود را با روش های مختلفی اعم از استعفا، تدوین بیانیه و جمع آوری امضا در فضای مجازی در مخالفت با این تغییرات بیان کرده‌اند.

کد خبر: ۴۳۸۵۶۸

تاریخ: ۳۱ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۷:۴۳

به گزارش ایران اکونومیست، اوایل سال جاری بود که مسئولان معاونت دانشجویی وزارت بهداشت تصمیم به ویرایش آیین نامه شورای صنفی دانشجویان علوم پزشکی گرفتند و در نهایت اصلاح پیش نویس این آیین نامه پس از کش و قوس های فراوان و بدون مشارکت دانشجویان فعال صنفی تصویب شد. آیین نامه ای که از همان ابتدا اصلاح آن با حاشیه هایی مواجه شد.

مسئولان وزارت بهداشت اعلام کردند پیش نویس جدید عملکرد شوراهای صنفی را به سمت تخصصی و حرفه ای شدن سوق می دهد و قصدی برای اعمال محدودیت در فعالیت های شوراهای صنفی ندارند، این در حالی است که فعالان شوراهای صنفی از همان ابتدا مخالفت خود را با رویکرد وزارت بهداشت در اعمال موارد اصلاحی آیین نامه بیان کرده و به شیوه های مختلف از جمله ترک جلسات مشورتی با مسئولان، صدور بیانیه و در نهایت استعفا، نگرانی های خود از پیش نویس جدید را اعلام نمودند.

در همین رابطه دکتر شیراوژن معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت در توضیح چرایی بازنگری و اصلاحات در دست اقدام آیین‌نامه شوراهای صنفی دانشجویان و دستیاران، گفت: درخواست مکتوبی از سوی دانشجویان شورای صنفی به دست ما رسید که نیاز به بازنگری در آیین‌نامه شوراهای صنفی دانشجویان را عنوان کرده و جدولی از موارد پیشنهادی را ارایه داده بود.

وی افزود: با توجه به تاکید و اصرار دانشجویان عضو در شوراهای صنفی در برگزاری هرچه سریع‌تر جلسات هیأت نظارت بر شوراهای صنفی و بازنگری در آیین‌نامه شوراهای صنفی دانشجویان، برگزاری جلسه هیأت نظارت بر شوراهای صنفی برای رسیدن به یک آیین‌نامه ایده‌آل و مطلوب در دستور کار قرار گرفت.

معاون وزیر بهداشت اضافه کرد: این درخواست از سوی نمایندگان شورای صنفی که عضو هیأت نظارت بر شوراهای صنفی دانشجویان هستند مطرح شد و درخواست این عزیزان اکنون به صورت مکتوب در دسترس ما قرار دارد.

شیراوژن با تاکید بر اینکه مبنای اصلاح آیین نامه شورای صنفی دانشجویان و دستیاران بر اساس اصل انطباق آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها با قوانین بالا دستی است، یادآور شد: در مورد آیین‌نامه‌ شورای صنفی دانشجویان، قانون بالادستی وجود دارد که باید با آن هماهنگی صورت می‌گرفت، این قانون ضوابط ناظر مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۸۷ است که تا کنون نیز این مصوبه قطعی و لازم‌الاجرا است و در وزارت علوم نیز حداکثر تلاش صورت گرفته شده است که آیین‌نامه منطبق بر ضوابط ناظر باشد.

رییس هیأت نظارت مرکزی بر فعالیت‌های شوراهای صنفی وزارت بهداشت تاکید کرد: متاسفانه آیین‌نامه‌ای که در سال‌های گذشته مصوب شده است، مغایرت حداکثری با ضوابط ناظر دارد و حتی عناوین و ارکانی که در ضوابط، مورد تصریح قرار گرفته است، در آخرین آیین‌نامه‌ مصوب به آن توجه کافی نشده است، اسامی تغییر پیدا کرده و موجب ناهمگونی و عدم تجانس بین این دو متن شده است. قطعا اگر بنا بود مراجع نظارتی نسبت به این آیین‌نامه ورود کنند حتما دچار مشکل می‌شدیم چرا که این آیین‌نامه از دقت قانونی و حقوقی کافی برخوردار نیست و می‌تواند مصوباتش مورد اعتراض حقوقی قرار گیرد.

به گزارش ایران اکونومیست، در یکی از بندهای پیش نویس جدید آیین نامه شورای صنفی دانشجویان علوم پزشکی که از سوی معاونت دانشجویی وزارت بهداشت تدوین شد آمده است؛ فعالیت ها و مصوبات شورای صنفی واحد، کمیته هماهنگی، امور رفاهی و صنفی دانشجویی و دستیاری دانشگاه یا دانشکده باید در چارچوب قوانین و مقررات کشور، همچنین قوانین و مقررات ابلاغی وزارت متبوع و نیز در حیطه حقوق صنفی دانشجویی باشد.

در واقع مهم ترین تغییرات این آیین نامه، عدم دسترسی به فعالیت های رسانه ای فعالین صنفی بود که تاکید شده است؛ شوراهای صنفی دانشجویی و دستیاران در هیچ یک از سطوح، مجاز به انجام فعالیت های رسانه‌ای، علمی، فرهنگی و سیاسی نمی باشند و فعالیت در امور مذکور بر عهده سایرمجموعه های قانونی مرتبط خواهد بود.

همچنین مجمع و شورای مرکزی در سطح وزارتخانه حذف شده و فقط هیئت نظارت برای اصلاح آیین نامه و هماهنگی تشکیل جلسه مجمع دبیران کمیته های رفاهی تعریف شده است و شورای صنفی دستیاری و شورای صنفی دانشجویان مقاطع پایین تر با یکدیگر ترکیب شدند. در نهایت محوریت اصلی فعالیت های شورای صنفی در دانشگاهها نیز صرفا محدود به امور رفاهی شده است.

پس از تدوین این پیش نویس، شورای مرکزی دبیران شوراهای صنفی، دستیاران و دانشجویان دکتری تخصصی با ارسال نامه ای به شیراوژن معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، ایرادات این پیش نویس را تذکر داده و تاکید کردند: «شورای صنفی دانشجویی و دستیاران تاکنون در هیچ مقطع زمانی فعالیت سیاسی نداشته و از ابتدا تاکنون خود را پیرو ولایت فقیه دانسته و التزام به شعارهای انقلاب اسلامی داشته است.

شورای صنفی دانشجویی و دستیاران تاکنون در برنامه های فرهنگی دانشگاهی اختلالی ایجاد نکرده و صرفا در صورت درخواست همکاری مجموعه معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاهها و یا کانون های مربوطه در این حوزه همکاری داشته و به این موضوع واقف بوده که اجرای فعالیت های فرهنگی از جمله رسالت های کانون‌های فرهنگی است نه شورای صنفی.»

در بخشی از این نامه تاکید شده است: «شورای صنفی تاکنون در جهت اطلاع رسانی مصوبات جلسات خود با مسئولین و دستورالعمل های مصوب و ابلاغی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی فعالیت رسانه ای داشته و فعالیت های رسانه ای این شورا در چارچوب اهداف تشکیل شورای صنفی بوده نه بیشتر.

فعالیت های شورای صنفی درحوزه های آموزشی و پژوهشی و جلسات با مسئولین حوزه آموزش و پژوهش اتوجه به نیاز دانشجویان بوده و هیچ گونه تداخلی با فعالیت کانون های علمی نداشته است؛ چرا که رسالت اصلی این کانون ها افزایش توانمندسازی دانشجویان درحوزه های مربوطه، برگزاری کارگاهها و جلسات علمی و ... بوده و پیگیری مشکلات صنفی نیز بر عهده شورای صنفی بوده است. علاوه بر این در حال حاضر اکثریت اعضای کانون های علمی و پژوهشی دانشجویان مقاطع تحصیلی پایین تر هستند و اشراف کاملی بر مشکلات حوزه دستیاری ندارند و وجود شورای صنفی دستیاری جهت انعکاس مشکلات به مسئولین در فضایی توأم با احترام، همفکری و مشارکت ضروری است.

فعالین دانشجویی معتقد هستند؛ مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مربوط به سال ۱۳۸۷ فعلی بوده و جامعیت کاملی در خصوص شرایط دانشجویان ندارد لذا باید از طریق معاونت های دانشجویی و فرهنگی وزارتین پیشنهادهایی جهت به روز شدن و منطبق شدن با نیاز وضرورت های موجود دانشجویان به شورای عالی انقلاب فرهنگی داده شود نه اینکه آئین نامه سال ۱۳۸۷ نادیده گرفته شود.

این شورا در ایرادات خوبه به مصوبه سابق شورای عالی انقلاب فرهنگی تاکید کردند؛ مطابق با ماده ۴۵آئین نامه اسکان مصوب وزارت بهداشت دانشجویان دکتری تخصصی و دستیاران از اولویت اسکان برخوردار نبوده و در حال حاضر تعداد بسیار زیادی از این دانشجویان در خوابگاه ها ساکن نمی باشند لذا معطوف کردن فعالیت شورای صنفی به زمینه رفاهی تصمیمی اشتباه بوده که درخواست ها و مشکلات این دسته از دانشجویان را پوشش نمی دهد. در نتیجه لازمه تصویب آئین نامه جدید اصلاح آئین نامه اسکان در جهت اسکان تمام دستیاران و دانشجویان دکتری تخصصی درخوابگاههای دانشجویی می باشد.

مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی با توجه به شرایط ۱۳سال پیش نگاشته شده و جامعیتی در خصوص همه دانشجویان نداشته و بیشتر مرتبط با دانشجویان وزارت علوم و مقاطع تحصیلی کارشناسی، کارشناسی ارشد و پزشکی عمومی است چرا که وزارت علوم دستیاران تخصصی و فوق تخصصی نداشته و مصوبه مذکور در خصوص شرایط این دسته از دانشجویان بند یا تبصره ای ندارد.»

این دانشجویان در بخش پایانی نامه خود مدعی شدند: « عدم اسکان درخوابگاه های دانشجویی، فعالیت درحوزه های بالینی و آموزشی سبب شده تا بیش از ۸۰ درصد مطالبات دستیاران و دانشجویان دکتری تخصصی معطوف به مواردی از قبیل کمک هزینه تحصیلی، کارانه، بیمه درمانی و تکمیلی ، شرایط دفاع از پایان نامه ها، شرایط کشیک های آموزشی و درمانی و ... باشد که هیچ کدام در مصوبه مذکور ذکر نشده و در حال حاضرنیازهای فعلی این دانشجویان را پوشش نمی دهد.»

در همین زمینه سیامک برزیده دبیر شورای صنفی مرکزی دانشجویان علوم پزشکی کشور در گفت و گو با ایران اکونومیست، در توضیح جزئیات اصلاح آئین‌نامه این شورا اظهار کرد: ما در خصوص اصلاح آئین‌نامه شورای صنفی دانشجویان علوم پزشکی کشور چندین جلسه با معاون دانشجویی وزارت بهداشت برگزار کردیم اما از سمت وی هیچ گونه روی خوش و رویکرد دانشجو محورانه ندیدیم .ایشان روز اولی که وارد مجموعه دانشجویی شدند در تماس تلفنی اعلام کردند که "دانشجو ولی نعمت مسئولین است" اما این صحبت صرفا در حد لفظ و مکالمه تلفنی ما باقی ماند؛ چرا که در واقعیت امر ما در کارنامه مدیریتی این مسئول نه تنها دانشجو محوری را نمی‌بینیم وعلاقه‌ای هم به تعامل، همکاری و مشورت گرفتن از نمایندگان شوراهای صنفی دانشجویان علوم پزشکی ندارند.

وی در ادامه با اشاره به فواید تشکیل شورای صنفی دانشجویان، تصریح کرد: در بسیاری از مواقع عملکرد شورای صنفی دانشجویان موجب شده است موضوعات، قبل از اینکه به مسائلی نظیر تجمع و اعتراضات ختم شود در مجموعه حل و فصل شوند. اما مسئولین جدید معاونت دانشجویی با استدلال‌ها و بهانه‌هایی که وارد می‌کردند، اقدام به تضعیف جایگاه شورا نمودند و در نهایت در جلسه‌ای که ویدئوهای آن از طریق فضای مجازی منتشر شده است اعلام کردند که با مطالبه گری دانشجویان مشکل دارند. انها همچنین اعلام می‌کردند که دانشجویان شورای صنفی دنبال پیگیری مسائل شخصی خود هستند! اگر چه هیچ زمانی نمونه و مثال مصداقی در این زمینه را بیان نکردند، اما بعدها عنوان نمودند ما (اعضای شورای صنفی دنبال حاشیه سازی و مسائل سیاسی هستیم که البته برای این موارد نیز مصداق بارزی اعلام نکردند در نهایت مشخص شد آنها در مطالبه گری دانشجویان که در صحبت‌های خود نیز به صراحت اعلام نمودند مشکل دارند.

دبیر شورای مرکزی دانشجویان علوم پزشکی کشور تاکید کرد: مخالفت با مطالبه گری دانشجویان در واقع نوعی مخالفت با الزامات و منویات رهبری که همواره دانشجویان را به مطالبه گری تشویق می‌کنند می‌باشد و من تعجب می‌کنم که چگونه یکی از مسئولین به صراحت جمله مخالفت با مطالبه گری را بیان می‌کند.

برزیده یادآور شد: مسئولان وزارت بهداشت با آئین‌نامه فعلی شورای صنفی دانشجویان مشکل دارند. در بخشی از آئین‌نامه عنوان شده است که ما در واحدهای بیمارستانی، شورای صنفی تشکیل می‌دهیم و دو سوم این افراد را دستیاران و دانشجویان فوق تخصص تشکیل می‌دهند و یک سوم دیگر را دانشجویان دیگر تشکیل می‌دهند. بنابراین مشخص شد مسئولان به این مفاد آگاه نیستند و بندهایی که تدوین کرده‌اند از اساس اشتباه است.

وی در خصوص هزینه ردیف بودجه‌های بخش وزارت بهداشت نیز گفت: مسئولین معاونت دانشجویی اشراف کامل به عملکرد بودجه‌ها ندارند، چرا که در جلسه‌ای عنوان کردند دانشجویان نباید با تحت فشار قرار دادن دانشگاه‌ها آنها را مجبور کنند بودجه دارو و درمان خود را خرج مسائل رفاهی و آموزشی دانشجویان کنند که البته این نوع اظهار نظر و صحبت‌های مسئولان بیانگر عدم آگاهی آنها از نحوه استفاده از بودجه در دانشگاه‌ها است. چرا که ردیف بودجه‌های مشخص درمانی، دارو، رفاهی و آموزشی هر کدام جدا هزینه می‌شوند و باید مسئولین به نهادهای بالادستی پاسخگو باشتند اما چیزی که مشخص است این است که امکان هزینه کرد بودجه در جاهای غیر وجود ندارد.

وی یادآور شد: یکی از دلایلی که ما در اصلاح آئین‌نامه شورای صنفی دانشجویان علوم پزشکی و مسئولین معاونت دانشجویی به بن بست رسیدیم این است که مسئولان این معاونت در واقعیت هیچ علاقه‌ای به شنیدن صدای دانشجو ندارند و با شورای صنفی دانشجویان به دلیل روحیه مطالبه گری آنها مشکل دارند.

این دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تاکید کرد: درخواستی که ما در خصوص اصلاح آئین‌نامه پیشنهادی شورای صنفی دانشجویان داشتیم آئین‌نامه ای بود که از مجمع جمع‌آوری شده بود، اما مسئولان امر حتی یک بند یا کلمه از آئین‌نامه پیشنهادی ما را به کار نبردند و نشان دادند دنبال کاهش هزینه برای خودشان هستند. در واقع آئین‌نامه‌ای که وجود داشت در حوزه‌های پژوهشی به صورت شفاف وظایف را بیان نکرده بود و اختیاراتی که در حوزه‌های آموزشی به دانشگاه ها واگذار شده بود به شکلی بود که برخی دانشگاه‌ها می‌توانستند از آن تخطی داشته باشند. بنابراین درخواست ما برای اصلاح آئین‌نامه صرفا رفع ابهامات بود. به ویژه در شیوه نامه‌های انتخاباتی ابهامات وجود داشت که متاسفانه مسئولان از این ابهامات سوء استفاده کرده و در راستای سیاسی کاری‌های خود قدم برداشتند.

این فعال شورای صنفی دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی یادآور شد: آئین‌نامه فعلی شورای صنفی دانشجویان علوم پزشکی یک ضابطه ۷ بندی بود که در سال ۸۷ در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد و در حال حاضر مسئله اصلی ما با مسئولین معاونت دانشجویی این است که آنها معاونین دانشجویان هستند و باید از حقوق آنها حمایت کنند نه نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی یا وکیل اسناد بالادستی کشور!

وی تاکید کرد: شوراهای صنفی دانشجویان یک نهاد مشورتی در دانشگاه های دنیا محسوب می‌شوند. بعد مسئولان می‌خواهند ساختار مشورتی در دانشگاه‌های کشور را حذف کنند. متاسفانه مسئولین فعلی دانشجویی حاضر نیستند ضابطه شورای صنفی را به نفع دانشجویان تغییر دهند. چرا که در اصل مطالبه گری مشکل دارند و چون آنها معاونت دانشجویی هستند باید درخواست اصلاح آئین‌نامه به شورای عالی انقلاب فرهنگی از سوی آنها باشد که متاسفانه این اتفاق نیفتاده است. در نتیجه دانشجویان به بن بست می‌رسند.

این فعال شورای صنفی مرکزی دانشجویان علوم پزشکی کشور تاکید کرد: زمانی ما در دانشگاه‌ها نهادهای مشورتی قدرتمند دانشجویی داشتیم. در نتیجه برای اینکه این امر در دانشگاه‌ها تداوم داشته باشد، ضابطه‌ای هفت بندی از سوی شورا نوشته شد که اصلاح آن در کمیته اسلامی شدن دانشگاه قابل انجام است و نیازی نیست که در شورای عالی انقلاب فرهنگی جلسه‌ای در این زمینه تشکیل شود. علی رغم اینکه کمیته مذکور هر دو هفته یکبار تشکیل می‌شود اما این آئین‌نامه در این کمیته بررسی نشد. با این حال ما تلاش می‌کنیم که نامه‌ای را مبنی بر درخواست خود در خصوص پیشنهادات اصلاح آئین‌نامه به دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال کنیم تا اگر امکان داشته باشد جلسه‌ای را برگزار و نقطه نظرات خودمان را مطرح نماییم.

وی با بیان اینکه تاکنون حتی با یک مورد از پیشنهادات اعضای دانشجویی شورای نظارت موافقت نشده و پیشنهادات به نوعی نادیده گرفته شده‌اند، گفت: معاون وزیر بهداشت تاکید کردند پراکندگی زمینه‌های کاری شوراهای صنفی موجب شده که آن تمرکزی که انتظار می‌رود را بر مسائل صنفی و رفاهی نداشته باشند، این در حالی است که اساسا انتخاب و فعالیت شوراهای صنفی بر مبنای پیگیری مشکلات صنفی و رفاهی دانشجویان است در حالی که امور رفاهی، آموزشی و پژوهشی دانشجویان رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند و از یکدیگر جدا نیستند! نمی‌توان خوابگاه و سلف را جدای از کلاس های درس دانست.

این دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در پایان خاطرنشان کرد: معاون دانشجویی وزارت بهداشت عنوان کردند، تمامی بیمارستان‌های آموزشی ما که کارآموزان، کارورزان، دستیاران و دانشجویان فوق تخصصی در آن حضور دارند و فعالیت می‌کنند، دارای شورای صنفی مستقلی خواهند شد در حالی که با توجه به آیین نامه جدید و منع شوراهای صنفی از ورود به مسائل آموزشی، عملا برای پیگیری مسائل بالینی، شوراهای صنفی بیمارستان‌ها اختیاری نخواهند داشت و تنها می‌توانند به مسائلی همانند رختکن و مشکلات توزیع غذا بپردازند.

به گزارش ایران اکونومیست، اگر چه بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، آیین نامه شورای صنفی دانشجویان علوم پزشکی باید هر دو سال یکبار توسط مراجع ذی صلاح بررسی و اصلاح شود اما با توجه به اینکه خود شورا متولی تدوین این آیین نامه در سال ۷۸ بوده و آیین نامه نیز حدود ۲۳ سال قبل بر اساس شرایط و اقتضائات آن زمان تدوین شده است به نظر می رسد لازم است شورای عالی انقلاب فرهنگی در اصلاح این آیین نامه ورود کرده و طبق شرایط موجود و مطالبات امروزی دانشجویان آیین نامه جدیدی را تدوین یا آیین نامه قبلی را اصلاح کند.